رفیعی: سیره حضرت زهرا(س) چراغ راه زندگی مؤمنانه است

حجت‌الاسلام‌والمسلمین ناصر رفیعی شامگاه چهارشنبه در محفل معارفی حرم مطهر بانوی کرامت، با تشریح تفاوت میان صحت ظاهری اعمال و پذیرش آن‌ها در پیشگاه خداوند، بر ضرورت توجه به شرایط معنوی و اخلاقی عبادات و کارهای نیک تأکید کرد و اظهار داشت: انجام یک عمل مطابق با ضوابط شرعی، لزوماً به معنای پذیرفته شدن آن نیست و انسان مؤمن باید در کنار انجام تکالیف دینی، برای فراهم کردن زمینه قبولی اعمال خود نیز تلاش کند. وی با بیان اینکه ارزش حقیقی عبادت و کار خیر تنها به ظاهر آن وابسته نیست، افزود: نیت انسان، انگیزه او از انجام عمل و چگونگی رعایت موازین دینی و اخلاقی در زندگی، در سرنوشت معنوی اعمال تأثیرگذار است و نمی‌توان صرفاً با تکیه بر انجام عبادات یا مشارکت در امور خیر، از اهمیت سایر مسئولیت‌های دینی و اجتماعی غافل شد.

این سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با اشاره به اینکه حتی پیامبران الهی نیز پذیرش اعمال خود را از خداوند درخواست می‌کردند، به ماجرای ساخت خانه کعبه به دست حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل(ع) اشاره کرد و گفت: این دو پیامبر الهی پس از برپایی بنای خانه خدا، از پروردگار خواستند عملشان را بپذیرد و همین درخواست نشان می‌دهد که انجام یک کار بزرگ عبادی نیز انسان را از نیاز به عنایت و پذیرش الهی بی‌نیاز نمی‌کند. رفیعی با استناد به دعای حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل(ع) پس از ساخت کعبه، خاطرنشان کرد: بندگان خدا باید در کنار اهتمام به انجام وظایف خود، همواره از پروردگار بخواهند که اعمالشان را بپذیرد و آن‌ها را از آفت‌هایی که می‌تواند ارزش معنوی کارهایشان را از بین ببرد، حفظ کند.

وی با اشاره به ماجرای هابیل و قابیل در قرآن کریم، تقوا و انگیزه درونی را از عوامل مهم پذیرش عمل دانست و تصریح کرد: در این ماجرا، هر دو برادر عملی را برای تقرب به خداوند انجام دادند، اما قرآن کریم از پذیرفته شدن عمل یکی از آن‌ها سخن می‌گوید و این موضوع اهمیت تقوا و نیت صحیح را در کنار ظاهر عمل آشکار می‌کند. نیت انسان در ارزش عمل تأثیر دارد استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اخلاص، جهت و ارزش معنوی اعمال را مشخص می‌کند، اظهار کرد: اگر فردی کار نیک را با هدف خودنمایی، کسب اعتبار نزد دیگران یا رقابت با اطرافیان انجام دهد، ممکن است از آثار معنوی آن محروم بماند و از این رو، اصلاح نیت باید همواره مورد توجه انسان قرار داشته باشد.

رفیعی در ادامه به ماجرای مسجد ضرار اشاره کرد و گفت: ساخت مسجد در ظاهر اقدامی دینی و ارزشمند است، اما اگر چنین اقدامی با هدف ایجاد اختلاف، تفرقه‌افکنی و آسیب رساندن به جامعه دینی صورت گیرد، ظاهر مذهبی آن نمی‌تواند انگیزه نادرست را توجیه کند. وی افزود: در ارزیابی اعمال، تنها شکل و عنوان کار اهمیت ندارد، بلکه باید هدفی را که فرد برای رسیدن به آن اقدام کرده است نیز در نظر گرفت و این موضوع ضرورت مراقبت از نیت و پرهیز از استفاده ابزاری از ظواهر دینی را نشان می‌دهد.

این کارشناس معارف اسلامی با اشاره به آیات قرآن کریم درباره سرانجام کسانی که پس از ایمان آوردن از مسیر حق منحرف می‌شوند، بر ضرورت حفظ ایمان تا پایان عمر تأکید کرد و اظهار داشت: انسان نباید تنها به وضعیت اعتقادی امروز خود اکتفا کند، بلکه باید همواره از خداوند بخواهد قلبش را پس از هدایت دچار انحراف نکند و بتواند در مسیر ایمان ثابت‌قدم بماند. رفیعی خاطرنشان کرد: پایداری بر ایمان از موضوعات مهم در زندگی دینی است و توجه به عاقبت انسان باید او را به مراقبت بیشتر از اعتقادات و رفتارهایش وادار کند تا در فراز و نشیب‌های زندگی از مسیر بندگی فاصله نگیرد.

ایمان و نماز را نباید نادیده گرفت سخنران محفل معارفی حرم مطهر بانوی کرامت با اشاره به جایگاه ایمان در قبولی اعمال، گفت: کارهای خیر و خدمات انسانی ارزشمند هستند، اما در نگاه دینی، ایمان و جهت‌گیری الهی نیز در بهره‌مندی اخروی از اعمال اهمیت دارند و نمی‌توان این دو موضوع را از یکدیگر جدا دانست. وی با تأکید بر ضرورت تفکیک میان پرسشگری و مخالفت آگاهانه با دین افزود: وجود پرسش یا شکل‌گیری شبهه درباره مسائل اعتقادی، به‌خودی‌خود به معنای خروج از دین نیست و باید میان کسی که برای یافتن پاسخ و رفع ابهام پرسش می‌کند و فردی که آگاهانه در برابر دین موضع می‌گیرد و به تبلیغ علیه آن می‌پردازد، تفاوت قائل شد.

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه، نماز را از ارکان اصلی بندگی و از مهم‌ترین موضوعات مورد تأکید در روایات اسلامی دانست و اظهار کرد: در آموزه‌های دینی بر جایگاه نماز و ارتباط آن با دیگر اعمال تأکید شده است و انسان نمی‌تواند با انجام برخی کارهای خیر، حضور در مراسم مذهبی یا کمک به نیازمندان، از مسئولیت خود در قبال نماز غفلت کند. رفیعی برای تبیین اهمیت توجه به واجبات اصلی، نماز را به یکی از نیازهای ضروری در مسیر بندگی تشبیه کرد و افزود: همان‌گونه که برای انجام یک سفر، فراهم کردن مقدمات و مدارک ضروری اهمیت دارد، در زندگی دینی نیز باید به تکالیف اساسی توجه کرد و انجام برخی اقدامات نیک را جایگزین وظایف واجب ندانست.

وی تأکید کرد: توجه متوازن به عبادات و مسئولیت‌های دینی ضروری است و مؤمن باید در کنار تلاش برای انجام کارهای خیر، نسبت به واجبات خود نیز حساسیت داشته باشد تا میان رفتارهای پسندیده و تکالیف اصلی او فاصله‌ای ایجاد نشود. روزی حلال، زمینه‌ساز قبولی اعمال است رفیعی کسب روزی حلال را از دیگر عوامل مهم در پذیرش اعمال برشمرد و اظهار داشت: کار خیر زمانی می‌تواند در مسیر بندگی قرار گیرد که با رعایت موازین شرعی و از راه درست انجام شده باشد و نمی‌توان با استفاده از اموالی که از مسیر نامشروع به دست آمده‌اند، انتظار برخورداری از پاداش معنوی داشت.

وی با تأکید بر اینکه رعایت حقوق دیگران باید در همه ابعاد زندگی مورد توجه قرار گیرد، امانت‌داری، انجام صحیح مسئولیت‌های شغلی و پرهیز از تضییع حقوق مردم را از مصادیق مهم پایبندی عملی به آموزه‌های دینی دانست. این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به مسئولیت افراد در قبال تکالیف مالی شرعی، بر ضرورت پرداخت حقوق واجب از جمله خمس و زکات تأکید کرد و گفت: انسان باید نسبت به وظایف مالی خود شناخت کافی داشته باشد و حقوقی را که بر عهده او قرار گرفته است، به‌درستی ادا کند.

رفیعی کم‌کاری در ساعات اداری، ثبت غیرواقعی زمان حضور در محل کار و استفاده نادرست از امکانات عمومی را از رفتارهایی دانست که با رعایت حقوق دیگران و مسئولیت‌پذیری سازگار نیست و خاطرنشان کرد: پایبندی به اصول دینی تنها به عبادات فردی محدود نمی‌شود، بلکه در نحوه انجام وظایف شغلی و برخورد با اموال و امکانات عمومی نیز باید خود را نشان دهد. وی افزود: رعایت حق مردم، درستکاری در محیط کار و پرهیز از هرگونه تخلف در انجام مسئولیت‌ها، بخشی از وظایف اخلاقی و شرعی انسان است و نمی‌توان در کنار انجام عبادات، نسبت به حقوق دیگران بی‌تفاوت بود.

اخلاق و حقوق خانواده را جدی بگیریم سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با اشاره به نقش اخلاق در ارزش معنوی رفتارهای انسان، غیبت، بدگمانی و آسیب رساندن به دیگران را از جمله رفتارهایی دانست که می‌توانند آثار معنوی اعمال را تحت تأثیر قرار دهند. وی گفت: مؤمن باید در کنار اهتمام به عبادت و انجام کارهای نیک، مراقب گفتار و رفتار خود باشد و از اقداماتی که موجب رنجش، تضییع حقوق یا آسیب به دیگران می‌شود، پرهیز کند.

رفیعی با تأکید بر جایگاه خانواده در تعالیم اسلامی، احترام متقابل و رعایت حقوق همسر و فرزندان را از مسئولیت‌های مهم زندگی خانوادگی دانست و اظهار داشت: انجام وظایف خانوادگی و توجه به حقوق اعضای خانواده باید در کنار سایر تکالیف دینی مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: رعایت حقوق در محیط خانواده نیز باید بر اساس موازین شرعی باشد و هیچ‌کس نمی‌تواند دیگری را به انجام گناه یا ترک یک واجب دینی وادار کند، از این رو، شناخت حدود مسئولیت‌ها و توجه به حقوق متقابل، در تحکیم روابط خانوادگی اهمیت دارد.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه دینداری در رفتار روزمره انسان نیز نمود پیدا می‌کند، خاطرنشان کرد: توجه به اخلاق فردی، رعایت حرمت دیگران و پایبندی به مسئولیت‌های خانوادگی باید در کنار عبادات و دیگر اعمال صالح قرار گیرد تا رفتار دینی به مجموعه‌ای از مناسک ظاهری محدود نشود. ولایت اهل‌بیت(ع) را محور بندگی قرار دهیم رفیعی در بخش پایانی سخنان خود، ولایت اهل‌بیت(ع) و شناخت امام زمان(عج) را از مبانی مهم اعتقادی در مسیر بندگی معرفی کرد و با اشاره به روایات مربوط به ضرورت شناخت امام زمان، بر اهمیت پیوند اعتقادی و عملی با خاندان پیامبر اکرم(ص) تأکید کرد.

وی با بیان اینکه اعتقادات دینی باید در رفتار و سبک زندگی انسان نیز انعکاس پیدا کند، پایبندی به آموزه‌های اهل‌بیت(ع) را در کنار ایمان، اخلاص و رعایت حقوق مردم از موضوعات مهم در مسیر تقرب به خداوند دانست. این کارشناس مذهبی همچنین با اشاره به قرار گرفتن در آستانه سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، بر ضرورت بهره‌گیری از فرصت‌های معنوی ایام فاطمیه تأکید کرد و توجه به معارف دینی و سیره اهل‌بیت(ع) را در تقویت باورهای اعتقادی و اصلاح رفتار فردی و اجتماعی حائز اهمیت دانست.

استاد حوزه با تأکید بر بهره‌گیری از فرصت ایام فاطمیه، سیره حضرت فاطمه زهرا(س) و معارف اهل‌بیت(ع) را چراغ راه زندگی مؤمنانه و زمینه‌ساز تقرب به خداوند دانست. رفیعی در جمع‌بندی مباحث خود، توجه هم‌زمان به صحت شرعی اعمال و فراهم کردن زمینه پذیرش آن‌ها را ضروری دانست و تأکید کرد که عمل صالح هنگامی می‌تواند انسان را به قرب الهی نزدیک کند که در کنار رعایت ضوابط ظاهری، با ایمان پایدار، اخلاص در نیت، کسب روزی حلال، رعایت حقوق مردم و پایبندی به آموزه‌های اهل‌بیت(ع) همراه باشد.