فارن پالیسی: چین بن‌بست ساختاری اجرای تحریم‌های آمریکا علیه ایران است

نشریه فارن پالیسی در تحلیلی به بررسی پیامدهای تصمیم واشنگتن برای اجرای عملیات موسوم به طرد اقتصادی برای تشدید فشارهای اقتصادی بر ایران پرداخته و آن را زمینه‌ساز یک رویارویی پیچیده و جدید میان آمریکا و چین ارزیابی کرده است. محورهای اصلی این گزارش به شرح زیر است: چین؛ شریان حیاتی و هدف پنهان تحریم‌ها خرید بیش از 90 درصد از نفت ایران توسط چین، منبع اصلی تامین ارز، کالاهای ساخته‌شده و قطعات صنعتی برای تهران است.

از همین رو، هرگونه تلاش آمریکا برای «خفه کردن» اقتصاد ایران، بدون هدف قرار دادن پالایشگاه‌های مستقل، پایانه‌ها و بانک‌های چینی غیرممکن خواهد بود؛ امری که هم‌زمان با سفر پیش‌روی شی جین‌پینگ به واشنگتن، شوک جدیدی به روابط دو کشور وارد می‌کند. بی‌اثری تحریم‌های تند کلامی در برابر واقعیت بازار تلاش‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا برای تحریم شرکت‌های کاغذی در هنگ‌کنگ یا بانک‌های کوچک ترکیه و امارات، به دلیل ساختار بسیار غیرمتمرکز شبکه دور زدن تحریم‌های ایران، تاثیر چندانی نداشته است.

از سوی دیگر، واشنگتن تا کنون از تحریم بانک‌های بزرگ و پالایشگاه‌های اصلی چین خودداری کرده است؛ واقعیت این است که تحریم‌های کوچک بی‌اثرند و تحریم‌های بزرگ موجب انفجار جنگ تجاری می‌شوند. ابزارها و قوانین جدید پکن برای مقابله با تحریم‌ها بر خلاف گذشته، چین قوانین جدیدی وضع کرده که شرکت‌های داخلی را از اجرای تحریم‌های فراسرزمینی آمریکا منع می‌کند.

در صورت فشار بیشتر واشنگتن، پکن می‌تواند با محدود کردن صادرات عناصر نادر خاکی یا افزایش خریدهای نفتی، آسیب‌های جدی به زنجیره تامین و شرکتهای آمریکایی وارد کند. سایه جنگ بر اولویت‌های راهبردی آمریکا تحلیلگر فارن پالیسی هشدار می‌دهد که واشنگتن اجازه داده جنگ علیه ایران بر تمام ابعاد دیپلماسی آن با چین سایه بیندازد؛ از عقب افتادن نشست‌های سران گرفته تا تقویت امنیت انرژی چین از طریق افزایش واردات نفت از روسیه.

اگر ترامپ نتواند ایران را تسلیم کند، مجبور به انتخاب میان پذیرش شکست یا ورود به یک جنگ تجاری ویرانگر با چین خواهد شد. جمع‌بندی گزارش فارن پالیسی نشان می‌دهد که استراتژی «روز دی اقتصادی» ترامپ علیه ایران به یک بن‌بست ساختاری خورده است.

اقدامات کم‌مدت و محدود علیه شبکه‌های تجاری ایران بی‌نتیجه مانده‌اند و هرگونه تشدید فشار علیه خریداران اصلی نفت ایران در چین، می‌تواند آمریکا را وارد یک درگیری تجاری کاملاً جدید و پرهزینه با دومین اقتصاد بزرگ جهان کند؛ تصمیمی که هزینه‌های آن به مراتب از بحران اولیه ایران بیشتر خواهد بود.