ای‌اف‌سی: ایران در پی پایان دادن به طلسم ۵۰ ساله قهرمانی در جام ملت‌های آسیا

سایت کنفدراسیون فوتبال آسیا AFC در این رابطه نوشت: ایران از اواخر دهه ۱۹۶۰ تا پایان دهه ۱۹۷۰ میلادی، یکی از قدرت‌های برتر فوتبال آسیا بود. تیم ملی ایران در سال‌های ۱۹۶۸، ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ سه دوره متوالی قهرمان جام ملت‌های آسیا شد و در سال ۱۹۷۸ نیز برای نخستین بار جواز حضور در جام جهانی فوتبال را به دست آورد. تیم ملی ایران با تکیه بر ستاره‌های افسانه‌ای همچون علی پروین و ناصر حجازی، در آن دوران بر فوتبال قاره آسیا حکمرانی می‌کرد؛ اما با پایان آن نسل طلایی، دوران درخشان ایران نیز به پایان رسید و پس از آن، تیم ملی بارها تا آستانه قهرمانی پیش رفت، اما نتوانست به چهارمین عنوان قهرمانی خود دست پیدا کند.

اطلاعات آماری تیم ملی ایران * رتبه در رده‌بندی فیفا: ۲۳ * تعداد حضور در جام ملت‌های آسیا: ۱۵ دوره * نخستین حضور: ۱۹۶۸ * بهترین عملکرد: قهرمانی در سال‌های ۱۹۶۸، ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ * عملکرد در دوره ۲۰۲۳: حضور در مرحله نیمه‌نهایی * نحوه صعود: صدرنشینی در گروه E مرحله دوم انتخابی مشترک جام جهانی و جام ملت‌های آسیا * بازی‌های مرحله گروهی (گروه C): * 9 ژانویه مقابل چین * 13 ژانویه مقابل قرقیزستان * ۱۸ ژانویه مقابل سوریه تیم ملی ایران با ۹ بار حضور در مرحله نیمه‌نهایی جام ملت‌های آسیا، بیش از هر کشور دیگری در تاریخ این رقابت‌ها به جمع چهار تیم برتر راه یافته است. تیم ملی ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰، ۱۹۸۴ و ۱۹۸۸ به مرحله نیمه‌نهایی رسید، اما در هر سه دوره از رسیدن به قهرمانی بازماند. در سال ۱۹۹۲ نیز ایران در رقابت‌هایی که به میزبانی ژاپن برگزار شد، در همان مرحله گروهی حذف شد.

جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۶ امارات، نقطه بازگشت ایران به جمع قدرت‌های برتر فوتبال قاره بود. تیم ملی در آن دوره با حضور ستاره‌هایی همچون علی دایی، خداداد عزیزی و کریم باقری بار دیگر به مرحله نیمه‌نهایی راه یافت. با این حال، مرحله نیمه‌نهایی به مانعی تکراری برای فوتبال ایران تبدیل شد.

تیم ملی در سال ۲۰۰۴ نیز در همین مرحله از دور رقابت‌ها کنار رفت و در دوره‌های ۲۰۰۷، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ هم در مرحله یک‌چهارم نهایی حذف شد. ایران در دو دوره متوالی ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ نیز به مرحله نیمه‌نهایی رسید، اما نتوانست به دیدار پایانی راه پیدا کند. به این ترتیب، از آخرین قهرمانی ایران در سال ۱۹۷۶ تاکنون، تیم ملی هفت بار به جمع چهار تیم برتر جام ملت‌های آسیا رسیده، اما هر بار از رسیدن به فینال بازمانده است.

عملکرد ایران در آخرین دوره جام ملت‌های آسیا که در قطر برگزار شد، فراز و نشیب‌های زیادی داشت. تیم ملی ایران در مرحله یک‌چهارم نهایی با نمایشی شجاعانه و پس از عقب افتادن از ژاپن، موفق شد این تیم را با نتیجه ۲ بر یک شکست دهد و به مرحله نیمه‌نهایی صعود کند. با این حال، شاگردان امیر قلعه‌نویی در مرحله بعد مقابل قطر، میزبان و مدافع عنوان قهرمانی، با نتیجه ۳ بر ۲ شکست خوردند؛ آن هم در شرایطی که سردار آزمون در دقیقه چهارم مسابقه گل نخست ایران را به ثمر رسانده بود.

این عملکرد در شرایطی رقم خورد که هدایت تیم ملی بر عهده امیر قلعه‌نویی بود و این سرمربی ۶۲ ساله همچنان به کار خود ادامه می‌دهد تا در دوره جدید جام ملت‌های آسیا، بار دیگر برای کسب عنوان قهرمانی تلاش کند. احتمال می‌رود ترکیب تیم ملی ایران در این رقابت‌ها همچنان متشکل از تعداد زیادی از بازیکنانی باشد که در دو دوره اخیر جام ملت‌های آسیا در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ حضور داشتند، اما از رسیدن به قهرمانی بازماندند. مهدی طارمی، علیرضا جهانبخش و رامین رضاییان از جمله بازیکنانی هستند که سابقه حضور در آخرین دوره جام جهانی را دارند و در مسیر کسب چهارمین قهرمانی آسیا، مسئولیت مهمی بر عهده خواهند داشت.

اکنون نسلی که بخش قابل توجهی از آن را بازیکنان باتجربه و پا به سن گذاشته تشکیل می‌دهند، امیدوار است پس از نیم قرن انتظار، طلسم ناکامی فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا را بشکند و چهارمین قهرمانی قاره‌ای را برای کشورمان به ارمغان بیاورد. سایت کنفدراسیون فوتبال آسیا در فاصله ۶۶ روز تا شروع جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ به معرفی تیم ملی ایران پرداخته است. ایران بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۶ با کسب سه عنوان متوالی، قدرت غالب فوتبال آسیا بود و در سال ۱۹۷۸ نیز برای اولین بار به جام جهانی صعود کرد.

پیروزی ۲ بر یک مقابل ژاپن، یکی از مدعیان اصلی، در یک‌چهارم نهایی، امیدواری زیادی ایجاد کرد اما شکست ۳-۲ مقابل قطر میزبان و مدافع عنوان قهرمانی، با وجود اینکه ایران در دقیقه چهارم توسط سردار آزمون پیش افتاده بود ناامیدکننده بود.