حداد عادل: مفاهیم عرفانی از ایران وارد پاکستان شد
حداد عادل با تاکید بر اشتراک‌های فرهنگی میان دو ملت گفت: وقتی یک ایرانی به پاکستان سفر می‌کند، در شهرهای بزرگی مانند لاهور، همان احساسی را دارد که گویی به اصفهان سفر کرده است.
نمایشگاه «پاکستان در گذر اعصار» به همت سفارت جمهوری اسلامی پاکستان و با هدف معرفی تاریخ، تمدن و میراث فرهنگی پاکستان، عصر سه‌شنبه ۲۸ مهرماه در محل موسسه فرهنگی اکو افتتاح شد. رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در مراسم گشایش نمایشگاه پاکستان در گذر اعصار اظهار کرد: ده‌ها هزار نسخه خطی از کتاب‌های فارسی در کتابخانه‌های پاکستان نگهداری می‌شود و تاثیر زبان فارسی در پاکستان به قدری بوده است که امروزه، حدود 60 درصد از واژگان زبان اردو، ریشه در زبان فارسی دارد و برخی، اردو را دختر زبان فارسی دانسته‌اند.
حداد عادل با تاکید بر اشتراک‌های فرهنگی میان دو ملت گفت: وقتی یک ایرانی به پاکستان سفر می‌کند، در شهرهای بزرگی مانند لاهور، همان احساسی را دارد که گویی به اصفهان سفر کرده است. وی با اشاره به نقشی که در تصحیح و انتشار دیوان واقف لاهوری در ایران داشته است، یادآور شد: شمار غزل‌های واقف لاهوری، چهار برابر غزل‌های حافظ است و سروده‌های او از چنان زیبایی و لطافتی برخوردار است که شعرهایش را خوانندگانی مانند علیرضا قربانی خوانده‌اند و مردم از آن لذت می‌برند.
رئیس بنیاد سعدی، وجود علامه اقبال لاهوری را گواهی بر وحدت فرهنگی دو ملت ایران و پاکستان دانست و گفت: او 18 هزار بیت شعر دارد که دوسوم آن به فارسی و یک‌سوم به زبان اردو است. همچنین بسیاری از اندیشه‌های اسلام جدید انقلابی و تحولی که در تفکر ایران معاصر پیدا شده است، ریشه در اندیشه اقبال دارد.
حداد عادل با اشاره به روابط خوب ایران و پاکستان در دوره حاضر، نقش‌آفرینی آن کشور برای برقراری صلح و ثبات در منطقه در جریان حمله ناجوانمردانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را تحسین کرد و گفت: امیدوارم فرهنگ انسان‌دوستی و صلح که روح فرهنگ اسلامی است، بر فرهنگ استکبار و سلطه‌گری که باعث این جنگ شده است، چیره شود و صلح و ثبات به منطقه بازگردد. گردشگری به توسعه پایدار کمک می‌کند انوشیروان محسنی بندپی، معاون وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز در این مراسم گفت: گردشگری می‌تواند به عنوان ابزاری موثر برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، رشد اقتصادی و افزایش شناخت متقابل ملت‌ها ایفای نقش کند.
وی همچنین با تاکید بر نقش گردشگری بر توسعه پایدار، توضیح داد: توسعه مسیرهای گردشگری، تسهیل سفر میان کشورهای عضو اکو، معرفی میراث فرهنگی مشترک و تقویت همکاری‌ها میان بخش‌های دولتی و خصوصی، فرصت‌های تازه‌ای برای توسعه پایدار در منطقه اکو ایجاد خواهد کرد. معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، افزود: روابط ایران و پاکستان، در قرن‌ها تعامل تاریخی، پیوندهای فرهنگی و احترام متقابل ریشه دارد و دو کشور همسایه، منافع مشترکی در زمینه برقراری صلح و ثبات منطقه‌ای، توسعه اقتصادی، رفاه ملت‌ها و تقویت همکاری‌های پایدار دارند.
وی از تلاش‌های دیپلماتیک و سازنده پاکستان و رویکرد این کشور در حمایت از مذاکره، تعامل مسالمت‌آمیز و میانجیگری تشکر کرد. محسنی بندپی بر نقش فرهنگ در روابط دیرینه میان ایران و پاکستان تاکید کرد و گفت: علامه اقبال لاهوری، یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌هایی است که نماد این پیوند فرهنگی بوده است.
او که بخش عمده‌ای از شعرهایش را به زبان فارسی سروده است، در آثارش به مفاهیمی همچون کرامت انسانی، خودآگاهی و بیداری معنوی توجه داشته است. وی گسترش آموزش زبان فارسی، حمایت از مبادلات علمی و دانشگاهی، توسعه همکاری‌های فرهنگی و آشنا کردن نسل جوان با آثار اندیشمندانی همچون اقبال و مولانا را خواستار شد و گفت این اقدام‌ها می‌تواند به تحکیم پیوندهای دو ملت کمک کند.
پاکستان، سرزمین تعامل میان تمدن‌ها است عمران احمد صدیقی، سفیر پاکستان در ایران، که به دلیل حضور هیات بلندپایه پاکستانی در تهران در این مراسم حضور نداشت، در پیامی که توسط معاون سفیر قرائت شد، تاکید کرد که قدمت تمدن در سرزمین پاکستان، به هزاران سال پیش از تاسیس کشور پاکستان بازمی‌گردد. وی به جنبه‌هایی از تمدن مهرگَر، دره سند و گنداره اشاره کرد و گفت: در پاکستان، تمدن‌ها جای یکدیگر را نگرفته‌اند، بلکه تعامل کرده‌اند و درهم آمیخته‌اند.
سفیر پاکستان در پیام خود اظهار داشت: با ورود اسلام، نه‌تنها دین جدید، بلکه سنت‌های فکری، هنری و فرهنگی نوین نیز وارد پاکستان شد. در این دوره، زبان فارسی، به یکی از زبان‌های اصلی ادبیات، دانش، فرهنگ و نیز زبان اداری تبدیل شد و حتی به زبان‌های محلی راه یافت.
واژگان سعدی، حافظ و عمرخیام از مرزهای سیاسی عبور کرد و سنت تصوف نیز همراه با آن جابه‌جا شد. وی به دوران گورکانی به عنوان اوج ترکیب سنت‌های پارسی با فرهنگ جنوب آسیا اشاره کرد و گفت: شهرهایی مانند لاهور، مولتان، پیشاور و تهته گنجینه‌هایی زنده از این میراث مشترک هستند.
عمران احمد صدیقی، با اشاره به نقش اقبال لاهوری در فرهنگ پاکستان در دوران معاصر، یادآور شد: کمتر شخصیتی را می‌توان یافت که به اندازه اقبال، پاکستان و ایران را به یکدیگر پیوند زده باشد. وی با شعر فارسی، برای پرسش‌هایش درباره ایمان، کرامت و سرنوشت بشریت به دنبال پاسخ گشت.
سفیر پاکستان از شرکت‌کنندگان در نمایشگاه دعوت کرد که به پاکستان از دریچه‌ای گسترده‌تر نگاه کنند و این سرزمین را نه‌تنها یک کشور، بلکه به مثابه بخشی از فرهنگی بدانند که داستان آن، در بسیاری از جنبه‌ها با تاریخ این سرزمین درهم تنیده شده است. پاکستان موزاییک فرهنگ‌ها است در ادامه محمد حسن، رئیس موسسه فرهنگی اکو در آیین گشایش این نمایشگاه گفت: یکی از جالب‌ترین چیزها درباره پاکستان این است که یک فرهنگ واحد بر این کشور حاکم نیست؛ بلکه پاکستان موزاییک چشمگیری از فرهنگ‌ها، زبان‌ها و سنت‌ها را در خود دارد که در چارچوب یک هویت ملی مشترک، گردهم آمده‌اند.
وی از تمدن دره سند، میراث گنداره و قرن‌ها تمدن اسلامی به عنوان ریشه‌های تاریخی تنوع فرهنگی در پاکستان نام برد که در مجاورت با فرهنگ ایرانی و عناصر فرهنگی دیگر، غنی شده است. محمد حسن، فرهنگ این کشور را «مشخصا پاکستانی، اما بسیار مرتبط با فرهنگ‌های همسایه» دانست و گفت: میراث این فرهنگ، متعلق به پاکستان است، اما همزمان بخشی از یک میراث گسترده در منطقه اکو را تشکیل می‌دهد.
