سی ان ان: بررسی ادعای جدید ترامپ درباره تولید مواد مخدر در سایت های هسته ای ایران

دونالد ترامپ اظهارات بسیاری درباره سه تاسیسات هسته‌ای ایران که سال گذشته هدف حمله آمریکا قرار گرفتند، بیان کرده است. با این حال، تا شامگاه پنجشنبه، او هرگز به‌طور علنی ادعا نکرده بود که این تاسیسات "کارخانه تولید مواد مخدر" نیز بوده‌اند.

سی ان ان ادعای عجیب و جدید ترامپ درباره تولید مواد مخدر در سایت های هسته ای ایران را مورد بررسی قرار داده و نوشت: اظهارات ترامپ در گردهمایی انتخاباتی اوکلاهما، نه تنها مردم عادی آمریکا، بلکه کارشناسان برنامه هسته‌ای ایران را نیز حیرت‌زده کرد. "جیمز اکتون"، مدیر مشترک "برنامه سیاست هسته‌ای" در اندیشکده "کارنگی برای صلح بین‌المللی"، روز جمعه پس از آنکه سی‌ان‌ان ویدیوی سخنان ترامپ را برایش ارسال کرد، در ایمیلی نوشت: "عجب...

این مورد برای من تازگی دارد. تا آنجا که من می‌دانم، تاسیسات فردو — که ترامپ از تخریب آن سخن می‌گوید — برای تولید مواد مخدر استفاده نمی‌شد و پیش از این نیز هیچ‌گونه ادعایی (چه معتبر و چه غیرمعتبر) مبنی بر چنین کاربردی نشنیده بودم." کاخ سفید در پاسخ به پرسش روز جمعه سی‌ان‌ان، از ارائه هرگونه توضیحی درباره اظهارات ترامپ خودداری کرد.

اما با تماشای ویدیوی کامل سخنرانی ترامپ، فرضیه‌ای آشکار به سرعت به ذهن می‌آید. به نظر می‌رسد که او مرتکب اشتباهی ساده شده و سپس - همان‌طور که سال‌هاست عادت دارد - به‌جای اصلاح خود، بر حرفش پافشاری کرده است.

برای رئیس‌جمهوری که خود را در "همه مسائل محق" می‌داند، حتی پذیرش یک خطای کلامی جزئی نیز معمولا کاری بسیار دشوار و بعید است. (مترجم: البته بعضی ناظران معتقدند او عمدا اتهام تولید مواد مخدر را مطرح کرده تا به افکار عمومی آمریکا که غالبا جنگ علیه ایران را بی مورد و فاقد توجیه می دانند، توجیهی موجه برای اقدام نظامی علیه ایران ارایه کند.) ترامپ ادعای مربوط به "کارخانه‌های مواد مخدر" را در اواخر روزی پرمشغله مطرح کرد.

او از کاخ سفید به تگزاس سفر کرده بود و سپس به دلیل شرایط نامساعد جوی که او را مجبور کرد به‌جای پرواز، مسیر را با خودرو طی کند، با حدود دو ساعت تاخیر به گردهمایی اوکلاهما رسید. ترامپ در حین تشریح تلاش‌هایش برای مقابله با ایران، به بمب‌افکن‌های رادارگریزی اشاره کرد که در عملیاتی با نام رمز "عملیات چکش نیمه‌شب" (Operation Midnight Hammer) در ژوئن 2025 به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کردند.

برخی از این هواپیماها بمب‌هایی را بر روی دریچه‌های تهویه تاسیسات فردو پرتاب کردند. ترامپ گفت: "و بعد، ساعت یک بامداد و در تاریکی مطلقِ بدونِ ماه، آن ماشین‌های خارق‌العاده که هدایتشان را بهترین خلبانان جهان بر عهده داشتند، محموله‌های خود را رها کردند؛ تک‌تک بمب‌ها دقیقا از طریق دریچه‌های هوایی به درون این...

خب، در واقع همان کارخانه‌های مواد مخدر، فرستاده شدند. کارشان همین بود؛ هم فعالیت هسته‌ای داشتند و هم مواد مخدر.

هم کار مواد مخدر می‌کردند و هم کار هسته‌ای. اما ضربات سنگینی به این مکان‌ها که ترکیبی از کارخانه مواد مخدر و تاسیسات هسته‌ای بودند، وارد شد." چرا ترامپ چنین حرفی زد؟

شاید هرگز دلیل قطعی آن را ندانیم. اما درست پیش از آنکه صحبت درباره ایران را آغاز کند، داشت درباره تلاش‌هایش برای مقابله با قاچاق غیرقانونی مواد مخدر در منطقه کارائیب و عملیات نظامی آمریکا برای دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، سخن می‌گفت.

به نظر می‌رسید اظهارات اولیه ترامپ درباره اصابت بمب‌ها به "خب، در واقع همان کارخانه‌های مواد مخدر" ایران، لغزش کلامی‌ای بوده که تحت تاثیر صحبت‌های قبلی‌اش درباره مواد مخدر غیرقانونی و ونزوئلا رخ داده است. ترامپ مدت‌هاست که حتی از پذیرفتن کوچک‌ترین لغزش‌های کلامی خودداری می‌کند و ترجیح می‌دهد طوری رفتار کند که گویی واقعا قصد داشته همان حرف اشتباه را بزند؛ حتی در مورد موضوعی بسیار جزئی، مثل اینکه آیا لقب مامور فدرالی که او در سخنرانی سال 2018 از وی تمجید کرده بود "سی‌جی» (CJ) است یا «دی‌جی» (DJ).

در اینجا نیز، او به‌جای اصلاحِ صرفِ ادعای مربوط به "کارخانه‌های مواد مخدر"، سه جمله دیگر هم فی‌البداهه اضافه کرد تا بر همان ادعا تاکید ورزد. کاخ سفید که معمولا حتی در پاسخ به پرسش‌هایی درباره برخی از نادرست‌ترین اظهارات ترامپ نیز تاکید می‌کند که "حق با رئیس‌جمهور ترامپ است"، در این مورد خاص هیچ دفاعی ارائه نکرد.

یکی از دستیاران در ایمیلی بدون امضا که روز جمعه ارسال شد، نوشت: "به اظهارات رئیس‌جمهور رجوع کنید." "اکتون" در تلاش برای یافتن "توضیحی احتمالی" گفت شاید ترامپ به یاد داشته که ایران گاهی اشاره کرده است داروهای قانونی موسوم به "رادیودارو" - که برای تشخیص و درمان برخی بیماری‌ها به کار می‌روند – "در راکتورهای هسته‌ای تولید می‌شوند." اما اکتون در ادامه خاطرنشان کرد که تاسیسات "فردو" - که به نظر می‌رسید ترامپ روز پنجشنبه مشخصا درباره آن صحبت می‌کرد - یک مرکز غنی‌سازی است و راکتوری ندارد؛ "بنابراین، حتی با در نظر گرفتن این تفسیر (سخاوتمندانه)، اظهارات ترامپ نادرست خواهد بود." به گفته او، محتمل‌تر آن است که ترامپ صرفا دچار اشتباه شده باشد. و البته، اینکه ترامپ بحث را از قاچاق مواد مخدر غیرقانونی در منطقه کارائیب به فعالیت ایران در زمینه "کارخانه‌های تولید دارو" در تاسیسات هسته‌ای‌اش بکشاند، بدون آنکه توضیح دهد منظورش تولید داروهای قانونی است، بسیار گمراه‌کننده خواهد بود.

بنابراین، اینکه بگوییم ترامپ صرفا دچار لغزش کلامی شده، در واقع خوش‌بینانه‌ترین توجیه ممکن برای اظهارات او درباره "کارخانه‌های تولید دارو" است؛ هرچند نه ترامپ و نه تیم او، هیچ‌کدام تمایلی به استفاده از چنین توجیهی ندارند.