بازدارندگی مطلق یعنی اقدام علیه ایران پاسخ شدید می‌گیرد

رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی گفت: بازدارندگی مطلق یعنی اگر کسی بخواهد علیه رهبر انقلاب یا مقامات عالی‌رتبه کشور ما عملیات ترور انجام دهد، باید بداند که در خانه خودش با اقدامی مشابه مواجه خواهد شد. محمدجواد لاریجانی، رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی در گفت‌و‌گوی ویژه خبری با بیان اینکه علت شکست ترامپ و جمهوری‌خواهان در انتخابات، نگرانی از تجاوز آمریکا به ایران و جنایات صورت‌گرفته در جریان این حمله نبوده است، افزود: در آمریکا مسئله اصلی این نیست که به ایران تجاوز شده، دانشمندان و کودکان ایرانی به شهادت رسیده‌اند یا جنایاتی علیه مردم ایران صورت گرفته است؛ بلکه مسئله این است که چرا ترامپ نتوانست پیروز شود.

این موضوع نشان می‌دهد که پیروزی ایران و ناکامی آمریکا در تحقق اهدافش، به مسئله‌ای مهم در معادلات سیاسی این کشور تبدیل شده است. کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به ارزیابی مشاوران نظامی ترامپ از پیامدهای حمله به ایران ادامه داد: پیش از انتخابات، برخی تصور می‌کردند که ایجاد تنش و انجام عملیات نظامی می‌تواند برای ترامپ یک پیروزی به همراه داشته باشد؛ اما مشاوران نظامی او هشدار داده بودند که حمله به ایران به معنای گرفتار شدن بیشتر در باتلاق جنگ است و آمریکا نمی‌تواند پس از حمله، به‌سادگی از پیامدهای آن خارج شود.

به اعتقاد من، یکی از دلایل حمله نکردن مجدد آمریکا این بود که نمی‌توانست دستاوردی را که مدنظر داشت، تثبیت کند و آن را به‌عنوان یک پیروزی به افکار عمومی خود بفروشد. لاریجانی با بیان اینکه دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در اصل تجاوز نظامی به ایران اختلاف بنیادینی ندارند، تصریح کرد: هر دو جریان در این موضوع با یکدیگر همسو هستند، اما در جامعه آمریکا بخشی از نسل جدید و گروهی از افراد فرهیخته نسبت به حمله به ایران، کشتار مردم و حمایت آمریکا از رژیم صهیونیستی حساسیت نشان داده‌اند.

چنین حساسیتی در جامعه‌ای که بخش قابل توجهی از مردم آن بیشتر درگیر مسائل روزمره زندگی هستند، قابل توجه است و می‌تواند نشانه‌ای از تحولات فکری در بخشی از جامعه آمریکا باشد. وی با اشاره به تنگه هرمز به‌عنوان یکی از این نقاط حساس اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که هر دو جریان سیاسی آمریکا با آن مسئله دارند، این است که تنگه هرمز تحت مدیریت و اختیار ایران باقی بماند.

در شرایط فعلی، حضور تجهیزات نظامی در نزدیکی تنگه هرمز با محدودیت روبه‌رو شده و ایران توانسته است مدیریت این منطقه را به نمایش بگذارد. این وضعیت نشان داده است که مدیریت تنگه هرمز تا چه اندازه اهمیت راهبردی دارد و می‌تواند جایگاه ویژه‌ای برای ایران ایجاد کند.

لاریجانی موضوع هسته‌ای را از دیگر محورهای مشترک مورد نظر دو حزب آمریکا دانست و افزود: در موضوع هسته‌ای نیز هر دو جریان به دنبال محدود کردن توانمندی‌های ایران هستند و حتی در چارچوب توافق برجام نیز خواسته‌هایی فراتر از آن مطرح می‌شد. بنابراین، اختلاف اصلی آن‌ها بر سر چگونگی پیشبرد این اهداف و شیوه مواجهه با ایران است.

رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی با اشاره به تغییر رویکرد راهبردی ایران در حوزه نظامی اظهار کرد: با راهبردهای جدیدی که مقام معظم رهبری بیان کرده‌اند، افق عملیات نظامی ایران از یک وضعیت تدافعی محدود به سمت رویکردی تهاجمی‌تر و با محدودیت جغرافیایی کمتر حرکت کرده است. طرف مقابل نسبت به پیامدهای چنین تغییری نگران است و همین مسئله در محاسبات آن‌ها درباره حمله مجدد به ایران تأثیر گذاشته است.

لاریجانی با تأکید بر ضرورت ایجاد بازدارندگی مطلق برای کشور افزود: بازدارندگی مطلق باید هدف نهائی ما باشد؛ هرچند ممکن است در مذاکرات و تحولات جاری به‌طور کامل محقق نشود، اما باید در مسیر دستیابی به آن حرکت کنیم. معنای این بازدارندگی آن است که هر طرفی که قصد انجام عملیات ترور علیه رهبران و مقام‌های عالی ایران را داشته باشد، بداند با پاسخی متناسب و در همان سطح روبه‌رو خواهد شد و در خانه خودش با اقدامی مشابه مواجه خواهد شد.

همچنین باید توانمندی موشکی ایران به‌گونه‌ای باشد که نقاط مختلفی را در عمق جغرافیایی طرف مقابل پوشش دهد و محاسبات آن‌ها را تغییر دهد. وی اظهار داشت: با توجه به راهبرد جدید ایران و نبود محدودیت جغرافیایی در پاسخ به تهدیدها، پایگاه‌هایی که از آن‌ها برای حمله به ایران استفاده شود، ممکن است در معرض پاسخ قرار گیرند؛ از جمله پایگاه‌های آمریکا در آلمان، آلبانی یا انگلیس.

دولت‌های میزبان نیز باید بدانند که نباید اجازه دهند از خاک و امکانات کشورشان برای حمله به ایران استفاده شود. رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی با بیان اینکه هدف از بازدارندگی پایدار، افزایش هزینه حمله به ایران است، گفت: منظور از بازدارندگی مطلق این نیست که صرفاً برای مدتی کوتاه از حمله جلوگیری شود؛ بلکه باید شرایطی ایجاد کنیم که هر کشوری برای حمله به ایران ناچار باشد محاسباتی طولانی و پیچیده انجام دهد و هزینه‌های چنین اقدامی را به‌روشنی در نظر بگیرد.

این مسئله برای امنیت کشور بسیار مهم است. لاریجانی با اشاره به کاربردهای غیرتسلیحاتی فناوری هسته‌ای در حوزه‌های نظامی و صنعتی ادامه داد: استفاده از فناوری هسته‌ای صرفاً به ساخت بمب محدود نمی‌شود.

برای نمونه، در پروژه‌های پیشرفته ممکن است به سوخت با غنای بالاتر از ۶۰ درصد نیاز باشد. کشتی‌های مجهز به پیشران هسته‌ای می‌توانند ماه‌ها بدون نیاز به سوخت‌گیری در دریا حرکت کنند و حتی امکان انجام برخی فعالیت‌های صنعتی و فرآوری محصولات در آن‌ها وجود دارد.

این‌ها از جمله کاربردهایی است که کشور باید بتواند برای توسعه آن برنامه‌ریزی کند. وی بیان دشت: حتی در حوزه هواپیماهای دوربرد نیز استفاده از پیشران هسته‌ای می‌تواند امکان پرواز در مسافت‌های بسیار طولانی را فراهم کند.

استفاده از سوخت هسته‌ای در چنین سامانه‌هایی به معنای ساخت سلاح اتمی نیست. بنابراین، نمی‌توان پذیرفت که ایران از حق توسعه این فناوری‌ها محروم باشد یا صرفاً به غنی‌سازی در سطحی محدود بسنده کند.

کارشناس مسائل سیاسی با تفکیک میان کاربردهای نظامی فناوری هسته‌ای و هدف قرار دادن غیرنظامیان اظهار کرد: استفاده نظامی از فناوری هسته‌ای لزوماً به معنای ساخت بمبی برای انداختن بر سر مردم و کشتار جمعیت غیرنظامی نیست. حتی در حوزه تسلیحات نیز می‌توان درباره کاربردهای تاکتیکی و هدف قرار دادن مراکز و پایگاه‌های نظامی سخن گفت.

ما می‌توانیم پایگاه نظامی‌ای را که از آن علیه کشورمان عملیات انجام می‌شود، هدف قرار دهیم. لاریجانی با اشاره به مخالفت آمریکا و کشورهای غربی با توسعه فناوری هسته‌ای ایران گفت: طرف مقابل می‌گوید ایران باید غنی‌سازی را کاهش دهد و حتی مواد غنی‌شده خود را رقیق کند؛ در حالی که ما برای برنامه‌های توسعه‌ای آینده، از جمله ساخت زیردریایی، کشتی و هواپیماهای مجهز به پیشران هسته‌ای، به این فناوری نیاز داریم.

اینکه طرف مقابل بخواهد درباره نیازهای توسعه‌ای ایران تصمیم بگیرد، پذیرفتنی نیست. ما خودمان مسئول برنامه توسعه کشور هستیم و باید بر اساس نیازها و اولویت‌های ملی تصمیم بگیریم.

به گزارش فارس، وی با تأکید بر اینکه برنامه هسته‌ای ایران نباید به موضوع چانه‌زنی با آمریکا تبدیل شود، گفت: مقام معظم رهبری و رهبر شهید انقلاب تأکید کرده‌اند که موضوع هسته‌ای نباید در مذاکرات با آمریکا به محور چانه‌زنی تبدیل شود. با این حال، طرف مقابل تلاش می‌کند این موضوع را وارد مذاکرات کند و درباره میزان غنی‌سازی و جزئیات فعالیت‌های هسته‌ای ایران مذاکره کند.

ما نباید اجازه دهیم اصل برخورداری از فناوری هسته‌ای به موضوعی برای چانه‌زنی تبدیل شود. لاریجانی با انتقاد از آنچه تردید در مواضع برخی مسئولان درباره حمایت از مقاومت خواند، افزود: ما نباید در دفاع از جبهه مقاومت دچار تردید یا لکنت زبان شویم.

طرف مقابل بدون هیچ ملاحظه‌ای از رژیم صهیونیستی و مقام‌های آن حمایت می‌کند، در حالی که ما باید در دفاع از مردم مظلوم و نیروهای مقاوم منطقه، صریح و روشن موضع بگیریم.