جامعه‌شناس: استفاده از فضای مجازی باید آگاهانه باشد، نه از روی عادت

احمد موسوی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به شیوه استفاده کاربران از شبکه‌های اجتماعی، اظهار کرد: نخستین پرسشی که هر فرد باید از خود بپرسد این است که آیا استفاده او از فضای مجازی بر پایه انتخاب آگاهانه است یا صرفاً از روی عادت. بسیاری از افراد بدون هدف مشخص، تنها برای پر کردن زمان خود وارد شبکه‌های اجتماعی می‌شوند.

وی افزود: اگر حضور در فضای مجازی همراه با علم، آگاهی و قدرت تحلیل باشد، می‌تواند به رشد فرد کمک کند، اما در صورتی که این آگاهی وجود نداشته باشد، نه‌تنها رشد ایجاد نمی‌شود بلکه ممکن است زمینه پسرفت فکری و فرهنگی نیز فراهم شود. این جامعه‌شناس ادامه داد: متأسفانه بخش قابل توجهی از حضور کاربران در فضای مجازی به یک عادت تبدیل شده است؛ عادتی که باعث می‌شود افراد بدون هدف مشخص ساعت‌های طولانی در میان اخبار، تصاویر و محتواهای مختلف جابه‌جا شوند، بدون آنکه متوجه تأثیر این حجم از اطلاعات بر ذهن و روان خود باشند.

وی با تأکید بر ضرورت انتخاب منابع معتبر، تصریح کرد: افراد باید با آگاهی و احتیاط از فضای مجازی استفاده کنند و به‌ویژه در استفاده از کانال‌های غیرتخصصی دقت بیشتری داشته باشند، زیرا بسیاری از این صفحات بیش از آنکه هدف آموزشی داشته باشند، صرفاً به دنبال سرگرمی یا انتشار مطالبی هستند که گاه به شایعه‌سازی و ایجاد التهاب در جامعه منجر می‌شود. موسوی اظهار کرد: اگر فرد چند روز از فضای مجازی فاصله بگیرد، متوجه خواهد شد که بخش زیادی از مطالبی که هر روز دنبال می‌کرد، تأثیر ماندگاری در زندگی او نداشته است؛ در حالی که وابستگی بیش از حد به این فضا می‌تواند سلامت روان را تحت تأثیر قرار دهد.

وی با بیان اینکه استفاده هدفمند از فضای مجازی ضروری است، بیان کرد: اگر قرار است از این فضا استفاده شود، باید برای یادگیری، کسب دانش و دنبال کردن منابع تخصصی باشد، نه صرفاً برای گذران وقت. این جامعه‌شناس در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به استفاده کودکان و نوجوانان از فضای مجازی، افزود: خانواده‌ها باید نسبت به محتوایی که فرزندانشان در معرض آن قرار می‌گیرند حساس باشند، زیرا دوره کودکی و نوجوانی از مهم‌ترین مراحل شکل‌گیری شخصیت افراد است.

وی با استناد به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) مبنی بر اینکه آموزش در کودکی همچون نقش بر سنگ است، تشریح کرد: آنچه نوجوانان در این سنین می‌آموزند، ماندگاری زیادی دارد؛ بنابراین رها کردن آنان در فضای مجازی بدون نظارت و آگاهی، می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. موسوی خاطرنشان کرد: در شرایطی که فضای مجازی از قوانین و نظارت کافی برخوردار نیست، نقش خانواده‌ها در مدیریت استفاده فرزندان از این فضا بسیار مهم است و بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند در سال‌های آینده آثار نامطلوبی در حوزه تربیتی و اجتماعی به دنبال داشته باشد.