خسروپناه: سازمان بازرسی و قوه قضاییه در پیگیری اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی همراه و همکار ما هستند

نشست صمیمانه حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اصحاب رسانه امروز چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ برگزار شد. وی در ابتدای این نشست با قدردانی از پیگیری‌ها و نگاه انتقادی اصحاب رسانه و خبرنگاران اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های مهم رسانه این است که می‌تواند مزایا و معایب عملکرد دستگاه‌ها را از زاویه‌ای مشاهده کند که ممکن است برای مسئولان آن دستگاه‌ها کمتر قابل مشاهده باشد. از این منظر، نقد‌های رسانه‌ای برای اصلاح عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی اهمیت دارد.

خسروپناه با اشاره به انتقاد‌ها درباره اجرایی نشدن برخی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: برای ارزیابی عملکرد شورا باید از یک نگاه تطبیقی استفاده کرد. لازم است بررسی شود چند درصد از مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی اجرا شده در مقابل و بررسی کرد چند درصد از مصوبات مجلس شورای اسلامی به اجرا در آمده است. وی ادامه داد: این درست نیست که رسانه‌ها تنها برخی از عملکرد را رسانه‌ای کنند و تنها به برخی مصوبات اجرا نشده شورا بپردازند، اگر صرفاً مصوبات اجرا نشده مورد توجه قرار گیرد، این تصور در مخاطب ایجاد می‌شود که اساساً مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی اجرا نمی‌شود؛ درحالی‌که حجم مصوبات اجراشده و دستاورد‌های حاصل از آنها قابل توجه است.

به‌عنوان دستاورد‌های این دوره اشاره کرد و گفت: زمانی که تدوین سند اسباب‌بازی آغاز شد، سهم تولید داخلی در این حوزه حدود ۱۰ درصد بود، اما اکنون تولید اسباب بازی در داخل کشور به بیش از ۴۰ درصد رسیده است البته این سند به تمامی هنوز اجرا نشده و بخش اندکی از آن هنوز باقی مانده است. خسروپناه درباره سند صنایع‌دستی نیز گفت: کشور دارای ۲۹۹ رشته صنایع‌دستی است که پیش از ساماندهی این حوزه، با مشکلات متعددی در زمینه متولی‌گری، تنظیم‌گری و فعالیت اقتصادی مواجه بودند. با اقدامات انجام‌شده، بخشی از این مشکلات برطرف شد و درآمد اقتصادی صنایع‌دستی، به‌ویژه برای زنان فعال در مشاغل خانگی، افزایش یافت.

وی افزود: برخی رشته‌های صنایع‌دستی پیش از این با محدودیت صادرات مواجه بودند که بخشی از این مسائل نیز برطرف شده است. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره سند موسیقی اظهار کرد: پیش از تصویب این سند، در برخی استان‌ها و شهر‌ها کشور در برگزاری کنسرت‌ها خلل ایجاد می‌کردند اگر چه نمی‌توان ادعا کرد که تمام مشکلات این حوزه برطرف شده است، اما بسیاری از مسائل گذشته در نقاط مختلف کشور حل شده است. حجت الاسلام خسروپناه در ادامه به دستاورد‌های مصوبات شورا در حوزه علم و فناوری اشاره کرد و گفت: سند زیست‌فناوری از جمله اسنادی است که در دوره‌های پیشین شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده بود، اما در دوره کنونی پیگیری اجرای آن با جدیت بیشتری دنبال شده است.

وی افزود: ستاد مربوط به این حوزه در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری شکل گرفته و کشور در حوزه زیست‌فناوری به جایگاه پنجم جهانی دست یافته است. همچنین در حال حاضر ۱۸ محصول در این حوزه داریم. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به جایگاه کشور در فناوری نانو اظهار کرد: در این حوزه نیز ایران به رتبه چهارم جهانی رسیده است.

وی با بیان اینکه حدود ۶۰ درصد نقشه جامع علمی کشور اجرایی شده است، تأکید کرد: باید این میزان تحقق را با اجرای سایر اسناد و برنامه‌های کلان کشور مقایسه کرد تا بتوان ارزیابی دقیق‌تری از عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی داشت. خسروپناه همچنین به نقش شورا عالی انقلاب فرهنگی در تأسیس نخستین پارک علم و فناوری کشور اشاره کرد و گفت: نخستین مجموعه علم و فناوری که با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی ایجاد شد، شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان بود. این مجموعه با وسعت حدود ۵۲۰ هکتار، از بزرگ‌ترین و موفق‌ترین مجموعه‌های علم و فناوری کشور محسوب می‌شود.

وی افزود: جایزه مصطفی (ص) نیز از جمله مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی است که به‌صورت دوسالانه برگزار می‌شود و اجرای آن استمرار داشته است. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که مصوبات شورا در حوزه‌های علمی و فرهنگی آثار قابل توجهی داشته‌اند؛ هرچند همچنان باید درباره مصوباتی که به‌درستی اجرا نشده‌اند پاسخگو باشیم. خسروپناه در پاسخ به پرسشی درباره تغییر مصوبه تأثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور اظهار کرد: مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره تأثیر قطعی معدل پایه‌های یازدهم و دوازدهم کاملاً روشن بود و شورا از نظر علمی و کارشناسی همچنان از این سیاست دفاع می‌کند.

وی افزود: تأثیر قطعی سوابق تحصیلی موجب ارتقای کیفیت آموزش، بازگشت جایگاه مدرسه و معلم در فرایند یادگیری و افزایش توجه دانش‌آموزان به کتاب‌های درسی می‌شود. بررسی نتایج اجرای این سیاست نیز نشان داده است که معدل دانش‌آموزان در سال‌های اجرای آن افزایش یافته است. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کرد: درباره مصوبه کنکور نیز اصل سیاست شورا بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم استوار بود، اما هنگامی که شرایط امنیتی کشور تغییر می‌کند و مجری مصوبه اعلام می‌کند که در وضعیت موجود امکان اجرای آن را ندارد، سیاست‌گذار نمی‌تواند نسبت به این شرایط بی‌تفاوت باشد.

خسروپناه با تشریح رویکرد خود به حکمرانی اظهار کرد: معتقدم سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری باید به‌گونه‌ای انجام شود که مجری امکان اجرای آن را داشته باشد. نمی‌توان از بالا به پایین به وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم یا وزارت بهداشت دستور داد که مصوبه‌ای را بدون توجه به امکانات و ظرفیت‌های موجود اجرا کنند و در برابر اعلام کمبود امکانات نیز پاسخ داد که این مشکلات ارتباطی به سیاست‌گذار ندارد. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: حکمران عاقل پیش از تصویب و اجرای سیاست باید ظرفیت واقعی آموزش عالی، آموزش عمومی و نظام سلامت را بررسی کند.

وی ادامه داد: البته این موضوع به معنای پذیرش بی‌چون‌وچرای نظرات دستگاه‌های اجرایی نیست. ممکن است دستگاهی تعارض منافع داشته باشد، اما نمی‌توان با سوءظن دائمی به دستگاه‌های اجرایی سیاست‌گذاری کرد. باید علاوه بر دریافت گزارش‌های رسمی، بررسی میدانی و کارشناسی مستقلی نیز انجام شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره نحوه پذیرش دانشجویان در شرایط خاص سال جاری گفت: به‌دلیل وقوع جنگ و تأخیر در برگزاری کنکور، مقرر شد حدود ۳۰ درصد پذیرفته‌شدگان، تحصیل خود را از سال ۱۴۰۶ آغاز کنند. وی تأکید کرد: دانش‌آموزانی که با انتظار پذیرش در ظرفیت اعلام‌شده در کنکور شرکت کرده‌اند، نباید ناامید شوند؛ بنابراین اصل پذیرش آنان حفظ می‌شود، اما زمان آغاز تحصیل بخشی از پذیرفته‌شدگان با توجه به رتبه و شرایط تعیین‌شده به سال آینده منتقل خواهد شد. خسروپناه با بیان اینکه اجرای مصوبه افزایش ظرفیت پزشکی دو بخش داشته است، اظهار کرد: بخش مربوط به افزایش تعداد دانشجویان اجرا شده، اما بخش مربوط به تأمین کامل بودجه و امکانات آموزشی به‌طور کامل تحقق نیافته است.

وی افزود: اینکه مجلس بودجه‌ای را تصویب کند، لزوماً به معنای تخصیص کامل آن نیست. ممکن است دولت به‌دلیل محدودیت‌های مالی، شرایط جنگی و مشکلات مختلف نتواند همه اعتبارات مصوب را تخصیص دهد. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: تغییر شرایط و امکانات اجرایی می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های بعدی مؤثر باشد.

ازاین‌رو ممکن است ظرفیت پذیرش پزشکی در سال ششم تغییر کند یا بدون تغییر باقی بماند؛ تصمیم نهایی باید پس از بررسی همه ابعاد اتخاذ شود. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح این پرسش که چرا کسی از من سوال نمی‌کند که ماموریتی که رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران در خصوص تبدیل وضعیت شورا به یک قرارگاه، چه میزان موفق بودم، سوال نمی‌کند: اگر از من پرسیده شود که تا چه اندازه توانسته‌ایم شورای عالی انقلاب فرهنگی را به یک قرارگاه واقعی در حوزه علم و فرهنگ تبدیل کنیم، پاسخ من این است که حدود ۳۰ درصد موفق بوده‌ایم و در ۷۰ درصد دیگر هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده‌ایم. وی افزود: این ارزیابی به معنای نادیده گرفتن اقدامات انجام‌شده نیست، بلکه به این دلیل است که قرارگاه بودن لوازمی دارد که هنوز در داخل و خارج شورا به‌طور کامل محقق نشده است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به الزامات قرارگاهی شدن شورا اظهار کرد: نخست اینکه اعضای حقیقی شورا باید برای انجام وظایف قرارگاهی وقت کافی و مستمر اختصاص دهند. عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی نباید صرفاً به حضور در جلسات رسمی شورا محدود شود. وی ادامه داد: دوم اینکه دستگاه‌های عضو شورا باید خود را ملزم به اجرای مصوبات بدانند و سازمان برنامه و بودجه نیز برای اجرای این مصوبات برنامه و اعتبار مشخص داشته باشد.

خسروپناه با تأکید بر اینکه نظارت بر اجرای مصوبات از اولویت‌های دبیرخانه شورا است، گفت: ما پیگیری مصوبات را رها نکرده‌ایم، اما در برخی موارد نیز به نتیجه مطلوب نرسیده‌ایم و باید این ضعف‌ها را بپذیریم. وی با اشاره به تفاوت میزان اجرای اسناد مختلف افزود: در برخی اسناد بخش عمده اهداف تحقق یافته، اما اسنادی نیز وجود دارند که میزان اجرای آنها بسیار پایین بوده است. برای نمونه، در یکی از اسناد مرتبط با حوزه پزشکی، حدود ۱۰ درصد اهداف محقق شده و بخش عمده آن همچنان اجرا نشده است.

خسروپناه با اشاره بر ورورد دستگاه‌های ناظر بر نهاد‌ها گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی تعامل مطلوبی با قوه قضاییه، سازمان بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات دارد. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اهمیت اقتصادی صنایع فرهنگی و خلاق اظهار کرد: این حوزه یکی از مهم‌ترین و پردرآمدترین بخش‌های اقتصاد فرهنگ است و شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز برای توسعه آن مصوباتی داشته است. وی افزود: در دو سال گذشته اقدامات قابل توجهی در این زمینه انجام شده و ستاد صنایع فرهنگی و خلاق در معاونت علمی ریاست‌جمهوری فعال شده است.

خسروپناه با اشاره به برگزاری نمایشگاه صنایع فرهنگی و خلاق در اصفهان گفت: در این نمایشگاه ۱۱۰ شرکت حضور داشتند که نشان‌دهنده ظرفیت‌های قابل توجه این حوزه است. وی با این حال تأکید کرد: برآورد من این است که حدود ۴۰ درصد سند صنایع فرهنگی و خلاق اجرا شده و ۶۰ درصد آن همچنان نیازمند پیگیری است. خسروپناه با اشاره به مصوبات شورا در حوزه فناوری‌های نوظهور گفت: سند هوش مصنوعی دارای برنامه اجرایی پنج‌ساله است و با توجه به همکاری و پیگیری جدی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، معتقدم می‌توان این برنامه را در سه سال اجرا کرد.

وی افزود: معاونت علمی ریاست‌جمهوری با جدیت در این حوزه فعالیت می‌کند و همین همراهی دستگاه اجرایی با سیاست‌گذار، امکان تسریع در اجرای سند را فراهم کرده است. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره سند فناوری کوانتومی نیز اظهار کرد: با توجه به همکاری دانشگاه‌ها، وزارت علوم و معاونت علمی ریاست‌جمهوری، پیش‌بینی می‌کنم اهداف این سند پیش از پایان دوره زمانی تعیین‌شده محقق شود. وی افزود: کشور در حوزه حسگر‌های کوانتومی، رایانش کوانتومی و ارتباطات کوانتومی به دستاورد‌هایی رسیده است که اکنون باید زمینه استفاده دستگاه‌های مختلف از آنها فراهم شود.

خسروپناه تأکید کرد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد هرجا دستگاه‌های مسئول رویکرد قرارگاهی را پذیرفته و برای اجرای مصوبات همراه شده‌اند، امکان تحقق سریع‌تر اهداف وجود داشته است. خسروپناه با تأکید بر ضرورت استفاده از دیدگاه‌های صاحب‌نظران برای اصلاح حکمرانی اظهار کرد: نباید تصور کنیم همه مسائل حکمرانی در جهان حل شده است و تنها ما با مشکلات اجرایی مواجه هستیم. وی افزود: حکمرانی در دهه‌های گذشته موضوع نظریه‌پردازی‌های متعددی بوده و هنوز درباره سهم مردم، بخش خصوصی و دولت در اداره امور، پرسش‌ها و اختلاف‌نظر‌های جدی وجود دارد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در ادبیات علمی این حوزه، تعریف‌های متعدد و مکاتب مختلف حکمرانی مطرح شده است و نمی‌توان همه مسائل را با یک الگوی ثابت حل کرد.