فریز نقدینگی طلایی با ۱۰۰ هزار سکه کاغذی/ واکنش بازار به طرح همتی چه خواهد بود؟
بانک مرکزی قصد دارد با انتشار ۱۰۰ هزار قطعه اوراق سلف موازی استاندارد تمام‌سکه با سود تضمین‌شده حداقل ۷ درصدی، نقدینگی سرگردان را جمع‌آوری و حباب قیمت سکه را مهار کند.
فریز نقدینگی طلایی با ۱۰۰ هزار سکه کاغذی/ واکنش بازار به طرح همتی چه خواهد بود؟ به گزارش خبرنگار اقتصادی تابناک؛ بانک مرکزی در ادامه برنامه‌های خود برای مهار تورم و کنترل نوسانات ارزی، شیوه مداخله در بازار طلا و ارز را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.
پس از آنکه اعلام شد متقاضیان ارز می‌توانند با ارائه کارت ملی به شعب بانک‌های ملت، صادرات و تجارت مراجعه کرده و تا سقف هزار دلار با نرخ توافقی (حاشیه بازار) دریافت کنند، اکنون سیاست‌گذار قصد دارد از روز چهارشنبه طرح عرضه اوراق سلف تمام‌سکه را کلید بزند؛ اقدامی که هدف آن جمع‌آوری نقدینگی سرگردان و فروکش کردن حباب قیمت سکه عنوان می‌شود. بر اساس سازوکار اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی، قرار است در تاریخ ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵، برای اولین بار «اوراق سلف موازی استاندارد تمام‌سکه» معادل ۱۰۰ هزار قطعه سکه بهار آزادی عرضه شود.
دوره این اوراق سه‌ماهه تعیین شده است؛ بدین ترتیب که خریداران در روز عرضه، بهای سکه را بر پایه نرخ کشف‌شده در بازار می‌پردازند و پس از پایان سه ماه، معادل ارزش روز سکه را طبق ضوابط دریافت خواهند کرد. برای کاهش ریسک خریداران، کف سودآوری این اوراق تضمین شده است؛ به این صورت که دارندگان می‌توانند در سررسید با بهره‌گیری از اختیار فروش، اوراق خود را دست‌کم با قیمتی ۷ درصد بالاتر از نرخ روز عرضه به فروش برسانند.
به این ترتیب، خریدار علاوه بر حضور در بازار سکه، از یک بازدهی قطعی حداقل ۷ درصدی برخوردار خواهد بود. وجود این اختیار فروش باعث می‌شود که در صورت ثبات یا حتی ریزش بهای سکه طی این سه ماه، سرمایه‌گذار متضرر نشود؛ و چنانچه قیمت سکه جهش بیشتری را تجربه کند، خریدار به‌طور کامل از رشد بازار منتفع خواهد شد.
این ابزار با طرح «گواهی سکه مرکزی» در سال ۱۴۰۳ تفاوت دارد؛ طرحی که در آن زمان به دلیل اختلاف نظر بانک مرکزی و بورس کالا بر سر محل عرضه (مرکز مبادله یا بستر بازار سرمایه) و تداخل اختیارات دو نهاد اجرایی نشد. طرح بانک مرکزی، تلاشی برای مدیریت و کاستن از التهاب بازار است محمد کشتی‌آرای، کارشناس ارشد بازار طلا و سکه، در گفت‌و‌گو با تابناک درباره پیامد‌های این تصمیم بر بازار طلا و ارز اظهار داشت: «باید مدنظر داشت که مهار و سیاست‌گذاری در بازار ارز و مسکوکات مستقیماً بر عهده بانک مرکزی است و هر اقدامی در این راستا بخشی از وظایف این نهاد محسوب می‌شود.
در روز‌های اخیر، اونس جهانی نوسان صعودی خاصی نداشت و در محدوده مثبت و منفی یک تا دو درصد در نوسان بود، اما در بازار داخلی به دلیل صعود نرخ ارز، قیمت طلا و سکه نیز بالا رفت.» وی ادامه داد: «عرضه چنین اوراقی تلاشی برای مدیریت و کاستن از التهاب بازار است؛ هرچند این قبیل برنامه‌ها اثر تسکینی و کوتاه‌مدت دارند و نمی‌توانند ریشه اصلی نوسانات ارزی را بخشکانند. با این حال، اجرای آن تا حدی از بار تقاضای نقدی بازار کم خواهد کرد.
اگر شرایط عرضه این اوراق برای خریداران کشش و جذابیت داشته باشد و با استقبال مواجه شود، می‌تواند اثر کاهنده‌ای بر بهای طلا و سکه بگذارد و در ادامه روی بازار ارز نیز تأثیرگذار باشد.» کشتی‌آرای در پاسخ به اینکه چرا امسال به‌جای پیش‌فروش یا حراج فیزیکی سکه، از انتشار اوراق استفاده شده است، گفت: «در وضعیت جنگی و حساس نباید ذخایر فیزیکی طلا را به حراج گذاشت و به همین دلیل سیاست‌گذار تصمیم گرفته حراج فیزیکی نداشته باشد و به سمت این ابزار برود.»