افشین: تهران باید به سمت شهرهای شناختی حرکت کند
این همکاری می‌تواند زمینه حرکت تهران به سمت شهرهای دانشی، شهرهای مبتنی بر هوش مصنوعی و شهرهای شناختی را فراهم کند و الگویی برای سایر شهرهای کشور باشد.
حسین افشین در مراسم امضای تفاهم‌نامه همکاری میان شهرداری تهران و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، با اشاره به نقش شهرها در توسعه زیست‌بوم نوآوری کشور اظهار کرد: اگر قرار است کشور در مسیر توسعه دانش‌بنیان پیشرفت کند، شهرها یکی از مؤلفه‌های مهم این تحول هستند و باید زمینه تبدیل دانش به محصول، خدمت و اثرگذاری اقتصادی و اجتماعی در آنها فراهم شود. وی با تشریح روند تحول شهرها در جهان افزود: در تقسیم‌بندی‌های مختلف، شهرها از شهرهای سنتی و دیجیتال تا شهرهای هوشمند، دانشی، مبتنی بر هوش مصنوعی و در نهایت شهرهای شناختی دسته‌بندی می‌شوند.
البته این مراحل الزاماً خطی نیستند و هر شهر می‌تواند به‌صورت هم‌زمان از ظرفیت‌های مختلف این الگوها بهره ببرد. معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به تفاوت شهرهای دیجیتال و هوشمند تصریح کرد: دیجیتالی شدن به‌تنهایی به معنای هوشمند شدن نیست.
در برخی موارد، صرفاً فرایندهای قبلی از قالب کاغذی به سامانه‌های الکترونیکی منتقل شده‌اند، بدون آنکه اصلاح اساسی در فرایندها صورت گیرد. شهر هوشمند باید بتواند فرایندها را بهینه کند و با استفاده از داده‌ها، خدمات شهری را بهبود ببخشد.
افشین ادامه داد: در شهرهای دانشی، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز نوآوری در کنار مدیریت شهری قرار می‌گیرند تا دانش تولیدشده به اثرگذاری واقعی منجر شود. در شهرهای مبتنی بر هوش مصنوعی نیز داده‌ها برای تسهیل فرایندها و حل مسائل به کار گرفته می‌شوند؛ اما در شهرهای شناختی، شهر علاوه بر استفاده از هوش مصنوعی، از تجربه‌های گذشته می‌آموزد و می‌تواند برای جلوگیری از تکرار مشکلات، فرایندهای خود را به‌صورت مستمر اصلاح کند.
وی با بیان اینکه تهران ظرفیت حرکت در این مسیر را دارد، گفت: تهران کلان‌شهری پیچیده با مسائل متعدد است و به همین دلیل، نیاز دارد سریع‌تر یاد بگیرد و خود را به‌روز کند. از سوی دیگر، تجربه نشان داده است که بسیاری از الگوهایی که در تهران شکل می‌گیرند، قابلیت گسترش و الگوبرداری در سایر شهرهای کشور را دارند.
توسعه مراکز نوآوری شهری با هدف حل مسائل پایتخت افشین با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری مراکز نوآوری در متن زندگی شهری اظهار کرد: زمانی که شرکت‌های نوآور و دانش‌بنیان در دل شهر و در مجاورت مسائل واقعی آن شکل می‌گیرند، امکان استفاده از دستاوردهای آنها نیز افزایش می‌یابد. موضوعاتی مانند انرژی، آلودگی هوا، ترافیک و حمل‌ونقل از جمله مسائل مهم تهران هستند که می‌توان با بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های فناور برای حل آنها اقدام کرد.
وی افزود: توسعه مراکز نوآوری و پارک‌های علم و فناوری شهری می‌تواند فاصله میان تولید دانش و زندگی روزمره مردم را کاهش دهد. این مراکز زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که از فضای زندگی شهروندان جدا نباشند و نوآوری و فناوری در فعالیت‌های روزمره جامعه حضور پیدا کند.
معاون علمی رئیس‌جمهور تفاهم‌نامه میان شهرداری تهران و معاونت علمی را گامی مهم برای نزدیک‌تر کردن ارتباط میان دانش و شهر دانست و گفت: این همکاری می‌تواند زمینه حرکت تهران به سمت شهرهای دانشی، شهرهای مبتنی بر هوش مصنوعی و شهرهای شناختی را فراهم کند و الگویی برای سایر شهرهای کشور باشد. آمادگی بنیاد ملی علم برای حمایت از پژوهش‌های شهری افشین با اشاره به ظرفیت‌های پژوهشی کشور و ضرورت استفاده از توان دانشگاهیان برای حل مسائل شهری بیان کرد: بنیاد ملی علم ایران ظرفیت مناسبی برای حمایت از پژوهش‌های کاربردی دارد و آمادگی داریم مسائل اولویت‌دار شهری را در قالب فراخوان‌های پژوهشی تعریف کنیم تا استادان دانشگاه و پژوهشگران با استفاده از منابع این بنیاد برای حل آنها اقدام کنند.
وی ادامه داد: لازم است مسائل اصلی شهر به‌صورت مشخص احصا و عناوین پژوهشی مرتبط با آنها تدوین شود. در این صورت، می‌توان در قالب همکاری مشترک، بخشی از مسائل شهری را به پروژه‌های علمی و پژوهشی تبدیل کرد و از ظرفیت دانشگاه‌ها برای ارائه راهکارهای عملی بهره گرفت.
افشین همچنین با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان گفت: باید ارتباط میان نخبگان و مسائل واقعی شهر تقویت شود تا ایده‌های نوآورانه آنها در مسیر حل مشکلات شهری قرار گیرد. ایجاد چنین ارتباطی می‌تواند به افزایش احساس اثرگذاری در میان نخبگان و گسترش مشارکت آنها در توسعه شهر کمک کند.
توسعه نوآوری اجتماعی و صنایع خلاق در تهران معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، نوآوری اجتماعی را یکی از محورهای قابل توسعه در همکاری با شهرداری تهران دانست و با اشاره به تجربه مشترک ایجاد مرکز نوآوری اجتماعی در پرند اظهار کرد: این تجربه می‌تواند به‌عنوان الگویی برای گسترش مراکز نوآوری اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. وی همچنین بر ظرفیت شهرداری تهران در توسعه صنایع خلاق تأکید کرد و گفت: خلاقیت یکی از مؤلفه‌های مهم در شکل‌گیری شهرهای خلاق و نوآور است.
تهران با برخورداری از امکانات و فضاهای مختلف می‌تواند به توسعه فعالیت‌های خلاقانه و تبدیل دستاوردهای صنایع خلاق به ارزش اقتصادی کمک کند. افشین با اشاره به ظرفیت فضاهای شهری برای حمایت از هنرمندان و فعالان صنایع خلاق افزود: استفاده از امکانات شهرداری برای برگزاری نمایشگاه‌ها و معرفی آثار و محصولات خلاقانه می‌تواند زمینه ارتباط بیشتر هنرمندان، نوآوران و شهروندان را فراهم کند.
همچنین ایجاد مراکز نوآوری خلاق در فضاهای شهری، از جمله محدوده ری، می‌تواند به تقویت زیست‌بوم نوآوری شهری کمک کند. معیار موفقیت شهر هوشمند، احساس رفاه شهروندان است افشین با تأکید بر ضرورت توجه به تجربه واقعی مردم در ارزیابی عملکرد شهرهای هوشمند تصریح کرد: مهم‌ترین مسئله این نیست که یک شهر چه عنوانی دارد یا چه تعداد شاخص و برنامه را اجرا کرده است؛ بلکه باید دید شهروندان تا چه اندازه احساس رفاه می‌کنند و فناوری چقدر توانسته است انجام امور روزمره آنها را آسان‌تر کند.
وی خاطرنشان کرد: معیار موفقیت این است که مردم اثر فناوری را در زندگی خود احساس کنند. اگر شهروندان بتوانند خدمات را آسان‌تر دریافت کنند، با مشکلات کمتری مواجه شوند و از آسایش بیشتری برخوردار باشند، می‌توان گفت شهر در مسیر هوشمند شدن حرکت کرده است.
معاون علمی رئیس‌جمهور در پایان با قدردانی از شهرداری تهران و همکاری‌های انجام‌شده در زمینه حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان ابراز امیدواری کرد: تفاهم‌نامه مشترک، سرآغاز همکاری‌های گسترده‌تر میان مدیریت شهری، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، نخبگان و فعالان صنایع خلاق باشد و با استفاده از تجربه کشورهای پیشرو، زمینه توسعه الگوهای موفق شهری و گسترش آنها در سراسر کشور فراهم شود.
