عارف: استفاده حداکثری از ظرفیت شانگهای راهبرد ایران است

محمدرضا عارف پیش از سفر به تاجیکستان برای شرکت در نشست نخست‌وزیران سازمان همکاری شانگهای، درباره اهداف این سفر، گفت: سازمان همکاری شانگهای در سال ۱۳۸۰ با مشارکت پنج یا شش کشور شکل گرفت و اکنون ۱۰ عضو رسمی دارد که از کشورهای مهم منطقه و حوزه تمدنی ایران هستند. وی با اشاره به ترکیب اعضای این سازمان افزود: چین، روسیه، هند، پاکستان، قرقیزستان، قزاقستان، ازبکستان، تاجیکستان، بلاروس و ایران اعضای رسمی سازمان همکاری شانگهای هستند.

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به گستره جغرافیایی و جمعیتی کشورهای عضو گفت: این کشورها در مجموع حدود ۳۶ میلیون کیلومترمربع وسعت دارند که معادل تقریباً یک‌چهارم خشکی‌های جهان است. همچنین، جمعیت کشورهای عضو بخش قابل‌توجهی از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهد.

عارف با اشاره به روند عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران از دوران عضویت ناظر تاکنون که به عضویت رسمی این سازمان درآمده است، مشارکتی جدی در کارگروه‌ها، کمیسیون‌ها و کمیته‌های آن داشته و به دلیل اشتراکات گسترده با کشورهای عضو، دستاوردهای ارزشمندی کسب کرده است. وی افزود: ما بر ظرفیت‌های کشور، از جمله توانمندی‌های لجستیکی، حمل‌ونقل و فناوری‌های پیشرفته، تأکید داریم و راهبردمان، حضور فعال و مؤثر در این سازمان است.

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به اهداف نشست نخست‌وزیران سازمان همکاری شانگهای گفت: این نشست هر سال با هدف ارزیابی عملکرد کشورهای عضو و بررسی راهکارهای توسعه همکاری‌ها برگزار می‌شود. محور اجلاس امسال، اثربخشی همکاری‌های تجاری و اقتصادی و اقدامات بشردوستانه است و نتایج آن در قالب چند سند و بیانیه اعلام خواهد شد.

عارف ادامه داد: از آنجا که این نشست در سطح عالی اجرایی کشورهای عضو برگزار می‌شود، موضوعات بودجه‌ای نیز در دستور کار قرار دارد و بررسی و تصویب خواهد شد. وی با اشاره به برنامه‌های دولت برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای عنوان کرد: دولت یک برنامه اقدام دوساله تدوین کرده است که هدف آن، استفاده حداکثری از ظرفیت‌های این سازمان در حوزه‌های مختلف است.

علاوه برهمکاری‌های اقتصادی و تجاری، توسعه همکاری‌ها در زمینه فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی نیز از اولویت‌های ایران در چارچوب این سازمان به شمار می‌رود. معاون اول رئیس‌جمهور همچنین از برنامه‌ریزی برای دیدارهای دوجانبه با نخست‌وزیران کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این دیدارها به تقویت روابط دوجانبه و گسترش همکاری‌های مشترک منجر شود.

بریکس از ابتدا بر مقابله با یک‌جانبه‌گرایی تأکید داشته است عارف در ادامه با اشاره به رویکرد سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس در زمینه مقابله با یک‌جانبه‌گرایی گفت: اهداف اولیه سازمان همکاری شانگهای عمدتاً بر مسائل امنیتی، حفظ ایمنی و مقابله با خشونت متمرکز بود، اما این سازمان به‌تدریج به سمت توسعه همکاری‌های اقتصادی نیز حرکت کرد. در مقابل، بریکس از ابتدا بر اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی تأکید داشته است.

وی افزود: در این اجلاس نیز درباره این راهبرد گفت‌وگو خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران مواضع خود را در این زمینه اعلام خواهد کرد. معاون اول رئیس‌جمهور با تأکید بر اهمیت مقابله با یک‌جانبه‌گرایی گفت: کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای بر ضرورت تقویت همکاری‌های منطقه‌ای تأکید دارند.

رویکرد جمهوری اسلامی ایران نیز مبتنی بر توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و چندجانبه‌گرایی است و این سازمان می‌تواند نقش مؤثری در تقویت همگرایی منطقه‌ای ایفا کند. عارف همچنین با اشاره به همکاری ایران با برخی از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: بخش قابل‌توجهی از دیدگاه‌ها و راهبردهای سیاسی و اقتصادی ایران در تعامل با کشورهای عضو این اتحادیه نیز پیگیری می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: راهبرد جمهوری اسلامی ایران، حرکت بر مبنای نقاط مشترک با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای است. هرچند در برخی مسائل سیاسی منطقه‌ای و بین‌المللی اختلاف‌نظرهایی وجود دارد، تلاش می‌کنیم از طریق گفت‌وگو و تعامل، این اختلاف‌ها را حل کنیم و به اهداف مشترک دست یابیم.