تنش‌ها بازار انرژی را به هم ریخت / برنت به مرز ۱۱۰ دلار رسید

افزایش قیمت نفت برنت به ۱۱۰ دلار در هر بشکه، در پی تداوم تنش‌های غرب آسیا و نگرانی از محدودیت عرضه و کمبود سوخت، بار دیگر چشم‌انداز قیمت انرژی و فشار‌های تورمی بر اقتصاد جهانی را در کانون توجه قرار داده است. در سه ماه نخست پس از تجاوز آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران، فضای حاکم بر بازار‌های نفت این بود که درگیری‌ها هر لحظه ممکن است به پایان برسد؛ آتش‌بس ماه ژوئن (خرداد) نیز به این خوش‌بینی دامن زد و از این رو، مدتی طول کشید تا واقعیت‌ها آشکار شوند و این به معنای تداوم قیمت‌های بالا برای مدتی طولانی‌تر است.

به گزارش اویل پرایس، اکثر ناظران و فعالان بازار نفت انتظار داشتند که قیمت‌ها به‌سرعت از سطوح بالایی که ناشی از جنگ بود، عقب‌نشینی کنند. اما اکنون، مصرف‌کنندگان نفت انتظار دارند که عرضه همچنان محدود باقی بماند؛ از این رو، آنها با خرید در قیمت‌های بالاتر، در حال پوشش ریسک برای مصارف آتی خود هستند.

حتی گزارش‌های ادعایی مبنی بر بازگشت جریان‌های نفتی خروجی از خلیج فارس به سطوح پیش از جنگ نیز نتوانست برای مدتی طولانی موجب کاهش قیمت‌ها شود. دلیل این امر، نخست، وجود بحران اعتماد نسبت به آمار‌های رسمی اعلام‌شده است و دوم اینکه، احیای جریان‌های نفتی (تا حدی که رخ داده) متکی بر اقدامات پرهزینه‌ای همچون انتقال نفت از کشتی به کشتی (ship-to-ship transfer) است.

این رویه موجب محدودیت در بازار نفت‌کش‌ها و جهش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی شده و تولیدکنندگان حوزه خلیج فارس را ناچار کرده است تا برای حفظ تقاضا، نفت خام خود را با تخفیف عرضه کنند. در حوزه فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، وضعیت حتی چالش‌برانگیزتر است؛ آن دسته از منابعی که از بازگشت تقریبا کامل جریان‌های نفتی از تنگه هرمز خبر داده بودند، گزارش مشابهی درباره جریان فرآورده‌های سوختی ارائه نکردند؛ عرضه سوخت در جهان محدود است و روز به روز محدودتر می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در هفته جاری اعلام کرد که آزادسازی بیش از ۲۰ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر مشترک را آغاز خواهد کرد تا به پر کردن شکاف عرضه کمک کند؛ شکافی که قیمت‌ها را به بالاترین سطح تاریخی خود رسانده است. مجموع گازوئیل آزادشده ممکن است به ۵۰ میلیون بشکه برسد، که معادل نیمی از کل حجم ذخایری است که اعضای این آژانس اوایل ماه جاری -تحت فشار تعرفه‌ای ترامپ- بر سر آزادسازی آن توافق کرده بودند.

مشکلِ آزادسازی ذخایر این است که دیر یا زود این ذخایر به پایان می‌رسند و جایگزینی آنها دشوار خواهد بود، زیرا جهان -به بیان ساده- با کمبود ظرفیت پالایشی مواجه است. همه اینها نشان می‌دهد که فشار‌های تورمی ناشی از هزینه بالای حامل‌های انرژی، برای مدتی طولانی‌تر از آنچه در ابتدا تصور می‌شد، بر اقتصاد جهانی سنگینی خواهد کرد.

بانک‌های مرکزی و همچنین دولت‌ها، هم‌اکنون دچار نگرانی شده‌اند؛ گزینه‌های محدودی برای مدیریت چنین وضعیتی وجود دارد که بیشتر آنها شامل صرف درآمد‌های مالیاتی برای ایجاد تسکین موقت در پمپ‌بنزین‌هاست. در همین حال قیمت طلا در محدوده محدودی معامله شد، زیرا سرمایه‌گذاران انتظارات کاهشی افزایش فوری نرخ بهره فدرال رزرو را در برابر افزایش قیمت نفت خام که باعث افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا شد، متعادل کردند.

قیمت شمش نقدی پس از افزایش ۱.۶ درصدی، نزدیک به ۴۱۷۰ دلار در هر اونس در نوسان بود؛ شدیدترین افزایش یک جلسه‌ای آن در بیش از دو هفته. با افزایش بازده اوراق خزانه‌داری بلندمدت‌تر، که با افزایش قیمت نفت برنت به ۱۱۰ دلار در هر بشکه برای اولین بار از ماه مه پشتیبانی می‌شد، افزایش‌ها تعدیل شد.

احساسات بازار پس از سخنرانی کوین وارش، رئیس فدرال رزرو در بانکوک تغییر کرد؛ وارش از نشان دادن موضع تهاجمی در مورد تشدید سیاست خودداری کرد و پیش‌بینی‌های بازار مبنی بر اینکه بانک مرکزی؛ آمریکا نرخ بهره معیار را در جلسه خود در اواخر این ماه ثابت نگه خواهد داشت، تقویت کرد. پس از این سخنرانی، معامله‌گران نرخ بهره احتمال افزایش نرخ بهره یک‌چهارم واحد را از احتمال یک در سه به حدود ۱۵ درصد کاهش دادند؛ نرخ‌های بهره بالاتر معمولا برای طلا که هیچ سودی ندارد، موانعی ایجاد می‌کنند.