مهرزاد: سال‌ها در خانه محبوس بودم زندگی‌ام به ۲ دوره قبل و بعد از والیبال نشسته تقسیم می‌شود
به‌دلیل شرایط ظاهری‌ام، آن‌قدر احساس شرم و خودآگاهی داشتم که سال‌ها خودم را در خانه محبوس کرده بودم و حتی نمی‌توانستم از خانه بیرون بیایم، اما والیبال نشسته واقعاً زندگی‌ام را نجات داد.
مرتضی مهرزاد، ملی‌پوش پرافتخار والیبال نشسته ایران و بلندقدترین ورزشکار تاریخ بازی‌های پارالمپیک با ۲ متر و ۴۶ سانتی‌متر قد، پس از قهرمانی تیم ملی در بازی‌های پاراآسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶، درباره تأثیر این رشته بر زندگی شخصی و ورزشی خود صحبت کرد. مهرزاد که از بدو تولد با عارضه آکرومگالی مواجه بوده، بخش قابل توجهی از سال‌های زندگی خود را به‌دلیل شرایط جسمانی و ظاهری در انزوا سپری کرد. او که در روستایی دورافتاده در شمال ایران زندگی می‌کرد، مدت‌ها از حضور در اجتماع دور مانده بود تا اینکه شرکت در یک برنامه تلویزیونی، مسیر آشنایی‌اش با والیبال نشسته را هموار کرد.
مهرزاد که سه دوره حضور در بازی‌های پارالمپیک را تجربه کرده، در گفت‌و‌گو با وب‌سایت کمیته بین‌المللی پارالمپیک (IPC) اظهار داشت: زندگی من به دو بخش پیش از ورود به والیبال نشسته و پس از آن تقسیم می‌شود. این ورزش مسیر زندگی‌ام را به‌طور کامل تغییر داد و فرصتی فراهم کرد تا بتوانم از شرایط گذشته فاصله بگیرم و جایگاه تازه‌ای در جامعه پیدا کنم. شرایط ظاهری‌ام باعث شده بود احساس شرمندگی و ناراحتی داشته باشم.
به همین دلیل سال‌ها خودم را در خانه محبوس کرده بودم و حتی بیرون آمدن از خانه برایم دشوار بود. با این حال، والیبال نشسته توانست زندگی‌ام را نجات دهد. این رشته کمک کرد بر احساسات منفی غلبه کنم، اعتمادبه‌نفس بیشتری به دست بیاورم و دوباره به جامعه بازگردم.
پیشرفت مهرزاد در والیبال نشسته با سرعت قابل توجهی همراه بود و توانایی‌های فیزیکی و فنی او خیلی زود توجه‌ها را جلب کرد. تنها چند سال پس از ورود به این رشته، در ترکیب تیم ملی ایران برای بازی‌های پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو قرار گرفت و در پیروزی برابر بوسنی و هرزگوین در مسابقه نهایی و کسب مدال طلا نقش داشت. او در پارالمپیک ۲۰۲۰ توکیو نیز یکی از مهره‌های مؤثر ایران بود و علاوه بر کمک به تکرار قهرمانی تیم ملی، عنوان ارزشمندترین بازیکن رقابت‌ها را به دست آورد.
مهرزاد در پاریس ۲۰۲۴ هم درخشش خود را ادامه داد و با ثبت بیشترین امتیاز برای ایران در دیدار پایانی برابر بوسنی و هرزگوین، عنوان بهترین مهاجم مسابقات را کسب کرد تا کارنامه سه دوره حضورش در این رویداد با سه قهرمانی همراه شود. مهرزاد در ادامه با اشاره به جایگاه والیبال نشسته در ورزش ایران، این رشته را یکی از مهم‌ترین بخش‌های ورزش افراد دارای معلولیت در کشور دانست. وی معتقد است ایران از ظرفیت و توانمندی بالایی در این رشته برخوردار است و نتایج تیم ملی مردان نیز جایگاه ویژه کشورمان را در سطح بین‌المللی تأیید می‌کند.
تیم ملی والیبال نشسته مردان ایران از بازی‌های پارالمپیک ۱۹۸۸ سئول تاکنون در تمامی ادوار این رقابت‌ها حضور داشته و حاصل این مشارکت، هشت مدال طلا و دو نقره بوده است. این آمار، ایران را به پرافتخارترین تیم تاریخ والیبال نشسته مردان در بازی‌های پارالمپیک تبدیل کرده است. موفقیت‌های ملی‌پوشان در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یافت.
تیم ایران در ماه جولای با برتری ۳ بر یک مقابل بوسنی و هرزگوین در دیدار نهایی رقابت‌های قهرمانی جهان در هانگژو چین، برای نهمین بار بر سکوی نخست جهان ایستاد. سه ماه بعد نیز ملی‌پوشان با قهرمانی در بازی‌های پاراآسیایی آیچی-ناگویا، سلطه خود بر والیبال نشسته مردان آسیا را تداوم بخشیدند. از زمان اضافه شدن این رشته به برنامه بازی‌های پاراآسیایی در گوانگژو ۲۰۱۰، مدال طلای بخش مردان در تمام دوره‌ها به ایران رسیده است.
مهرزاد درباره اهمیت این موفقیت‌ها برای مردم ایران گفت: قهرمانی در چنین رقابت‌هایی پیش از آنکه برای من اهمیت شخصی داشته باشد، باعث خوشحالی مردم کشورم می‌شود و همین موضوع ارزش بیشتری به این دستاورد‌ها می‌دهد. در بخش زنان نیز والیبال نشسته ایران مسیر توسعه را دنبال می‌کند. اگرچه تیم ملی زنان هنوز موفق به کسب مدال در بازی‌های پارالمپیک نشده، اما حضور مستمر در رقابت‌های بین‌المللی و بهره‌گیری از تجربه قهرمانان و مربیان باتجربه، زمینه پیشرفت این تیم را فراهم کرده است.
زهرا نجاتی‌عارف، ملی‌پوش والیبال نشسته زنان ایران، با اشاره به روند رو به رشد این رشته اظهار داشت: والیبال نشسته در کشورمان در حال توسعه است و از حضور یکی از مربیان فنی برتر آسیا و جهان بهره می‌بریم. وی ادامه داد: حضور قهرمانان جهان در بخش مردان فرصت ارزشمندی برای ما ایجاد کرده است تا از تجربه و راهنمایی‌های آنها استفاده کنیم. همچنین برگزاری منظم مسابقات در داخل کشور به افزایش آمادگی و پیشرفت بازیکنان کمک می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز حضور قدرتمندتر تیم زنان در رقابت‌های آینده باشد.
تیم ایران با کسب هشت مدال طلا از 10 حضور خود در بازی‌های پارالمپیک و دو مدال نقره در دو دوره دیگر، پرافتخارترین تیم مردان تاریخ این رشته محسوب می‌شود. او در این باره گفت: «والیبال نشسته در کشور ما نخستین رشته ورزشی برای افراد دارای معلولیت است و ما در این رشته از توانمندی بیشتری برخوردار هستیم.» تیم ملی والیبال نشسته مردان ایران از زمان نخستین حضور کشورمان در بازی‌های پارالمپیک در سئول ۱۹۸۸، در تمامی ادوار این رقابت‌ها شرکت کرده است. مهرزاد درباره این موفقیت اظهار داشت: «این پیروزی و قهرمانی در این رقابت‌ها، بیش از آنکه برای من اهمیت داشته باشد، موجب خوشحالی مردم ایران است.» الهام‌بخش نسل آینده والیبال نشسته ایران در بخش زنان، اگرچه تیم ملی والیبال نشسته ایران تاکنون موفق به کسب مدال در بازی‌های پارالمپیک نشده است، اما ملی‌پوشان این تیم با الگوبرداری از موفقیت‌های تیم مردان، مسیر پیشرفت و حضور قدرتمندتر در عرصه بین‌المللی را دنبال می‌کنند.
