آیت الله مهدوی کنی ازشخصیت‌های درجه اول مبارز با رژیم طاغوت بود

غلامعلی حداد عادل عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی انقلاب فرهنگی، در مراسم بزرگداشت سالگرد ارتحال آیت الله مهدوی کنی، اظهار کرد: خود مرحوم مهدوی کنی یک بار برای من به تفصیل در خصوص پدر، برادران و خانواده و محیط زندگی شان در کن صحبت کرده بودند. وی‌افزود: درس خواندن ایشان یعنی درس طلبگی و حوزوی در تهران و قم نزد آیات بزرگ آیت الله بروجردی امام راحل، و بعد مبارزات ایشان و کارهای مسجدی و محرابی و منبری و تبلیغ دین که در قبل از انقلاب داشتند به گونه ای که در مصاحبه‌ای که داشتند و کتابی که حاصل مصاحبه‌های ایشان است جزئیاتی نقل شده است.

حداد عادل تاکید کرد: همه کسانی که دوران قبل از انقلاب را به یاد می‌آورند و با این عوامل مبارزه و ساواک و دستگیری فعالیت روحانیت مبارز آشنا هستند می‌دانند که آیت الله مهدوی کنی در تهران یکی از شخصیت‌های روحانی درجه اول مبارز در مقابل رژیم طاغوت بود. مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: مسجد جلیلی، مانند سه یا چهار مسجد دیگر در تهران، پایگاه مردم روشن‌بین و تحصیل‌کرده و بازاریان معتقد در مسیر فعالیت‌های اسلامی و مبارزات سیاسی اسلامی در آن زمان بود.

حداد عادل اظهار کرد: آیت‌الله مهدوی کنی شخصیتی تأثیرگذار و تعیین‌کننده در سال‌های پیش از انقلاب بودند و بارها دستگیر و تبعید شدند و زندان‌های متعددی را تجربه کردند. وی افزود: حساس‌ترین کارها را به ایشان می‌سپردند.

در بدو انقلاب، هیچ نهادی در کشور وجود نداشت؛ شهربانی و ارتش در اختیار ما نبودند و در روز نخست انقلاب، دستگاه‌های دیگر، مجلس و وزارت اطلاعات نیز وجود نداشتند. حجم عظیمی از کارها بر عهده شورای انقلاب بود و اداره کشور بر عهده این شورا قرار داشت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: به قول یکی از آقایان، در شب نخست انقلاب، افراد تا صبح کشیک می‌دادند تا اگر اتفاقی در جایی رخ داد، خبر آن را اعلام کنند. وی می‌گفت اگر یک ناو جنگی آمریکا در خلیج فارس به ایران نزدیک می‌شد، باید مطلع می‌شدیم و تصمیم می‌گرفتیم؛ حتی اگر در یکی از گذرها یا بازارچه‌ها میان دو فرد عادی دعوایی رخ می‌داد، موضوع باید به شورای انقلاب ارجاع می‌شد.

این وضعیت نشان می‌دهد مسائل کشور از چه گستره‌ای برخوردار بود. حداد عادل عنوان کرد: در آن شرایط، یکی از تصمیم‌های مهم برای اداره کشور و حفظ نظم، در بحبوحه‌ای که نیروهای ساواک و افراد فراری نیز برنامه‌هایی در سر داشتند، تأسیس کمیته انقلاب اسلامی بود.

نخستین نهادی که با نام انقلاب فعالیت خود را آغاز کرد، کمیته انقلاب اسلامی بود و امام راحل اختیار این کمیته را به آیت‌الله مهدوی کنی سپردند. وی ادامه داد: اگر فردی مؤمن، باتقوا، معتدل، زندان‌دیده، رنج‌کشیده از ساواک و انقلابی به معنای واقعی مسئولیت کمیته را بر عهده نمی‌گرفت، مطمئن باشید آشفتگی‌ها و افراط‌وتفریط‌هایی که در هر انقلابی، به‌ویژه در روزهای نخست، رخ می‌دهد، در ایران بسیار بیشتر از آنچه اتفاق افتاد، می‌بود.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بیان کرد: منظورم این نیست که هیچ مأمور کمیته‌ای در هیچ جایی مرتکب تخلف نشده است، اما اگر آیت‌الله مهدوی کنی با شخصیت وزین خود مسئول این مجموعه نبودند، ممکن بود افراط‌وتفریط‌های بسیار بیشتری رخ دهد. ایشان در ماه‌های نخست انقلاب نقشی بی‌بدیل ایفا کردند.

حداد عادل اظهار کرد: چهره بیرونی کمیته، نظامی و مسلحانه بود، اما روحانی‌ای که سال‌ها با زندان، دستگیری و مبارزه درگیر بود، مسئولیت آن را بر عهده داشت. این موضوع نشان می‌دهد آیت‌الله مهدوی کنی در چه مقطع حساسی چه مسئولیت مهمی را پذیرفتند.

وی افزود: ایشان همواره مورد احترام و اعتماد امام بودند. عبارت معروفی از امام درباره ایشان وجود داشت که مضمون آن، ابراز ارادت امام به آیت‌الله مهدوی کنی بود.

ما نشنیدیم امام درباره شخصیت دیگری با این صراحت و استحکام، ارادت و لطف خود را ابراز کنند. آیت‌الله مهدوی کنی تنها شخصیتی بودند که این افتخار را داشتند.

حداد عادل عنوان کرد: ایشان مورد احترام و پذیرش همه اقشار جامعه و مسئولان بودند و در طول نزدیک به ۴۰ سال فعالیت پس از پیروزی انقلاب، خدمات متعددی انجام دادند. وی ادامه داد: می‌توان فعالیت‌های آیت‌الله مهدوی کنی پس از پیروزی انقلاب را دسته‌بندی کرد که یکی از شاخه‌های مهم آن، فعالیت‌های سیاسی بود.

ایشان در مسئولیت‌های مختلف، از جمله در شرایط حساسی که رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر هر دو ترور شده و به شهادت رسیده بودند، مسئولیت نخست‌وزیری کشور را بر عهده گرفتند. پس از آن نیز در دوره‌های مختلف فعالیت کردند تا سرانجام به ریاست مجلس خبرگان رسیدند؛ مسئولیتی که آن هم در شرایطی بسیار خاص و حساس به ایشان واگذار شد.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: اگر در آن مقطع فرد دیگری جز آقای مهدوی کنی نامزد ریاست مجلس خبرگان می‌شد، مشکلات زیادی به وجود می‌آمد. فقاهت، اخلاق، سوابق سیاسی و مبارزاتی ایشان موجب شد به چنین مسئولیتی برسند.

قصد ندارم جزئیات مسئولیت‌های سیاسی ایشان را در آن سال‌ها بیان کنم، اما این مسئولیت‌ها یکی از شاخه‌های مهم فعالیت‌های ایشان در عرصه سیاست بود. حداد عادل اظهار کرد: آیت‌الله مهدوی کنی، افزون بر مسئولیت‌های رسمی، برای فعالان سیاسی پیرو خط امام، تکیه‌گاه، بزرگ‌تر و مرجعی بودند که همگان برای دریافت رهنمود به ایشان مراجعه می‌کردند.

در مواقع بروز اختلاف، سخن ایشان فصل‌الخطاب بود. وی افزود: خودم بارها در شرایطی که نمی‌توانستم برخی افراد را از انجام کار خلاف یا ایجاد اختلاف منصرف کنم، با آیت‌الله مهدوی کنی تماس می‌گرفتم یا به دیدار ایشان می‌رفتم.

ایشان با اشاره‌ای، مانع ادامه برخی اقدامات خلاف می‌شدند. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: برای مثال، در بحبوحه انتخابات، اگر می‌شنیدیم گروهی از دوستان خودمان قصد دارند فهرستی جداگانه منتشر کنند، ایشان حتی با چاپخانه تماس می‌گرفتند و مانع انتشار آن می‌شدند.

وجود چنین شخصیتی که با درخواست، دستور یا توصیه خود می‌توانست امور را سامان دهد، واقعیتی انکارناپذیر بود. حداد عادل عنوان کرد: آیت‌الله مهدوی کنی برای افرادی مانند ما که جوان‌تر بودیم، تکیه‌گاهی به شمار می‌رفتند و با هدایت و راهنمایی خود، مسیر را نشان می‌دادند.

البته گاهی نیز از برخی رفتارها رنج می‌بردند که شرح آن مجال دیگری می‌طلبد، اما نقش تعیین‌کننده ایشان کاملاً آشکار بود. وی ادامه داد: فعالیت‌های سیاسی آیت‌الله مهدوی کنی، چه در جایگاه مسئول سیاسی و چه در مقام راهبری جریان‌های سیاسی، جایگاهی مهم داشت.

ایشان صراحت لهجه بسیاری داشتند و هنگامی که جریانی را منحرف و به زیان انقلاب می‌دیدند، از بیان صریح دیدگاه خودداری نمی‌کردند. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بیان کرد: به یاد دارم حدود سی و چند سال پیش، یا شاید ۴۰ سال پیش، در یکی از سخنرانی‌های ایشان، در اشاره به جریان چپ‌روی‌های افراطی رایج در جامعه، خطاب به امام گفتند: «ای امام، همان‌طور که طاغوت و شاه را در زمان حیات خودت از میان برداشتی و طومارش را بستی، تکلیف این جریان را نیز خودت روشن کن.» حداد عادل اظهار کرد: ایشان با چنین صراحتی سخن می‌گفتند و البته هزینه آن را نیز می‌پرداختند؛ مخالفان نیز نسبت‌هایی به آیت‌الله مهدوی کنی می‌دادند.

ایشان نامه‌ای به امام نوشتند و امام در پاسخ، بار دیگر اعتماد خود را به شخصیت ایشان ابراز کردند. این بخش، فصل درخشانی از زندگی آیت‌الله مهدوی کنی بود که تا آخرین لحظه حیات ایشان ادامه داشت.

وی افزود: شاخه دیگر فعالیت‌های آیت‌الله مهدوی کنی، تأسیس دانشگاه امام صادق(ع) بود که نشان‌دهنده دوراندیشی ایشان است. من اهمیت این اقدام را بیش از بسیاری از فعالیت‌های دیگر ایشان درک می‌کنم؛ زیرا خودم نیز مانند ایشان معتقدم برای انقلاب باید نیروی انسانی مناسب تربیت کرد.

حداد عادل عنوان کرد: اگر انقلابی در هر کشوری، با هر مرامی، به پیروزی برسد و اداره کشور و تحقق اهداف متعالی آن بر عهده مسئولان قرار گیرد، بدون نیروی انسانی مناسب، کارشناسان معتقد به مبانی انقلاب و مدیران کاردان و پاکدست، چگونه می‌توان به اهداف انقلاب دست یافت؟ از نخستین روزهای پیروزی انقلاب، مهم‌ترین وظیفه برای حفظ آن، تربیت و تأمین نیروی انسانی مناسب است.

وی ادامه داد: آیت‌الله مهدوی کنی به‌محض سپری‌شدن روزهای سخت انقلاب در سال‌های ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸، به فکر تأسیس دانشگاه امام صادق(ع) افتادند. ایشان از ابتدای شکل‌گیری این مجموعه برای تحقق این هدف تلاش کردند و دانشگاه تأسیس شد.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به وجود دانشگاه امام صادق، گفت: امیدواریم این دانشگاه، به مصداق «کلمه طیبه» و «شجره طیبه»، برای انقلاب پربار باشد، روزهای درخشان گذشته خود را با همت مسئولان کنونی ادامه دهد و بتواند مسیر آیت‌الله مهدوی کنی را با سرعت و صحت طی کند. حداد عادل اظهار کرد: من نیز توفیقی داشتم که در مقطعی، آیت‌الله مهدوی کنی با من تماس گرفتند و گفتند قصد دارند رشته فرهنگ و ارتباطات را در دانشگاه امام صادق(ع) تأسیس کنند و من مسئولیت این کار را بر عهده بگیرم.

وی افزود: آن زمان، پس از ۱۳ سال فعالیت در وزارت آموزش‌وپرورش، از این وزارتخانه کناره‌گیری کرده بودم و دیگر نمی‌خواستم مسئولیت مدیریتی و اجرایی بپذیرم.