قد ایرانیها چقدر است؟
آمار میانگین قد زنان و مردان در جهان متغیر است و به طور کلی بر اساس عوامل مختلفی از جمله جغرافیا، نژاد، اقتصاد، تغذیه و سلامتی مردم در هر منطقه و کشور متفاوت است. آمارفکت، اطلاعات آماری در این زمینه را از سازمانها و موسسات مختلف مانند سازمان جهانی بهداشت و پایگاه داده Our World in Data جمعآوری کرده است. در سالهای اخیر، متوسط قد زنان و مردان در بسیاری از کشورها بهبود یافته است، اما میزان این بهبودها و تفاوت قد بین جنسیتها در کشورهای مختلف متفاوت است. در مقیاس جهانی، هلند با بیشترین میانگین قد در رتبه اول بلندقامتان قرار دارد؛ بهطوریکه میانگین قد مردان آن ۱ متر و ۸۴سانتیمتر زنان ۱ متر ۷۰سانتیمتر است. در نقطه مقابل، لائوس با کمترین میانگین قد در انتهای جدول و رتبه آخر قرار دارد. در این میان، کشور ایران با میانگین قد ۱ متر و ۷۶سانتیمتر برای مردان و ۱ متر ۶۱ سانتیمتر برای زنان، در رتبه پنجاه و نهم جهان از نظر متوسط قد ایستاده است. بررسی آمارهای ثبتشده از سال ۱۸۹۶ میلادی نشان میدهد که میانگین قد مردان ایرانی در آن سال ۱۵۷ سانتیمتر و زنان ۱۴۸ سانتیمتر بوده است. این اعداد به مرور زمان و با بهبود شرایط رو به رشد بوده و در سال ۱۹۹۶ به ۱۷۳ سانتیمتر برای مردان و ۱۵۹ سانتیمتر برای زنان رسیده است. امروزه نیز بر اساس دادههای جدید، متوسط قد مردان در ایران به حدود ۱۷۵ الی ۱۷۶ سانتیمتر و زنان به حدود ۱۶۱ سانتیمتر رسیده است. (متوسط قد زنان در ایران در سنین مختلف نیز متفاوت بوده و از گروههای سنی جوانتر به سمت سنین بالاتر دستخوش تغییر میشود). میانگین قد جوامع معمولاً با استفاده از نمونهگیریهای تصادفی، اندازهگیریهای مستقیم با ابزارهای استاندارد، گزارشهای فردی و استفاده از پروندههای پزشکی محاسبه میشود که مجموع قد افراد تقسیم بر تعداد آنها میشود. قد انسان تا حد زیادی تحت تأثیر ژنتیک یعنی قد والدین و سابقه خانوادگی است، اما عوامل محیطی بهویژه در دوران کودکی و نوجوانی نقش بسزایی دارند. تغذیه مناسب شامل پروتئینهای باکیفیت، کلسیم، ویتامین دی ، زینک و فولیک اسید، به همراه خواب کافی و ورزشهای منظم (مانند شنا، بسکتبال و وزنهبرداری که به ترشح هورمون رشد کمک میکنند)، از ارکان اصلی افزایش پتانسیل قدی، هستند. در مقابل، عوامل بازدارندهای مانند سوءتغذیه دوران کودکی، کمتحرکی، استرسهای مزمن، مصرف دخانیات و الکل در دوران رشد، و برخی بیماریهای مزمن (مانند مشکلات کلیوی، قلبی یا کمبودهای هورمونی) میتوانند از عوامل زمینهساز کوتاه بودن قد باشند.