ترس فرماندهان صهیونیست از ماجراجویی انتخاباتی نتانیاهو/ فرماندهان ارتش صهیونی: حمله به ایران می‌تواند رژیم را در باتلاق فرو ببرد
نتانیاهو اخیراً در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل اعلام کرد که زمان کنونی برای انجام حمله پیش‌دستانه علیه ایران «مناسب ما نیست» و چنین اقدامی را به صلاح این رژیم نمی‌داند.
سرویس جهان مشرق - در روزهای اخیر و همزمان با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر، نشانه‌های روشنی از اختلاف‌نظر عمیق میان رده نظامی و امنیتی این رژیم با سطح سیاسی به رهبری بنیامین نتانیاهو درباره احتمال آغاز دور جدیدی از درگیری نظامی با ایران آشکار شده است. گزارش‌های متعدد رسانه‌های عبری زبان و منابع آگاه حاکی از آن است که در حالی که نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بر تداوم تهدید ایران و گروه‌های وابسته به آن تأکید دارد و گاه فضای عمومی را با هشدارهای امنیتی پر می‌کند، فرماندهان ارشد ارتش و نهادهای امنیتی نسبت به زمان‌بندی، ضرورت و پیامدهای هرگونه اقدام نظامی جدید احتیاط بیشتری نشان می‌دهند.
در روزهای اخیر و همزمان با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر، نشانه‌های روشنی از اختلاف‌نظر عمیق میان رده نظامی و امنیتی این رژیم با سطح سیاسی به رهبری بنیامین نتانیاهو درباره احتمال آغاز دور جدیدی از درگیری نظامی با ایران آشکار شده است. گزارش‌های متعدد رسانه‌های عبری زبان و منابع آگاه حاکی از آن است که در حالی که نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بر تداوم تهدید ایران و گروه‌های وابسته به آن تأکید دارد و گاه فضای عمومی را با هشدارهای امنیتی پر می‌کند، فرماندهان ارشد ارتش و نهادهای امنیتی نسبت به زمان‌بندی، ضرورت و پیامدهای هرگونه اقدام نظامی جدید احتیاط بیشتری نشان می‌دهند.
اختلاف میان رده سیاسی و نظامی در ارزیابی سطح تهدید بر اساس گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌هایی چون معاریو، هاآرتص و کانال ۱۲ اسرائیل، ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش، در ارزیابی‌های داخلی خود اعلام کرده که نشانه‌های روشن و فوری از آمادگی ایران برای حمله قریب‌الوقوع که توجیه‌کننده یک عملیات پیش‌دستانه باشد، مشاهده نمی‌شود. در مقابل، نتانیاهو بارها از احتمال سازماندهی حملات از سوی ایران یا نیروهای مقاومت در منطقه، حماس، مقاومت عراق، یمن و حزب‌الله برای تأثیرگذاری بر روند انتخابات سخن گفته و فضای تهدید را زنده نگه داشته است.
این تفاوت در ارزیابی، یکی از محورهای اصلی اختلاف میان دو رده به شمار می‌رود و نشان‌دهنده شکاف در تحلیل اطلاعات و اولویت‌بندی تهدیدهاست. نگرانی‌های نظامی درباره آمادگی و وابستگی به آمریکا یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های رده نظامی، وضعیت آمادگی ارتش پس از بیش از سه سال درگیری مستمر در جبهه‌های مختلف است.
نیروهای ذخیره که بار اصلی بسیاری از عملیات‌ها را بر دوش داشته‌اند، با خستگی قابل توجهی روبه‌رو هستند و منابع انسانی ارتش تحت فشار قرار دارد. فرماندهان نظامی معتقدند که هرگونه عملیات گسترده علیه ایران بدون هماهنگی کامل با ایالات متحده و بدون بازسازی نسبی توانمندی‌ها، ریسک‌های بالایی به همراه خواهد داشت.
زامیر در جلسات داخلی به نتانیاهو گوشزد کرده که اسرائیل به‌تنهایی قادر به اجرای یک حمله تمام‌عیار و مؤثر علیه اهداف عمیق و پراکنده ایران نیست و وابستگی به حمایت آمریکایی، به‌ویژه در حوزه تسلیحات خاص و پوشش اطلاعاتی، همچنان تعیین‌کننده است. از سوی دیگر، رده نظامی نگران پیامدهای پاسخ احتمالی ایران است.
تجربه درگیری‌های قبلی نشان داده که تهران قادر به شلیک گسترده موج‌هایی از موشک‌های بالستیک و پهپادها به سمت اراضی اشغالی است و چنین پاسخی می‌تواند زندگی روزمره را مختل کرده، مدارس و کسب‌وکارها را تعطیل کند و حتی برگزاری انتخابات را با مشکل مواجه سازد. زامیر به صراحت هشدار داده که ازسرگیری جنگ تمام‌عیار در هفته‌های پیش رو می‌تواند به تعویق انتخابات منجر شود.
انگیزه‌های سیاسی و سایه انتخابات بر تصمیم‌گیری‌ها علاوه بر مسائل عملیاتی، بخش قابل توجهی از نگرانی‌های رده امنیتی به انگیزه‌های سیاسی پشت تصمیم‌گیری‌ها بازمی‌گردد. منتقدان درون تشکیلات نظامی و امنیتی رژیم صهیونیستی بر این باورند که نتانیاهو گاه محاسبات انتخاباتی و شخصی را بر ارزیابی‌های حرفه‌ای امنیتی مقدم می‌دارد.
حفظ تصویر «رهبر زمان جنگ» و انحراف افکار عمومی از مشکلات داخلی، پرونده‌های قضایی، شکاف‌های سیاسی شدید و انتقادها نسبت به مدیریت جنگ غزه، از جمله عواملی است که به گفته این منابع، می‌تواند بر تصمیمات امنیتی سایه بیندازد. گزارش‌ها حاکی از آن است که فرماندهان نظامی نگران هستند هرگونه اقدام نظامی نزدیک به تاریخ انتخابات، از سوی افکار عمومی جامعه رژیم صهیونیستی به عنوان اقدامی سیاسی تعبیر شود و اعتماد به بی‌طرفی ارتش را که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آسیب دیده بود، بیش از پیش تضعیف کند.
نتانیاهو اخیراً در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل اعلام کرد که زمان کنونی برای انجام حمله پیش‌دستانه علیه ایران «مناسب ما نیست» و چنین اقدامی را به صلاح این رژیم نمی‌داند. با این حال، گزارش‌هایی از رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی منتشر شده که نشان می‌دهد او در گفت‌وگو با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گزینه‌های ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران را پیش از انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مطرح کرده است.
دفتر نخست‌وزیر این گزارش‌ها را تکذیب یا تعدیل کرده، اما خود انتشار چنین اخباری بر عمق شکاف میان روایت رسمی و ارزیابی‌های پشت پرده افزوده است. نگاه راهبردی و پیامدهای احتمالی ادامه تنش در سطح راهبردی نیز اختلاف‌نظر وجود دارد.
در حالی که نتانیاهو بارها از ضرورت تضعیف پایدار برنامه هسته‌ای و موشکی ایران و حتی تغییر حکومت سخن گفته، بسیاری در رده امنیتی معتقدند اهدافی چون سرنگونی نظام ایران غیرواقع‌بینانه است و تمرکز باید بر محدود کردن تهدیدهای فوری باشد. تجربه جنگ ۱۲ روزه سال گذشته نشان داد که حتی با آسیب رساندن به تأسیسات و فرماندهان، برنامه هسته‌ای و توان موشکی ایران به‌طور کامل از بین نرفت و بازسازی نسبی آن ادامه دارد.
برخی مقامات سابق و فعلی امنیتی هشدار می‌دهند که تبدیل درگیری به یک جنگ طولانی‌مدت بدون اهداف روشن و قابل دستیابی، می‌تواند رژیم صهیونیستی را در باتلاق هزینه‌های اقتصادی، نظامی و دیپلماتیک فرو ببرد. این تنش‌ها البته بی‌سابقه نیست.
در دهه گذشته نیز رؤسای سابق موساد، شاباک و ستاد کل ارتش بارها با طرح‌های حمله یک‌جانبه به ایران مخالفت کرده بودند و معتقد بودند ریسک‌ها از منافع بیشتر است. با این حال، فضای پسااکتبر ۲۰۲۳ و فرسایش اعتماد میان رده سیاسی و نظامی، این اختلاف‌ها را علنی‌تر و عمیق‌تر کرده است.
منتقدان نتانیاهو در داخل سرزمین‌های اشغالی این وضعیت را نشانه تمرکز بیش از حد قدرت تصمیم‌گیری در دست نخست‌وزیر و تضعیف سازوکارهای سنتی مشورت میان سطح سیاسی و حرفه‌ای می‌دانند. در شرایط کنونی، ارتش اسرائیل اعلام کرده که در آماده‌باش بالا قرار دارد و برای سناریوهای مختلف از جمله پاسخ به حمله احتمالی ایران یا اقدام مشترک با آمریکا آماده است.
با این وجود، پیام روشن رده نظامی این است که هر تصمیم بزرگی باید بر پایه ارزیابی حرفه‌ای، هماهنگی بین‌المللی و در نظر گرفتن وضعیت داخلی ارتش گرفته شود، نه بر اساس تقویم انتخاباتی. اینکه آیا این هشدارها بر تصمیم نهایی نتانیاهو تأثیر خواهد گذاشت یا نه، به تحولات روزهای آینده، موضع واشنگتن و محاسبات سیاسی داخلی اسرائیل بستگی دارد.
گزارش‌های موجود نشان می‌دهد که شکاف میان دو رده نه تنها بر سیاست ایران، بلکه بر کل راهبرد امنیتی اسرائیل در منطقه سایه افکنده است. در حالی که نتانیاهو بر تداوم فشار نظامی تأکید دارد، رده نظامی خواستار احتیاط، بازسازی توان و پرهیز از اقدامات پرریسکی است که ممکن است بیش از آنکه تهدید را کاهش دهد، آن را پیچیده‌تر کند.
این اختلاف‌نظرها در آستانه انتخابات، به یکی از محورهای بحث سیاسی داخلی اسرائیل تبدیل شده و می‌تواند بر نتایج رأی‌گیری نیز اثر بگذارد.
