بچه‌ها واقعاً با چند تا از اسباب‌بازی‌هایشان بازی می‌کنند؟
فکر می‌کنید یک کودک در خانه چند تا اسباب‌بازی دارد؟ پنج تا؟ ده تا؟ شاید بیست تا؟ حالا سؤال جالب‌تر این است: از بین همه‌ی این اسباب‌بازی‌ها، واقعاً با چندتایشان بازی می‌کند؟ یک پیمایشی که توسط مرکز آمارفکت درباره وضعیت مصرف اسباب‌بازی در ایران انجام شده، تصویر جالبی از رابطه کودکان و اسباب‌بازی‌هایشان نشان می‌دهد. این پیمایش در آبان ۱۴۰۴ و با مشارکت بیش از دو هزار نفر انجام شده است. اول از تعداد اسباب‌بازی‌ها شروع کنیم. حدود نیمی از کودکان مورد بررسی، یعنی نزدیک به ۵۱ درصد، بین یک تا بیست اسباب‌بازی در خانه دارند. اما در آن طرف ماجرا، بیش از ۱۶ درصد کودکان، بیشتر از پنجاه اسباب‌بازی دارند. ولی داشتن، الزاماً به معنی بازی کردن نیست. حدود ۵۸ درصد والدین گفته‌اند فرزندشان فقط با نصف یا حتی کمتر از نصف اسباب‌بازی‌هایی که دارد بازی می‌کند. و تنها حدود ۱۶ درصد گفته‌اند کودکشان با تمام اسباب‌بازی‌هایش بازی می‌کند. یعنی شاید مسئله همیشه «کمبود اسباب‌بازی» نباشد؛ گاهی مسئله، زیاد بودن انتخاب‌هاست. این را وقتی کنار زمان بازی بچه‌ها می‌گذاریم، تصویر جالب‌تر هم می‌شود. حدود دو سوم کودکان، روزانه حداکثر دو ساعت با اسباب‌بازی‌هایشان بازی می‌کنند. از طرف دیگر، اسباب‌بازی سهم به نسبت زیادی از هزینه خانواده‌ها هم دارد. حدود 68 درصد خانواده‌های حاضر در این پیمایش گفته‌اند بیش از یک درصد سبد خریدشان را به اسباب‌بازی اختصاص می‌دهند. اما چه چیزی کودک را به یک اسباب‌بازی خاص علاقه‌مند می‌کند؟ اینجا پای تبلیغات وسط می‌آید. حدود ۶۲ درصد والدین گفته‌اند کودکشان حداقل یک بار تحت تأثیر تبلیغات تلویزیونی به اسباب‌بازی خاصی علاقه‌مند شده. درباره بلاگرهای اینستاگرامی هم این عدد حدود ۴۶ درصد بوده. یعنی تبلیغ، چه از تلویزیون بیاید و چه از صفحه موبایل، می‌تواند مستقیماً وارد فهرست خواسته‌های کودک شود. با این حال، با وجود گسترش بازی‌های دیجیتال، اسباب‌بازی‌های فیزیکی هنوز جایگاه قدرتمندی دارند. در میان گزینه‌های بررسی‌شده، لگو و اسباب‌بازی‌های ساختنی بیشترین میزان استفاده را داشته‌اند؛ حدود ۵۶ درصد والدین گفته‌اند کودکشان زیاد یا خیلی زیاد با این اسباب‌بازی‌ها بازی می‌کند. جالب‌تر اینکه برای بازی‌های موبایلی و کامپیوتری این عدد حدود ۴۹ درصد بوده. یعنی حداقل در این پیمایش، ساختن یک برج لگویی هنوز توانسته با صفحه موبایل رقابت کند. و شاید مهم‌ترین بخش ماجرا همین باشد: برای بسیاری از والدین، اسباب‌بازی فقط یک وسیله سرگرمی نیست. حدود دو سوم آن‌ها معتقدند اسباب‌بازی می‌تواند روی مهارت‌های اجتماعی و عاطفی کودک تأثیر مثبت داشته باشد. حتی هنگام خرید هم «کیفیت و جنس اسباب‌بازی» یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب والدین بوده. پس شاید سؤال اصلی این نباشد که کودک ما چند اسباب‌بازی دارد. سؤال بهتر این است: از میان چیزهایی که برایش می‌خریم، چندتایش واقعاً وارد دنیای بازی، تخیل و یادگیری او می‌شوند؟