شکستن محاصره دریایی نیازمند تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری است / بازگشت به تفاهمنامه اسلام‌آباد می‌تواند راهگشا باشد

شکستن محاصره دریایی نیازمند تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری است / بازگشت به تفاهمنامه اسلام‌آباد می‌تواند راهگشا باشد احمد بخشایش اردستانی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی تابناک، درباره راه‌های مقابله با فشارهای اقتصادی و محاصره دریایی آمریکا، اظهار کرد: یک دیدگاه این است که ما با دو معضل مواجه هستیم؛ یکی تحریم و دیگری محاصره. تحریم‌ها در واقع تجربه‌ای است که آمریکایی‌ها در سال‌های گذشته آن را آزموده‌اند و نتیجه آن بیشتر افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش تاب‌آوری اقتصادی مردم بوده است.

وی افزود: تحریم می‌تواند تاب‌آوری کشور را کاهش دهد، اما لزوماً به سقوط کشور منجر نمی‌شود. در کنار این موضوع، مسئله محاصره نیز مطرح است که از منظر راهبردی اهمیت متفاوتی دارد.

در برابر هر محاصره‌ای، راه‌های جایگزین شکل می‌گیرد عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، ادامه داد: در برخی دیدگاه‌های راهبردی، وقتی یک کشور در شرایط جنگی محاصره می‌شود، طرف مقابل تلاش می‌کند از طریق کنترل مسیرهای ارتباطی و تجاری، فشار را افزایش دهد. درباره تنگه هرمز نیز تقریبا شش ماه است که این شرایط ادامه دارد و ایران در همین مدت تلاش کرده مسیرهای مختلفی را برای ادامه فعالیت‌های اقتصادی خود فعال کند.

بخشایش اردستانی با اشاره به اینکه در هر پدیده‌ای معمولا ضد آن نیز شکل می‌گیرد، گفت: در مقابل محاصره نیز راه‌های مقابله و جایگزین به وجود می‌آید. در واقع فرصت و تهدید همزمان با یکدیگر وجود دارند و ایران نیز باید از همین ظرفیت برای کاهش آثار محاصره استفاده کند.

آمریکا روی تنگه هرمز و مذاکرات تمرکز کرده است وی با اشاره به دو محور اصلی فشار آمریکا اظهار کرد: به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها در حال حاضر روی دو موضوع متمرکز هستند؛ نخست تنگه هرمز و دوم مسئله مذاکرات. در همین چارچوب، تفاهمنامه ۱۴ بندی اسلام آباد نیز مطرح شد که از نظر من تفاهمنامه خوبی بود.

این نماینده مجلس ادامه داد: البته ما ایران هستیم و طرف مقابل یک ابرقدرت است. آمریکا در گذشته با حرکت ناوهای خود می‌توانست معادلات چند کشور را تغییر دهد، اما امروز با ایران مواجه است که در برابر فشارها ایستادگی کرده و توانسته تاب‌آوری خود را حفظ کند.

کشورهای عربی به دنبال تغییر معادلات هرمز بودند بخشایش اردستانی درباره نقش برخی کشورهای منطقه نیز گفت: به نظر می‌رسد کشورهایی مانند عربستان و امارات تلاش کردند با تشکیل جلسه ای در منامه با حضور مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا و فعال کردن مسیرهای جایگزین و کریدور جنوبی تنگه هرمز، شرایطی ایجاد کنند که مدیریت ایران بر تنگه هرمز تحت تأثیر قرار بگیرد. وی افزود: در ادامه این روند، تنش‌ها افزایش پیدا کرد و درگیری‌های نظامی نیز شکل گرفت.

با این حال، آمریکایی‌ها به این نتیجه رسیدند که صرفا از مسیر نظامی نمی‌توانند به نتیجه مطلوب خود برسند و به همین دلیل فشار اقتصادی و تحریمی را نیز در کنار آن دنبال کردند. راه مقابله با محاصره، تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری است این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به ضرورت فعال کردن مسیرهای جایگزین تصریح کرد: برای مقابله با محاصره باید راه‌های مختلفی را در نظر گرفت؛ از جمله انتقال کالاهای اساسی از مسیر دریای خزر، استفاده از ظرفیت تهاتر و مبادلات نفتی با کشورهای همسایه و تقویت کریدور چین به ایران از مسیر کشورهایی مانند مغولستان و قزاقستان.

وی ادامه داد: استفاده از ظرفیت بنادر عمان و پاکستان نیز یکی دیگر از مسیرهایی است که می‌تواند به کاهش آثار محاصره کمک کند. ایران ۱۵ کشور همسایه دارد و باید از ظرفیت همه این کشورها برای متنوع کردن مسیرهای اقتصادی و تجاری استفاده کند.

مقابله با فشار اقتصادی با شعارهای کلی ممکن نیست بخشایش اردستانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مواضع جریان‌های سیاسی در ارتباط با بحث مذاکره، گفت: یک نگاه این است که باید با مقاومت و اقدامات متقابل، فشار آمریکا را پاسخ داد و نگاه دیگر معتقد است که باید از مسیر مذاکره و گفت‌وگو مسئله را حل کرد. وی افزود: مشکل اینجاست که برخی اوقات در فضای عمومی، شعارهای کلی مطرح می‌شود، اما وقتی درباره راه‌حل مشخص سؤال می‌شود، پاسخ روشنی وجود ندارد.

اگر قرار باشد یک جنگ طولانی شود، همان‌طور که جنگ روسیه و اوکراین 4 سال ادامه پیدا کرده، باید مشخص باشد که کشور چگونه می‌خواهد هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی آن را مدیریت کند. مذاکره و مقاومت می‌توانند همزمان دنبال شوند این نماینده مجلس تأکید کرد: به نظر من دو طرز تفکر وجود دارد؛ یک دیدگاه به مذاکره اعتقاد دارد و معتقد است می‌توان از طریق گفت‌وگو درباره تنگه هرمز و همچنین مذاکره با آمریکایی‌ها، مسئله را به سرانجام رساند.

در مقابل، دیدگاه دیگری بر ادامه مقاومت و افزایش فشار متقابل تأکید دارد. بخشایش اردستانی گفت: ایران نیز می‌تواند با تدبیر، موضوع را تا زمان انتخابات آمریکا دنبال کند و ببیند نتیجه انتخابات کنگره چه خواهد شد.

اما این موضوع به تنهایی راه‌حل کاملی نیست و نمی‌توان همه مسائل کشور را به انتخابات آمریکا گره زد. تثبیت نرخ ارز باید در کنار مقابله با محاصره دنبال شود وی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم نرخ ارز را تثبیت کنیم، می‌توانیم تا حدودی تورم و قیمت‌ها را نیز کنترل کنیم.

بنابراین مقابله با فشار خارجی باید همزمان با مدیریت مسائل اقتصادی داخلی دنبال شود. شکستن محاصره؛ از تنوع مسیرها تا فشار برای عقب‌نشینی آمریکا عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پاسخ به این پرسش که برای شکستن محاصره دریایی چه باید کرد، گفت: ما تلاش می‌کنیم محاصره از بین برود.

یکی از مسائلی که وجود دارد این است که وقتی تنگه هرمز بسته می‌شود، قیمت جهانی نفت افزایش پیدا می‌کند و افزایش قیمت بنزین و انرژی در کشورهای اروپایی و آمریکا نیز تبعاتی مانند افزایش هزینه حمل‌ونقل و گرانی کالاها دارد. وی افزود: آمریکایی‌ها مانند برخی کشورها نیستند که صرفا با افزایش هزینه‌ها عقب‌نشینی کنند و بنابراین باید مجموعه‌ای از اقدامات را در نظر گرفت.

در نهایت، اگر بتوانیم به تفاهمنامه اسلام‌آباد بازگردیم، از نظر من این مسیر می‌تواند مثبت و راهگشا باشد.