خیانت، دکترین آمریکاست

همزمان، ترامپ برای کاهش قیمت بنزین پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، از خرید دیزل ارزان روسی از پوتین خبر می‌دهد. این خیانت تاکتیکی نیست؛ دکترین کامل آمریکاست: هم‌پیمان امروز، سوخت فردا.

۱ــ آمریکا چگونه بهره‌کشی می‌کند؟ این داستان از ۱۹۵۳ تاکنون در سه مرحله ثابت تکرار شده است.

فریب و ساختن قهرمان: آمریکا به رهبر جاه‌طلب یا هراسان بیش از وزنش اعتبار می‌دهد تا باور کند شریک است، نه ابزار. به شاه گفتند «ژاندارم خلیج‌فارس»، به صدام سلاح و نقشه دادند، به مبارک و بن علی گفتند «ستون اعتدال»، و به زلنسکی گفتند به ناتو خواهی پیوست؛ فقط تا آخرین سرباز اوکراینی بجنگ.

اخاذی و غارت حاکمیت: وقتی رهبر دیگر راه بازگشت ندارد، صورتحساب می‌رسد. سلاح کمک نیست، وام است.

واشنگتن ۳۵۰میلیارد دلار نبخشید؛ سلاح فروخت و با سند مواد معدنی، ۵۰درصد درآمد لیتیوم، تیتانیوم، اورانیوم و گرافیت اوکراین را (به ارزش تخمینی ۵۰۰ میلیارد دلار) برای شرکت‌های آمریکایی گرفت. همین الگو در عراق، آلمان و ژاپن اجرا شد.

رها کردن در نخستین دوراهی: وقتی هزینه هم‌پیمان از سودش بیشتر شود، بی‌خداحافظی رها می‌شود. شاه پس از ۳۷سال خدمت آواره در مصر مرد.

نوریگا، عامل سیا، بازداشت و در زندانی در میامی انداخته شد. اوباما درباره مبارک، «گنج اسرائیل»، گفت: «باید همین حالا برود.» اشرف غنی با کیف‌های دلار از کابل گریخت، و اکنون ترامپ علنا می‌گوید زلنسکی برای جهان مشکل ساخته و اوکراین باید رهبر دیگری برگزیند؛ یعنی که وظیفه‌ات تمام شد، به دنبال کسی می‌گردیم که سند تسلیم را امضا کند.

۲ ــ چرا ترامپ خطرناک‌تر است؟ پیشینیان او خیانت را در زبان دیپلماتیک در لفافه دموکراسی و حقوق‌بشر می‌پیچیدند و دست‌کم پناهندگی یا بیانیه قدردانی می‌دادند.

ترامپ دلال املاکی است که جهان را معامله ملکی می‌بیند؛ نزد او هم‌پیمان معنایی ندارد ولی مستأجر هست. اوکراین که دیروز پروژه‌ای مقدس بود، اکنون باری است که قیمت بنزین را در اوهایو بالا می‌برد.

راه‌حل او ساده است: با پوتین تماس بگیرد، دیزل ارزان بخرد و کی‌یف را در تاریکی رها کند تا زلنسکی هر توافق تحقیرآمیزی را امضا کند و ترامپ «صلح‌ساز» شود. ۳ ــ عبرتی برای دل‌بستگان به کاخ سفید: اوکراین فقط آینه است.

هر که بر ناوگان پنجم تکیه دارد، به یاد آورد که نتوانست باب‌المندب را از موشک‌های یمن و ناو‌های هواپیمابر را از پهپاد‌ها حفظ کند. هر که به تضمین‌های آمریکا دل بسته، از زلنسکی درباره یادداشت بوداپست ۱۹۹۴ بپرسد.

آمریکا دوست ندارد؛ سرمایه‌گذاری موقت دارد و سرمایه‌گذاری زیان‌ده را حذف می‌کند. هر که حاکمیتش را به آمریکا بفروشد، خیانتی نسیه می‌خرد.

زلنسکی پس از از دست دادن ۲۰ درصد خاک و صد‌ها هزار کشته گفت: «جای تاسف است که شریکی قدرتمند را از دست بدهیم.»، اما او شریکی را از دست نداد؛ دیر دریافت که هرگز شریک نبوده و ابزاری ارزان بوده که تاریخ مصرفش گذشته است. هر که خود را در پتوی آمریکا بپیچد، عریان می‌ماند: دیروز در سایگون ۱۹۷۵، تهران ۱۹۷۹، کابل ۲۰۲۱، امروز در کی‌یف ۲۰۲۶، و فردا در هر پایتختی که هنوز چنین باوری دارد واشنگتن برای او خواهد مرد.