حمله فعالان هلندی به ساختمان مایکروسافت در اعتراض به توسعه هوش مصنوعی

ائتلاف «توقف مراکز داده آلاینده» اعلام کرد که گروه‌های فعال در ۱۶ کشور، روزهای جمعه و شنبه اقداماتی اعتراضی برگزار خواهند کرد. این ائتلاف با گردهم آوردن گروه‌های زیست‌محیطی و فعالان حقوق دیجیتال، خواستار توقف ساخت‌وسازهای گسترده در این حوزه شده است. روز جمعه، بیش از ۱۰۰ فعال در محل ساخت یک مرکز داده هوش مصنوعی متعلق به مایکروسافت در آمستردام تجمع کردند.

معترضان بازو در بازوی هم وارد محل پروژه شدند و به رقص پرداختند؛ در حالی که پلیس نظاره‌گر بود. برخی از آن‌ها پلاکاردهایی با شعارهایی از جمله «بروید به درک با مرکز داده‌تان» در دست داشتند. یکی از معترضان در این رابطه گفت: «این مراکز داده در حال نابود کردن جهان ما هستند.

به‌دلیل تمام منابعی که مصرف می‌کنند، زندگی در این جهان روزبه‌روز غیرممکن‌تر می‌شود. به همین دلیل امروز اینجا هستیم.» شرکت «پیور دیتا سنترز» مالک محل پروژه که قصد دارد بیش از یک میلیارد دلار در آن سرمایه‌گذاری کند، اعلام کرد که به تعامل با ذی‌نفعان محلی متعهد است. این شرکت گفت: «با احترام از افرادی که در محل حضور دارند می‌خواهیم با حفظ ایمنی محل را ترک کنند و برای گفت‌وگو درباره این پروژه و هرگونه نگرانی خود با ما وارد تعامل شوند.» از دیگر برنامه‌های اعتراضی می‌توان به راهپیمایی در دوبلین، تجمع مقابل ساختمان پارلمان در ورشو و تظاهرات علیه یک مرکز داده دیگر مایکروسافت در دانمارک اشاره کرد.

مایکروسافت اعلام کرد که درک می‌کند مردم درباره این پروژه احساسات و نگرانی‌های شدیدی دارند و به حق آن‌ها برای ابراز مسالمت‌آمیز این دیدگاه‌ها احترام می‌گذارد؛ اما هیچ اقدام غیرقانونی را تایید نمی‌کند. مخالفت‌ها از اسپانیا گرفته تا هند و آمریکا در حال گسترش است. روز پنجشنبه، سهام شرکت‌های فناوری در آمریکا به‌شدت سقوط کرد؛ این افت در پی نگرانی‌ها از آن بود که کنترل کنگره به دست دموکرات‌ها ممکن است به وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر و محدود شدن رونق هوش مصنوعی منجر شود.

فعالان می‌گویند مراکز داده بر منابع برق و آب فشار وارد می‌کنند، برای دسترسی به منابع کمیاب با بخش مسکن و دیگر کسب‌وکارها رقابت می‌کنند و اهداف اقلیمی را به خطر می‌اندازند. آن‌ها همچنین به از دست رفتن فرصت‌های شغلی و خطرات احتمالی برای امنیت شخصی و ملی ناشی از تمرکز قدرت در دست شرکت‌های بزرگ فناوری و بخش خصوصی اشاره می‌کنند. شرکت‌های فناوری در مقابل استدلال می‌کنند که مراکز داده برای پاسخ‌گویی به تقاضای جهانی در زمینه هوش مصنوعی و رایانش ابری ضروری‌اند و زیرساختی حیاتی برای کسب‌وکارها، دولت‌ها و مصرف‌کنندگان فراهم می‌کنند.

ائتلاف توقف مراکز داده آلاینده می‌گوید مخالف پیشرفت نیست و خواستار تعطیلی مراکز داده موجود نیز نشده است، بلکه معتقد است ساخت‌وسازهای عمده باید تا زمان تدوین مقررات روشن‌تر از سوی دولت‌ها متوقف شوند. اروپا میان دو هدف گرفتار شده است: از یک سو می‌خواهد برای افزایش بهره‌وری، فاصله خود را در حوزه هوش مصنوعی با آمریکا و آسیا کاهش دهد و از سوی دیگر، قصد دارد کنترل‌های سخت‌گیرانه‌تر و حمایت‌های عمومی را که عموما در این قاره برقرار است، حفظ کند. «هنا ویرکنن»، مسئول امور فناوری اتحادیه اروپا روز پنجشنبه در گفت‌وگو با رویترز گفت، اروپا برای تامین انرژی مورد نیاز توسعه هوش مصنوعی به مراکز داده بیشتری نیاز دارد، هرچند تاکید کرد که این کار باید با دقت انجام شود.

ویرکنن گفت: «هوش مصنوعی فناوری بسیار مهمی است و ما باید ظرفیت مستقل خود را داشته باشیم.» وی به سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در زمینه افزایش ظرفیت تولید تراشه، شرکت‌های نوپای هوش مصنوعی و طرح ایجاد کارخانه‌های عظیم تولیدی در سراسر منطقه اشاره کرد. با این حال او افزود: «برای شهروندان بسیار مهم است که بتوانند اطمینان داشته باشند قبض برق‌شان سر به فلک نمی‌کشد، به‌دلیل مراکز داده قطعی برق رخ نمی‌دهد و این پروژه‌ها محیط زیست را نابود نمی‌کنند.» یک پروژه گوگل در فنلاند به‌دلیل پاک‌سازی زمین با تحقیقات کیفری روبه‌رو است. ایتالیا و پرتغال در حال سخت‌گیرانه‌تر کردن مقررات زیست‌محیطی مربوط به مراکز داده هستند و مایکروسافت نیز از یک پروژه ساخت مرکز داده در بریتانیا که با تأخیر در تأمین زیرساخت‌ها مواجه شده بود، خارج شده است.

در هلند حدود ۲۰۰ مرکز داده وجود دارد که یا در مرحله برنامه‌ریزی و ساخت هستند یا فعالیت خود را آغاز کرده‌اند. معترضان روز جمعه (۱۵ آبان ۱۴۰۵) وارد محوطه ساخت این دیتاسنتر شدند و برخی از آن‌ها با بالا رفتن از جرثقیل‌های ساختمانی، اعتراض خود را به نمایش گذاشتند. ائتلاف «توقف دیتاسنترهای آلاینده» خواستار توقف پروژه‌های بزرگ ساخت دیتاسنتر تا زمان تدوین مقررات شفاف‌تر شده است.

یکی از معترضان در این باره گفت: «مراکز داده جهان ما را نابود می‌کنند و به‌دلیل منابعی که مصرف می‌کنند، آن را به مکانی غیرقابل سکونت تبدیل می‌کنند.» فعالان معترض اعلام کردند که گسترش مراکز داده فشار بر منابع تامین برق و آب را افزایش می‌دهد، برای دسترسی به منابع محدود با بخش‌های مسکن و کسب‌وکار رقابت می‌کند و اهداف اقلیمی را به خطر می‌اندازد.