از بازتدوین «من می‌ترسم» تا تجربه آهنگ‌سازی با هوش مصنوعی / بهنام بهزادی: نگران جایگزینی هوش مصنوعی با خلاقیت انسانی نیستم

ریحانه اسکندری ـ بهنام بهزادی نویسنده و تهیه‌کننده سینما که با فیلم‌هایی چون «تنها دو بار زندگی می‌کنیم»، «قاعده تصادف» و «وارونگی» شناخته می‌شود، این روزها با فیلم سینمایی «من می‌ترسم» به پرده سینماها بازگشته است؛ اثری که در سال ۱۳۹۷ ساخته شد و پس از چند سال انتظار، سرانجام با نسخه‌ای بازتدوین‌شده به اکران عمومی رسیده است. این فیلم با بازی الناز شاکردوست، امیر جعفری، مهران احمدی و ستاره پسیانی، داستان شخصیتی را روایت می‌کند که در موقعیتی پیچیده میان رفتن و ماندن گرفتار شده است.

بهنام بهزادی در گفتگو با خبرآنلاین، درباره بازتدوین «من می‌ترسم» توضیح داد: وقتی از تدوین مجدد صحبت می‌شود، معمولاً تصور این است که فیلم کوتاه‌تر شده است؛ اما در مورد این فیلم، نه‌تنها زمان آن کاهش پیدا نکرده، بلکه بیش از ۲۰ دقیقه به آن اضافه شده است. او با اشاره به اینکه در مقطعی، به دلایلی که ارتباط چندانی با خود فیلم نداشت، تصمیم گرفته شد نسخه‌ای کمتر از ۹۰ دقیقه‌ای از فیلم آماده شود، گفت: این تصمیم به آرک شخصیتی و شیوه روایت داستان لطمه زد.

بعدتر، زمانی که فرصت تازه‌ای برای بازتدوین فیلم فراهم شد، تصمیم گرفتم آن را دقیقاً براساس فیلمنامه اولیه مونتاژ کنم. به همین دلیل، به نسخه صفر برگشتم و فیلم را مطابق فیلمنامه تدوین کردم.

نسخه‌ای که اکنون اکران شده، در واقع نسخه کارگردان است که بر مبنای فیلمنامه اولیه تدوین شده است. هوش مصنوعی و ساخت موسیقی «من می‌ترسم» کارگردان «من می‌ترسم» در ادامه درباره استفاده از هوش مصنوعی در ساخت موسیقی این فیلم توضیح داد: هوش مصنوعی در چند سال اخیر امکانات تازه‌ای را به شکلی غافلگیرکننده در اختیار ما گذاشته است.

پس از تصمیم به تدوین نسخه بلندتر فیلم، به این فکر افتادم که روی این نسخه بلندتر موسیقی بگذارم. از آنجا که خودم نیز به هوش مصنوعی علاقه‌مندم و تحولات آن را دنبال می‌کنم، به این نتیجه رسیدم که استفاده از آن برای ساخت موسیقی فیلم می‌تواند تجربه جالبی باشد.

او ادامه داد: زمانی که این کار را شروع کردم، تا جایی که اطلاع داشتم، فیلمی در دنیا وجود نداشت که تمام موسیقی آن به‌طور کامل با هوش مصنوعی ساخته شده باشد. به همین دلیل، با احتیاط شروع کردم و از این فناوری برای آهنگ‌سازی کمک گرفتم.

نتیجه برایم بسیار جالب و غافلگیرکننده بود و در نهایت، تمام موسیقی نسخه فعلی فیلم با کمک هوش مصنوعی ساخته شد. شاید الان فیلم های زیادی باشد که موسیقی آن را با هوش مصنوعی ساخته باشند ولی آن زمانی که من شروع کردم به این کار فیلمی وجود نداشت که موسیقی‌اش را با این فناوری ساخته باشند.

بهزادی با اشاره به نقش محمد دارابی‌فر، آهنگ‌ساز، در شکل‌گیری موسیقی فیلم گفت: نباید فراموش کنیم که هوش مصنوعی هنوز در زمینه خلق آثار هنری چندان پیشرفه نیست و نمی‌تواند به‌تنهایی جای انسان را بگیرد. به همین دلیل، باید مدام آن را هدایت کرد.

در ساخت موسیقی این فیلم، یکی از دوستان آهنگ‌سازم، محمد دارابی‌فر، با آثارش الهام‌بخش من بود. بنابراین، موسیقی فیلم از نقطه صفر و بدون هیچ پشتوانه‌ای شکل نگرفت.

او افزود: قطعات مختلف را با هوش مصنوعی تولید می‌کردیم، اما برای اینکه با تصاویر فیلم هماهنگ شوند، لازم بود آن‌ها را تغییر دهیم، جابه‌جا کنیم و دوباره میکس کنیم تا به نتیجه مورد نظر برسیم. آقای دارابی‌فر و یکی دو نفر دیگر از دوستان آشنا با موسیقی نیز در این زمینه به ما کمک کردند.

هوش مصنوعی یک دستیار است، نه عنصری خلاق بهزادی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده گسترده‌تر از هوش مصنوعی در پروژه‌های آینده‌اش گفت: از همان ابتدا تحولات هوش مصنوعی را دنبال کرده‌ام و با آن کار کرده‌ام. قطعاً در آینده نیز از این فناوری استفاده خواهم کرد، اما برای من هوش مصنوعی یک عنصر خلاقه نیست؛ بلکه دستیار یا ابزاری است که می‌تواند بخشی از فرایند فیلم‌سازی را آسان‌تر و ارزان‌تر کند.

او با تأکید بر اینکه نگران جایگزین شدن هوش مصنوعی با خلاقیت انسانی نیست، توضیح داد: هوش مصنوعی خودآگاهی، شهود و تجربه زیسته انسانی ندارد و به همین دلیل، فکر نمی‌کنم بتواند جای خلاقیت انسان را بگیرد. با این حال، ظرفیت‌های زیادی دارد و از مرحله فیلمنامه‌نویسی تا آخرین مراحل پس‌تولید می‌تواند مانند یک دستیار یا همکار در اختیار فیلم‌ساز باشد.

این کارگردان با اشاره به گسترش استفاده از این فناوری در سینما گفت: نمی‌توانیم هوش مصنوعی را کنار بگذاریم؛ موج آن به راه افتاده و فراگیرتر خواهد شد. آنچه اهمیت دارد، این است که یاد بگیریم چگونه با آن کار کنیم و محدوده استفاده از آن را بشناسیم.

استفاده از هوش مصنوعی در بخش صدا بهزادی همچنین از استفاده از هوش مصنوعی در بخشی از کارهای صدا نسخه جدید «من می‌ترسم» خبر داد و گفت: در این نسخه، بخشی از کارهای صدا را نیز با کمک هوش مصنوعی انجام داده‌ام. به نظرم این موضوع تفاوت چندانی با استفاده از ابزارهای رایانه‌ای ندارد؛ چراکه این کارها پیش از این هم با نرم‌افزارها و ابزارهای مختلف انجام می‌شدند و حالا هوش مصنوعی می‌تواند همان فرایند را با کیفیت بهتر و به شکل آسان‌تری پیش ببرد.

او در پایان با تأکید بر ضرورت شناخت قابلیت‌ها و محدودیت‌های این فناوری بیان کرد: سینما بیش از گذشته دارد به هنری وابسته به ابزارهای بیرونی تبدیل می‌شود. هوش مصنوعی می‌تواند هزینه تولید را کاهش دهد و سرعت انجام کارها را بالا ببرد.

به همین دلیل، قطعاً در فیلم‌های بعدی نیز به شکل گسترده‌تری از آن استفاده خواهم کرد. 5959