چیت ساز: هوش مصنوعی باید به افزایش بهره‌وری و درآمد بنگاه‌ها منجر شود

احسان چیت‌ساز، معاون سیاستگذاری و توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نخستین کنفرانس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران در سیرجان، در ارائه‌ای با عنوان «سیاست‌های صنعتی چین، شالوده قدرت شبکه‌ای چین؛ درس‌آموخته‌هایی برای ایران»، به بررسی چگونگی تبدیل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری به قدرت اقتصادی پرداخت. وی با اشاره به تجربه چین، توان بنگاه‌ها در به‌کارگیری فناوری، ارتقای فرایندهای تولید و عرضه محصولات رقابت‌پذیر را از عوامل اصلی تحقق ارزش اقتصادی سرمایه‌گذاری‌های فناورانه دانست و تأکید کرد که توسعه زیرساخت‌های دیجیتال زمانی اثربخش خواهد بود که نتایج آن در صنعت، کسب‌وکار و زندگی مردم قابل اندازه‌گیری باشد.

چیت‌ساز کاهش توقف خطوط تولید، کاهش مصرف انرژی به ازای هر واحد محصول و افزایش سرعت و دقت در تحویل کالا را از جمله مصادیق اثرگذاری فناوری بر عملکرد بنگاه‌ها برشمرد و بر ضرورت پیوند سیاستگذاری فناوری با نیازهای واقعی صنعت تأکید کرد. آغاز پروژه‌های هوش مصنوعی از مسائل واقعی صنعت معاون سیاستگذاری و توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات با تأکید بر ضرورت مسئله‌محوری در اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی در ایران، پیشنهاد کرد این پروژه‌ها از شناسایی مسائل مشخص بنگاه‌ها آغاز شوند و پس از تعیین هزینه‌ها و ارزیابی وضعیت موجود، راهکارهای فناورانه متناسب با نیاز انتخاب شوند.

به گفته وی، چنین رویکردی امکان ارزیابی اثربخشی سرمایه‌گذاری‌ها بر اساس شواهد و نتایج واقعی را فراهم می‌کند و مانع از آن می‌شود که اجرای پروژه‌های فناورانه، بدون ارتباط روشن با نیازهای عملیاتی و اقتصادی بنگاه‌ها دنبال شود. وی همچنین پیوند میان پژوهش، مهندسی محصول و بازار را ضروری دانست و توضیح داد که توجه به تقاضای واقعی مشتریان و بهره‌گیری از تجربه تولید، زمینه تبدیل دانش به محصول، ارتقای کیفیت و دستیابی به فروش پایدار را فراهم می‌کند.

انتقال فناوری باید به توانمندی عملی تیم‌های داخلی منجر شود چیت‌ساز در بخش دیگری از این ارائه، تقویت توان داخلی را از محورهای مهم همکاری‌های فناورانه برشمرد و پیشنهاد کرد در قراردادهای بزرگ خرید تجهیزات، تعهدات مشخصی در زمینه آموزش، دسترسی قانونی به مستندات فنی و انتقال توان بهره‌برداری و نگهداری پیش‌بینی شود. وی تأکید کرد که ارزیابی انتقال فناوری نباید صرفاً بر اساس مفاد قرارداد یا تحویل تجهیزات انجام شود، بلکه توان عملی تیم‌های داخلی برای استفاده، تعمیر و توسعه راهکارهای فناورانه باید معیار اصلی سنجش موفقیت این فرایند باشد.

توسعه زیرساخت محاسباتی متناسب با تقاضای واقعی معاون سیاستگذاری و توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات همچنین توسعه توان محاسباتی را نیازمند توجه هم‌زمان به وجود مشتری، بار کاری واقعی و تأمین پایدار انرژی دانست و بر ضرورت بررسی تقاضا، هزینه‌های برق و سرمایش و میزان بهره‌برداری از ظرفیت‌ها پیش از تصمیم‌گیری برای ایجاد مراکز داده تأکید کرد. وی با اشاره به خطر سرمایه‌گذاری‌های تکراری و ایجاد ظرفیت مازاد، حمایت مرحله‌ای از پروژه‌های فناورانه را برای ایران پیشنهاد کرد؛ الگویی که در آن تخصیص منابع به تحقق تعهدات و دستیابی به نتایج قابل اندازه‌گیری وابسته است و ارزیابی مستقل، مبنای ادامه، اصلاح یا توقف حمایت قرار می‌گیرد.

بر اساس محورهای مطرح‌شده در این ارائه، جهت‌گیری سیاست‌های صنعتی و فناورانه باید بر دستیابی به نتایج اقتصادی ملموس متمرکز باشد؛ به‌گونه‌ای که توسعه شبکه‌های ارتباطی به تقویت تولید، به‌کارگیری هوش مصنوعی به حل مسائل واقعی صنعت و حمایت‌های دولتی به یادگیری فناورانه، افزایش بهره‌وری و ایجاد درآمد پایدار برای بنگاه‌ها منجر شود.