ابر ال‌نینو جهان را به‌هم می‌ریزد / رکورد‌های تازه گرما، آتش‌سوزی و طوفان در راه است
ال نینو تمایل به کاهش باد در شمال اقیانوس اطلس دارد، عاملی که طوفان‌ها را از هم می‌پاشد و تشکیل آنها را محدود می‌کند.
ال‌نینوی قدرتمند امسال، نشانه‌های خود را در نقاط مختلف جهان آشکار کرده است؛ پدیده‌ای که با ادامه روند فعلی، می‌تواند معادلات آب‌وهوایی ماه‌های پیش‌رو را بیش از گذشته تغییر دهد. پدیده آب و هوایی «ال نینو» چندین ماه است که در حال شدت گرفتن است و تأثیر چشمگیری بر الگو‌های آب‌وهوایی در سراسر جهان برجای گذاشته است.
کشور‌هایی نظیر اندونزی، هند و ایالات متحده با خشکسالی، سیل و موج‌های گرمای بی‌سابقه مواجه شده‌اند؛ رویداد‌هایی که با پیش‌بینی‌ها مبنی بر تشدید پدیده‌های آب‌وهواییِ شدید بر اثر ال نینو همخوانی دارند. سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرده است که ال نینوی رکوردشکنِ امسال، باز هم تقویت خواهد شد و دست‌کم تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد یافت.
اندونزی با بدترین فصل آتش‌سوزی‌های جنگلی از سال ۲۰۱۵ تاکنون دست و پنجه نرم می‌کند اندونزی که معمولا در سال‌های ال نینو خشک‌تر و گرم‌تر می‌شود، امسال (۲۰۲۶) با بدترین فصل آتش‌سوزی‌های جنگلی خود از سال ۲۰۱۵ دست و پنجه نرم می‌کند. از ژانویه امسال، حداقل ۸۹۵ هزار و ۶۵۷ هکتار زمین یعنی تقریبا شش برابر مساحت لندن بزرگ، سوخته است و این بیش از دو برابر منطقه‌ای است که سال گذشته بدون تأثیر ال نینو در آتش سوخت.
آتش‌سوزی‌های جنگلی منجر به تعطیلی مدارس و افزایش بستری‌ها در بیمارستان‌های سراسر اندونزی شده است. میلیون‌ها نفر در سوماترا و کالیمانتان در معرض مه سمی ناشی از آتش‌سوزی‌ها قرار گرفته‌اند و حدود ۱۷۵ هزار نفر از بیماری‌های تنفسی رنج برده‌اند.
همچنین بیش از ۴۰ هزار مورد بیماری از سرفه گرفته تا برونشیت و بیماری‌های جدی‌تر مانند ذات‌الریه، کودکان نوپا را درگیر کرده است. شرق اقیانوس آرام شاهد رکورد کم‌سابقه فعالیت‌های طوفانی است در شرق اقیانوس آرام، جایی که ال نینو تمایل به تقویت فعالیت طوفان‌ها دارد، تاکنون فصل بسیار فعالی را پشت سر گذاشته‌ایم.
۲۲ طوفان نام‌گذاری شده و ۱۲ طوفان از جمله ۱۰ طوفان بزرگ، رخ داده است. این تعداد طوفان، در حال حاضر بالاتر از تعدادی است که معمولا در کل یک فصل متوسط، با توجه به اینکه دو ماه مانده به پایان فصل جاری، رخ می‌دهد.
در واقع ال نینو عوامل تشکیل دهنده دمای بالاتر اقیانوس و باد‌های ضعیف‌تر در جو را فراهم می‌کند و باعث می‌شود طوفان‌ها راحت‌تر قدرت بگیرند. طوفان «پولو» یکی از نمونه‌های این موارد است.
این توفند به سرعت تشدید شد و باد‌هایی با سرعت ۲۸۵ کیلومتر در ساعت ایجاد کرد؛ پدیده‌ای که ناشی از گرمای بسیار زیاد آب‌ها در پی ال نینو بود. پولو، یکی از سه توفندی بود که هم‌زمان در همان حوضه اقیانوسی فعال بودند؛ دو توفند دیگر «اودالیس» و «نولو» نام داشتند.
علاوه بر این، چنین وضعیتی اکنون برای دومین بار در طول یک ماه رخ داده است. پیش‌تر در ماه سپتامبر نیز انرژی حاصل از گرمای فوق‌العاده اقیانوس منجر به شکل‌گیری هم‌زمان سه توفند در مناطق مرکزی و شرقی اقیانوس آرام شد به نام‌های: «لاول»، «کارینا» و «ماری».
تا پیش از امسال، آخرین باری که سه توفند به‌طور هم‌زمان در اقیانوس آرام وجود داشتند، به سال ۲۰۱۵ بازمی‌گشت. فصل طوفان‌های اقیانوس اطلس همچنان به‌طرز عجیبی آرام است در مقابل، اقیانوس اطلس به طرز عجیبی آرام مانده است.
ال نینو تمایل به کاهش باد در شمال اقیانوس اطلس دارد، عاملی که طوفان‌ها را از هم می‌پاشد و تشکیل آنها را محدود می‌کند. فقط یک طوفان موسوم به «ایسایاس» وجود داشته است که در فلوریدا و آلاباما به خشکی رسیده است.
این آخرین طوفانِ شکل‌گرفته در این منطقه در تاریخِ ثبت‌شده در عصر ماهواره‌ها یعنی از دهه ۱۹۶۰ به بعد بود. قبل از امسال، رکورد ثبت شده مربوط به ۱۱ سپتامبر بوده که در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۱۳ ثبت شد.
این در حالیست که به طور معمول در یک فصل تا این مقطع زمانی باید ۱۰ طوفانِ نام‌گذاری‌شده شکل می‌گرفت، شامل پنج طوفان دریایی (هاریکن) و دو طوفان دریاییِ شدیدتر. با این حال، امسال فقط هشت طوفان گرمسیری وجود داشته است به نام‌های آرتور، برتا، کریستوبال، دالی، ادوارد، فی، گونزالو و هانا.
کاهش باران‌های موسمی، کشاورزی در هند را تهدید می‌کند شرایط خشک‌تر و گرم‌تر در هند نیز حاکم شده است، به‌طوری که میزان بارش‌های حیاتی فصل «مونسون» (باران‌های موسمی) ۱۳ درصد کمتر از میانگین بوده است. اگرچه اداره هواشناسی هند (IMD) این وضعیت را همچنان در محدوده «طبیعی» می‌داند، اما میانگین کلی با تفاوت‌های موجود در میزان بارش در سراسر هند تفاوت چشمگیر دارد.
در حالی که میزان بارش در مرکز هند تقریبا در حد انتظار و طبیعی بود، مناطق شرق و شمال شرق حدود ۲۶ درصد خشک‌تر از میانگین بودند و در وضعیت خشکسالی «استثنایی» قرار گرفتند. ایالت‌های جنوبی هند نیز ۲۴ درصد خشک‌تر از میانگین بودند.
حتی در مناطقی که میزان بارش به میانگین نزدیک‌تر بود، بارندگی‌ها به شیوه معمولِ فصل مونسون به‌صورت پیوسته رخ نداد بلکه شرایط، میان دوره‌های طولانی خشکی و بارش‌های بسیار شدید در نوسان بود. این مسئله فشار و آسیب‌پذیری محصولات کشاورزی را افزایش می‌دهد.
با این حال هند تحت تأثیر الگو‌های جوی گوناگونی قرار دارد که می‌توانند بر فصل مونسون اثر بگذارند. از این رو دانشمندان معتقدند که پدیده ال نینو احتمالا تنها عامل دخیل در این وضعیت نبوده است.
طوفان‌های سهمگین، شرق چین و ژاپن را هدف قرار می‌دهند در غرب اقیانوس آرام، شرق چین و ژاپن نیز فصلی فعال داشته‌اند، زیرا طوفان‌هایی از جمله «مایساک» و «دوژوان» باعث سیل‌های گسترده و رانش زمین شده‌اند. طبق گزارش آژانس هواشناسی ژاپن، ۱۰ طوفان گرمسیری در غرب اقیانوس آرام تشکیل شده که بیشترین تعداد در یک فصل از سال ۱۹۶۶ تاکنون است.
در طول ال نینو، اقیانوس آرام با گرم‌تر شدنش تغییراتی در الگو‌های باد ایجاد می‌کند، به این معنی که طوفان‌ها تمایل دارند در شرق، دور از ژاپن و شرق چین تشکیل شوند. با این حال، این بدان معناست که فاصله و زمان بیشتری وجود دارد که طوفان‌ها می‌توانند از آب‌های گرم‌تر تغذیه کنند و قبل از برخورد به زمین، انرژی لازم برای تبدیل شدن به طوفان‌های شدیدتر را به دست آورند.
دانشمندان معتقدند که احتمالا امسال طوفان‌های بیشتری با پتانسیل تأثیرات بیشتر بر فراز ژاپن یا شرق چین ایجاد خواهند شد. همچنین شدت گرما در اثر ال نینوی امسال چنان فراتر از موارد پیشین است که دانشمندان آن را «حیرت‌انگیز» و به اصطلاح «گودزیلایی» توصیف کرده‌اند.
ال‌نینو‌ها پدیده‌های اقلیمیِ طبیعی هستند، اما گرمایش جهانی ممکن است بر شدت آنها بیفزاید. افزایش دما و تغییر الگو‌های بارش همچنین می‌تواند انتقال بیماری‌های ناشی از پشه از جمله مالاریا، تب دنگی، چیکونگونیا، تب زرد و زیکا را افزایش دهد و به‌طور بالقوه باعث گسترش آنها به مناطقی شود که پیش از این شاهد بروز چنین بیماری‌هایی نبوده‌اند.
