آیا موانع تردد معلولان در معابر شهریار برطرف می‌شود؟

مناسب‌سازی محیط شهری تنها به ایجاد رمپ در ورودی ساختمان‌ها محدود نمی‌شود، بلکه از کیفیت پیاده‌روها و امکان عبور ایمن از معابر تا دسترسی آسان به خدمات بانکی، آموزشی و حمل‌ونقل عمومی را در بر می‌گیرد؛ الزاماتی که نبود هر یک از آن‌ها می‌تواند حضور مستقل افراد دارای معلولیت در جامعه را با دشواری روبه‌رو کند. در همین راستا، جلسه کمیته مناسب‌سازی شهرستان شهریار به ریاست وحید شهبازی، معاون هماهنگی امور عمرانی فرمانداری ویژه شهرستان، با حضور مسئولان و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی برگزار شد تا بخشی از مشکلات موجود و راهکارهای بهبود دسترس‌پذیری فضاهای عمومی مورد بررسی قرار گیرد.

مناسب‌سازی؛ فراتر از ساخت رمپ در این نشست، بر ضرورت رفع موانع فیزیکی معابر و پیاده‌روها و استانداردسازی اماکن عمومی تأکید شد. مهدی کوئینی، استاد دانشگاه و وکیل دادگستری از افراد نابینا و حاضر در جلسه نیز با تشریح مشکلات تردد افراد دارای معلولیت، خواستار توجه جدی‌تر دستگاه‌های مسئول به نیازهای این گروه در طراحی، اجرا و اصلاح زیرساخت‌های شهری شد.

تردد ایمن و مستقل، یکی از پیش‌نیازهای بهره‌مندی برابر شهروندان از امکانات شهری است. پیاده‌روهای نامناسب، مسیرهای مسدود و ورودی‌های غیر استاندارد می‌توانند دسترسی به مراکز خدماتی را دشوار کنند و وابستگی افراد دارای معلولیت به دیگران را افزایش دهند.

از این رو، مناسب‌سازی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که الزامات دسترس‌پذیری نه‌تنها در پروژه‌های جدید، بلکه در اصلاح و بهسازی زیرساخت‌های موجود نیز مورد توجه قرار گیرد. ون‌های مناسب‌سازی‌شده و خدمات بانکی در کانون توجه تأمین و راه‌اندازی ون‌های مناسب‌سازی‌شده از سوی شهرداری‌ها برای تسهیل جابه‌جایی شهروندان دارای معلولیت، از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این جلسه بود؛ پیشنهادی که در صورت اجرا می‌تواند دسترسی این افراد به خدمات شهری و مراکز مورد نیاز را آسان‌تر کند.

همچنین اصلاح و استانداردسازی رمپ‌های مدارس و بانک‌ها و ایجاد باجه‌های ویژه ارائه خدمات به افراد دارای معلولیت و جانبازان در شعب بانکی شهرستان مورد تأکید قرار گرفت. دسترسی به خدمات آموزشی و بانکی از نیازهای روزمره شهروندان است و فراهم نبودن شرایط مناسب برای ورود و استفاده از این مراکز، می‌تواند انجام امور عادی را برای افراد دارای معلولیت دشوار کند.

بر همین اساس، مناسب‌سازی این فضاها باید به‌گونه‌ای انجام شود که امکان استفاده ایمن و مستقل از خدمات برای این گروه فراهم باشد. از مصوبه تا اجرا؛ حلقه مفقوده مناسب‌سازی در جلسه کمیته مناسب‌سازی شهریار، بر افزایش هماهنگی میان شهرداری‌ها، بخشداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی برای رفع موانع موجود تأکید و مصوباتی در زمینه بهبود دسترس‌پذیری فضاهای شهری و ارتقای خدمات عمومی تصویب شد.

با این حال، اثربخشی چنین نشست‌هایی در نهایت به میزان اجرای مصوبات، اصلاح واقعی موانع و استمرار نظارت بر عملکرد دستگاه‌های مسئول وابسته است. مشخص شدن مسئول اجرای هر مصوبه، تعیین زمان‌بندی و پیگیری نتایج می‌تواند به تبدیل تصمیم‌ها به تغییرات ملموس در زندگی روزمره افراد دارای معلولیت کمک کند.

وحید شهبازی، معاون هماهنگی امور عمرانی فرمانداری ویژه شهرستان شهریار نیز با گرامیداشت روز جهانی عصای سفید، بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی نسبت به حقوق شهروندی افراد نابینا و کم‌بینا و همکاری دستگاه‌های اجرایی و مدیریت‌های شهری برای رفع موانع محیطی تأکید کرد. دسترس‌پذیری؛ معیاری برای سنجش کیفیت زندگی شهری مناسب‌سازی معابر و اماکن عمومی، موضوعی محدود به یک گروه از شهروندان نیست؛ بلکه بخشی از مسئولیت مدیریت شهری برای فراهم کردن امکان حضور برابر مردم در فضاهای عمومی به شمار می‌رود.

هرچه محیط شهری دسترس‌پذیرتر باشد، امکان مشارکت مستقل افراد دارای معلولیت در فعالیت‌های اجتماعی و استفاده از خدمات عمومی نیز افزایش می‌یابد. اکنون پرسش اصلی این است که مصوبات کمیته مناسب‌سازی شهریار تا چه اندازه به اصلاح پیاده‌روها، رفع موانع تردد، توسعه حمل‌ونقل ویژه و دسترسی بهتر به خدمات عمومی منجر خواهد شد؟

پاسخ این پرسش نه در برگزاری نشست‌ها، بلکه در تغییراتی مشخص خواهد شد که شهروندان دارای معلولیت در مسیرهای روزمره خود لمس می‌کنند؛ تغییراتی که می‌تواند فاصله میان تأکید بر حقوق شهروندی و تحقق عملی آن را کاهش دهد.