طوفان سیاسی بی‌سابقه در مواجهه با سالی پر از انتخابات در اتحادیه اروپا

تارنمای آمریکایی پولیتیکو نوشت: به غیر از ناکامی در مذاکرات بر سر بودجه و کمک به اوکراین، اتحادیه اروپا اکنون بواسطه اختلافات سیاسی در داخل کشورها که ۶۰ درصد از تولید ناخالص داخلی و جمعیت این اتحادیه را تشکیل می دهند، فلج شده است. نیکوس کریستودولیدس رئیس جمهور قبرس، هفته گذشته در حاشیه نشست شورای اروپا با اشاره به مذاکرات پر فراز و نشیب اتحادیه اروپا بر سر مسائل بودجه ای، به پولیتیکو گفت: همه می‌دانستند که ما باید تا پایان سال به یک توافق سیاسی برسیم، اما انتخابات اسپانیا به این معنی است که این امر دیگر امکان‌پذیر نخواهد بود.

سال آینده «فرانسه، ایتالیا» و مردمان دیگر کشورها به پای صندوق‌های رأی خواهند رفت و می توان پیش‌بینی کرد که پیچیدگی‌های بیشتری برای این اتحادیه ایجاد خواهد شد. اتحادیه اروپا با یک وضعیت آشفته و بی سابقه مواجه است: چهار اقتصاد بزرگ این اتحادیه منتظر انتخابات یا درگیری ناآرامی های سیاسی هستند که بالقوه توانایی اتحادیه را برای هر اقدامی مختل می‌کند.

اسپانیا، ماه آینده همزمان با رقابت راست میانه و چپ افراطی برای قدرت گرفتن انتخابات برگزار می کند. فرانسه در ماه آوریل انتخابات ریاست جمهوری را برگزار می کند و و نتایج نظرسنجی ها به نفع مارین لوپن چهره راست افراطی است.

حزب آلترناتیو آلمان نیز با صعود در انتخابات، دبیر کلی فردریش مرتس را با تردید مواجه کرد. این در حالیست که جورجیا ملونی نخست وزیر ایتالیا که به شکل نامتعارفی دوران خدمتش در دولت طولانی شده است، خود را برای انتخابات در سال ۲۰۲۷ آماده می کند.

تازه ترین نشست سران اتحادیه اروپا آنچه را که در آینده در پیش است، نشان داد: بعد از دو روز مذاکره، سران اتحادیه نتوانستند راهی برای اختلافات خود بر سر بودجه ۲ تریلیون دلاری پیدا کنند و دچار اختلافات غیرمنتظره ای درباره سیاست انرژی شدند. نتایج این نشست اشاره ای به دستیابی به توافق بر سر بودجه تا قبل از پایان سال جاری میلادی نداشت و کشورهای عضو در برابر فشار آنتونیو کوستا رئیس شورای اروپا برای تعیین ضرب الاجلی در پایان سال ۲۰۲۶ مقاومت کردند؛ هر چند که اجلاس هایی نیز برای برگزاری در ماه نوامبر و دسامبر (آبان و آذر) برنامه ریزی شده است.

اگر این اجلاس ها نتوانند به توافقی دست یابند مذاکرات به سال ۲۰۲۷ موکول می شود که ممکن است اختلافات انتخاباتی، مذاکرات را تحت الشعاع قرار دهد و دولت ها ممکن است نسبت به قبل تمایل خود را برای مصالحه لازم به منظور رسیدن به توافق از دست بدهند. در اجلاس اخیر، سران اتحادیه اروپا بیشتر از این که به توافقات بزرگ دست یابند از این فرصت برای تحکیم مواضع خود و کسب برتری تاکتیکی در مقابل حریف استفاده کردند.

به گفته ۶ دیپلمات و مقاماتی که به شرط محرمانه ماندن نامشان با پولیتیکو صحبت کردند، در اجلاس اخیر این بدبینی محسوس بود و برخی از آن ها هشدار دادند که اتحادیه اروپا در ماه های آینده با بادهای مخالف سهمگینی مواجه است. یک دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا پیش بینی کرد سال بعد، اوضاع بدتر خواهد بود.

فشارهای اقتصادی و ژئوپلتیکی از سوی آمریکا و چین چالش های داخلی اتحادیه اروپا در بدترین زمان ممکن اتفاق افتاده است. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا ائتلاف ترانس آتلانتیک را تضعیف کرده و عدم توازن تجاری گسترده ای با چین رخ داده است.

اتحادیه اروپا از چند جبهه با فشارهای ژئوپلتیکی و اقتصادی فزاینده ای مواجه است. گابریل لندسبرگیس (Gabrielius Landsbergis) وزیر خارجه سابق لیتوانی و استاد مهمان در دانشگاه استنفورد آمریکا گفت: ما اکنون از سه طرف آمریکا، روسیه و چین در معرض حمله قرار داریم.

واشنگتن، ائتلافات قدیمی را که طی نسل ها شالوده امنیت اروپا را تشکیل می داد زیر سوال برده و مسکو در حال جنگ سایه در اروپا است که شامل حملات سایبری، خرابکاری می شود. پکن نیز زنجیره تامین انرژی را تنگ تر کرده و بازارهای اروپا را با صادرات ارزان پر کرده است.

مساله اوکراین نیز هست. بر اساس گزارش صندوق بین المللی پول، این کشور با کمبود بودجه ۳۰ تا ۳۵ میلیارد دلاری در سال آینده مواجه است.

این در حالیست که روسیه زیرساخت های انرژی را در آستانه زمستانی سخت هدف قرار داده است. راه حل اول، برای رفع نگرانی های مالی اوکراین می تواند استفاده از دارایی ۲۰۰ میلیارد یورویی روسیه باشد اما نشانه ای وجود ندارد که اتحادیه اروپا در این زمینه نیز به توافقی برسد.

بلژیک تلاش های قبلی برای استفاده از این بودجه را برای کمک به اوکراین را وتو کرده و هنوز هم مخالف آن است. ضعف اروپا در رهبری قوی مشکلات اتحادیه اروپا فراتر از بودجه یا پرونده ‌های سیاسی فردی آن است.

با توجه به این که آینده سیاسی چندین نفر از قدرتمندترین رهبران اروپا زیر سوال رفته است، بروکسل در معرض خطر از دست دادن اتحادهای پایدار و وزنه‌های ملی باسابقه مورد نیاز برای میانجیگری در سازش‌ها قرار دارد. یکی دیگر از دیپلمات‌های اتحادیه اروپا استدلال کرد: ما اکنون اروپایی بدون رهبر مشخص داریم.

اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون، «قدرتمند است. اما ما (آنگلا) مرکل صدر اعظم سابق آلمان یا (فرانسوا) میتران رئیس جمهوری اسبق فرانسه را نداریم.» این درحالیست که به استناد نتایج نظرسنجی ها، پدرو سانچز نخست وزیر اسپانیا، بعد از هشت سال در قدرت بودن در مسیر شکست قرار دارد.

انتخابات در اسپانیا ۲۹ نوامبر (۸ آذر) برگزار می شود و همزمان با نشست های سران اتحادیه اروپا در ۱۳ و ۲۶ نوامبر (۲۲ آبان و ۵ آذر) سانچز در حال و هوای انتخابات بسر می برد. به گفته دیپلمات ها، صرف نظر از نتایج، انتظار نمی رود مادرید تا ماه ژانویه (دی) تشکیل دولت دهد؛ امری که می تواند مذاکرات بر سر بودجه اتحادیه را از مسیر اصلی آن منحرف کند.

در آلمان، در حالی که انتخابات بعدی فدرال تا سال ۲۰۲۹ برنامه‌ریزی نشده است، قدرت روزافزون حزب آلترناتیو آلمان و محبوبیت رو به کاهش خود مرتس، تمایل او به مصالحه را پیچیده کرده است. ایتالیا نیز قرار است در اکتبر ۲۰۲۷ انتخابات برگزار کند.

یک دیپلمات دیگر اتحادیه اروپا گفت که انتظار ندارند ملونی تا این حد منتظر بماند و چنین استدلال کرد که او می‌تواند خیلی زودتر درخواست انتخابات زودهنگام کند. یک مقام ارشد اتحادیه اروپا در این زمینه گفت که ممکن است در ژانویه، زمان مناسبی برای تصویب بودجه وجود داشته باشد.

وی افزود، این ممکن است آخرین فرصت برای دستیابی به توافق باشد، پیش از آن که تحولات سیاسی اروپا، دستیابی به سازش را دشوارتر کند. زیگفرید مورشَن، رهبر مشترک حزب مردم اروپا درباره مذاکرات بر سر بودجه اتحادیه گفت که تاکنون رهبران اتحادیه اروپا «خیلی کُند» عمل کرده اند، «زمان در حال گذر است.»