آسوشیتدپرس: فروپاشی حمایت دوحزبی آمریکا از اسرائیل؛ جنگ ایران شکاف میان واشنگتن و تل‌آویو را عمیق‌تر کرد

شکاف ایجاد شده در پی کارزار نظامی ویرانگر اسرائیل در غزه و جنگی که به‌طور مشترک با ایران آغاز شد، حمایت دوحزبی آمریکا از اسرائیل را — که قدمتی چند دهه‌ای داشت — از هم گسسته است. دموکرات‌ها بر سر مسئله اسرائیل به شدت دچار اختلاف‌نظر هستند و جمهوری‌خواهان نیز به‌طور فزاینده‌ای نسبت به اقدامات این کشور انتقاد می‌کنند.

در اسرائیل، منتقدان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، او را به سوءمدیریت در روابط با نزدیک‌ترین متحد این کشور متهم می‌کنند. اما این شکاف بسیار عمیق‌تر است و حتی اگر پس از انتخابات هفته گذشته دولت جدیدی تشکیل شود، احتمالاً همچنان باقی خواهد ماند.

در جناح چپ، بسیاری از آمریکایی‌ها به دلیل جنگ در غزه و گسترش خشونت‌آمیز شهرک‌سازی‌ها در کرانه باختریِ اشغالی، اسرائیل را به عنوان یک «عنصر مطرود» در سطح بین‌المللی می‌بینند. در جناح راست، برخی معتقدند که اسرائیل با کشاندن ایالات متحده به جنگی پرهزینه و غیرضروری با ایران، به شعار انتخاباتی ترامپ، یعنی «اول آمریکا» (America First)، لطمه زده است.

مایکل اورن، مورخ و سفیر پیشین اسرائیل در ایالات متحده، می‌گوید: «تحولی بنیادین رخ داده است. به باور من، درخواست برای قطع کمک‌های نظامی تنها آغاز ماجراست.» تغییر در فضای سیاسی جناح‌های چپ و راست هنوز مشخص نیست که آیا اظهارات ترامپ در مصاحبه با شبکه «فاکس‌نیوز» — مبنی بر پایان دادن به حدود ۴ میلیارد دلار کمک نظامی سالانه به اسرائیل — بیانگر یک سیاست رسمی است، یا صرفاً تلاشی در لحظات آخر برای جلب نظر رأی‌دهندگان در روز انتخابات بوده است.

کاخ سفید به درخواست برای ارائه جزئیات بیشتر پاسخی نداد. نتانیاهو بارها ترامپ را بهترین دوستی توصیف کرده که اسرائیل تاکنون در کاخ سفید داشته است.

ترامپ در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، با به رسمیت شناختن اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل و مشروعیت بخشیدن به شهرک‌های یهودی‌نشین — که از نظر بخش بزرگی از جامعه جهانی غیرقانونی محسوب می‌شوند — سیاست‌های چند دهه‌ای ایالات متحده را دگرگون کرد. او در دومین دوره خود، در دو جنگی که علیه ایران به راه افتاد، با اسرائیل همراه شد.

ساعاتی پس از اظهارات ترامپ، نتایج انتخابات از راه رسید و موج گسترده‌ای از پیروزی‌های دموکرات‌ها را در سراسر کشور نشان داد؛ از جمله در ایالت کلیدی و تعیین‌کننده میشیگان، جایی که «عبدال السید» رقیب جمهوری‌خواه خود را با اختلاف زیاد شکست داد. السید، اسرائیل را به ارتکاب نسل‌کشی در غزه متهم می‌کند؛ اتهامی که اسرائیل به‌شدت آن را رد می‌کند.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده که به‌عنوان یکی از گزینه‌های اصلی برای جانشینی ترامپ مطرح است، تلاش کرده تا از جنگ با ایران فاصله بگیرد و لحنی انتقادی‌تر نسبت به اسرائیل در پیش گرفته است. ونس در مطلبی که صبح روز پس از انتخابات در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، نوشت که یک کارشناس نظرسنجی (که نامش را فاش نکرد) — و او را «یکی از باهوش‌ترین افراد در عرصه سیاست» توصیف کرد — به وی گفته است که جمهوری‌خواهان برای بازگرداندن رأی‌دهندگان باید چهار اقدام انجام دهند: «۱) پایان دادن به جنگ، ۲) تمرکز بر هزینه‌های زندگی و تورم، ۳) اولویت دادن به آمریکا (سیاست “اول آمریکا”)، و ۴) تغییر رابطه با اسرائیل.» چاک فرایلیچ، معاون پیشین مشاور امنیت ملی اسرائیل، گفت: «این وضعیت به‌وضوح نشانه خوبی نیست.» به گفته او، درخواست ونس برای ایجاد تغییر، «در میان بخش خاصی از حزب جمهوری‌خواه — یعنی طیفِ نزدیک به تاکر کارلسون و جناح راست‌گراتر، انزواطلب و هواداران شعار “آمریکا را دوباره با‌عظمت کنیم” (MAGA) — با استقبال و هم‌سویی مواجه می‌شود.» قطع کمک‌ها، «تغییری یک‌جانبه و قابل‌توجه» خواهد بود ایالات متحده دهه‌هاست که میلیاردها دلار کمک و تسلیحات پیشرفته در اختیار اسرائیل قرار داده و هم‌زمان در سازمان ملل و سایر مجامع بین‌المللی، از آن در برابر انتقادها محافظت کرده است.

حامیان، این کمک‌ها را نوعی سرمایه‌گذاری بر روی متحدی قدرتمند و قابل‌اعتماد در منطقه‌ای پرخطر می‌دانند. اما منتقدانی همچون «ال‌سید» معتقدند که این حمایت‌ها، گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیل را تأمین مالی کرده و چشم‌اندازِ راهکار «دو کشوری» با فلسطینیان را به‌شدت تضعیف کرده است.

پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، دولت بایدن با دور زدن کنگره، فروش اضطراری تسلیحات به اسرائیل را تصویب کرد. در اوج جنگ غزه، دولت بایدن ارسال محموله‌ای از بمب‌های ۲۰۰۰ پوندی را متوقف کرد، اما همچنان به ارائه کمک‌های نظامی ادامه داد.

دونالد ترامپ نیز در دوران ریاست‌جمهوری خود، فروش میلیاردها دلار تسلیحات به اسرائیل را تأیید کرده بود. بر اساس یک پژوهش دانشگاهی که سال گذشته منتشر شد، ایالات متحده از آغاز جنگ غزه تاکنون، ۲۱.۷ میلیارد دلار کمک در اختیار اسرائیل قرار داده است.

مایکل سینگ، مدیر اجرایی «مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک»، می‌گوید قطع کمک‌های آمریکا «قطعاً اسرائیلی‌ها را دچار تکاپوی شدید خواهد کرد و تغییری یک‌جانبه و قابل‌توجه در روابط ایالات متحده و اسرائیل محسوب می‌شود.» سینگ — که در دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو. بوش، مدیر ارشد امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا بود — می‌گوید در صورت قطع کمک‌ها، اسرائیل ناچار خواهد شد هزینه‌ی خرید تسلیحات آمریکایی را خود تأمین کند؛ چه از طریق استقراض و چه با افزایش مالیات‌ها.

بنیامین نتانیاهو گفته است که قصد دارد طی ۱۰ سال آینده، وابستگی اسرائیل به کمک‌های نظامی آمریکا را از میان بردارد. هدف از این کار، گذار به شراکتی متوازن‌تر است؛ به‌گونه‌ای که اسرائیل دیگر به دلارهای مالیات‌دهندگان آمریکایی وابسته نباشد و در عوض، توانمندی‌های قابل‌توجه فناوری و اطلاعاتی خود را به اشتراک بگذارد.

دورون اسپلمن، سخنگوی نتانیاهو، در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز گفت: «نخست‌وزیر با پرزیدنت ترامپ همکاری می‌کند تا این گذارِ درست — یعنی عبور از مرحله دریافت کمک به سمت شراکت و سرمایه‌گذاری متقابل — محقق شود.» نتانیاهو هنوز درباره اظهارات ترامپ اظهارنظری نکرده است. دولت جدید اسرائیل نیز با همان فشارها روبرو خواهد شد نتانیاهو در انتخابات هفته گذشته اکثریت پارلمانی خود را از دست داد، اما اصلاً قطعی نیست که مخالفانش بتوانند جایگزین او شوند.

یک دولت جدید به رهبری رقیب اصلی نتانیاهو، یعنی گادی آیزنکوت (رئیس پیشین ستاد کل ارتش)، می‌تواند اقداماتی برای کاهش انتقادها انجام دهد؛ برای مثال، برخورد قاطع با خشونت‌های گسترده شهرک‌نشینان. با این حال، چنین دولتی احتمالاً سیاست‌های پیشین در قبال فلسطینیان و منطقه را — که موجب خشم بسیاری از آمریکایی‌ها شده است — همچنان ادامه خواهد داد.

این شکاف فکری اوایل همین هفته به‌وضوح نمایان شد؛ زمانی که یائیر لاپید، از چهره‌های برجسته ائتلاف مخالف نتانیاهو، در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که دولت جدید باید نمایندگانی به ایالات متحده بفرستد تا با کاخ سفید، کنگره و رهبران محلی گفتگو کرده و روابط را ترمیم کنند. برد لندر، نماینده دموکراتِ تازه‌منتخب از نیویورک — که ماه گذشته برای مدت کوتاهی توسط نیروهای اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی بازداشت شده بود — در واکنش گفت که لاپید اصل مطلب را درک نکرده است.

لندر نوشت: «به‌عنوان کسی که دیشب کرسی کنگره را به دست آورده و به اسرائیل اهمیت می‌دهد، باید بگویم: شما به آنچه رأی‌دهندگان آمریکایی — چه یهودی و چه غیر یهودی — می‌گویند، گوش نمی‌دهید. ما تشنه‌ی یک تور سیاسی پرهیاهو نیستیم؛ ما خواهان مشاهده احترام به قوانین بین‌المللی و حقوق بشر هستیم.» فرلیچ، مقام امنیتی پیشین اسرائیل، اظهار داشت که اگر نتانیاهو در نهایت در قدرت باقی بماند، «روند نزولی شدت خواهد گرفت و شاید حتی اوضاع بدتر هم بشود.» فرلیچ افزود: «اگر آیزنکوت پیروز شود، می‌تواند فرآیندی را آغاز کند که شاید حتی به اندازه یک نسل به طول انجامد.

قطعاً ۱۰ تا ۲۰ سال زمان لازم است تا آسیب‌هایی که (نتانیاهو) به بار آورده، جبران شود.»