زنبورداری سیستان و بلوچستان در مسیر توسعه صادرات عسل ارگانیک

مهدی حسینی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان از فعالیت 179 زنبورستان با مجموع 7 هزار و 150 کندو در استان سیستان و بلوچستان خبر داد و گفت: این ظرفیت در سال گذشته به تولید 74 تن عسل منجر شد و زمینه اشتغال مستقیم 279 نفر را فراهم کرد. معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان صنعت زنبورداری را از ظرفیت‌های مهم توسعه اقتصاد روستایی و ایجاد اشتغال پایدار دانست و اظهار داشت: با وجود محدودیت‌های اقلیمی، زنبورداری در سیستان و بلوچستان از ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه تولید و ایجاد فرصت‌های اقتصادی برخوردار است.

وی افزود: پوشش گیاهی متنوع استان، زمینه تولید عسل باکیفیت و توسعه بازارهای فروش را فراهم می‌کند و در صورت تقویت زیرساخت‌های تولید، بسته‌بندی و بازاریابی، امکان حضور موثرتر محصولات زنبورداری استان در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی وجود دارد. زنبورداری ظرفیتی برای اشتغال پایدار روستایی معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به ظرفیت اقتصادی این صنعت بیان کرد: زنبورداری در مقایسه با برخی دیگر از فعالیت‌های تولیدی بخش کشاورزی، به سرمایه‌گذاری اولیه کمتری نیاز دارد و می‌تواند به‌عنوان یکی از گزینه‌های توانمندسازی اقتصادی خانوارهای روستایی مورد توجه قرار گیرد.

حسینی ادامه داد: عبور از شیوه‌های سنتی تولید و حرکت به سمت توسعه محصولات باکیفیت، بسته‌بندی استاندارد، برندسازی و افزایش ارزش افزوده، می‌تواند به تقویت جایگاه زنبورداری در اقتصاد استان کمک کند. وی با تاکید بر ضرورت توجه به ظرفیت‌های صادراتی عسل تولیدی استان گفت: توسعه زنجیره ارزش این محصول و ایجاد سازوکارهای مناسب برای تجمیع تولید، بسته‌بندی و بازاریابی، از الزامات ورود موثر به بازارهای جدید و افزایش درآمد بهره‌برداران است.

خشکسالی و طوفان موانع اصلی تولید عسل معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به چالش‌های پیش‌روی زنبورداران اظهار کرد: مشکلات این بخش را می‌توان در دو حوزه عوامل اقلیمی و زیستی و همچنین محدودیت‌های زیرساختی و افزایش هزینه‌های تولید بررسی کرد. وی افزود: خشکسالی‌های متوالی، کاهش پوشش گیاهی مراتع، گردوغبار و طوفان‌های 120 روزه در شمال استان و بارندگی‌های سیل‌آسا و فصلی در جنوب، از جمله عواملی هستند که بر فعالیت زنبورداران و بهره‌وری تولید اثر می‌گذارند.

حسینی، شیوع آفاتی مانند کنه واروا و وجود دشمنان طبیعی زنبورعسل را از دیگر موانع این صنعت دانست و گفت: مقابله با این مشکلات به مدیریت علمی کلونی‌ها، آموزش بهره‌برداران و استفاده از روش‌های مناسب کنترل آفات نیاز دارد. هزینه‌های کوچ و ضرورت تقویت حمایت‌های بیمه‌ای وی با اشاره به محدودیت منابع و مراتع مورد استفاده زنبورداران بیان کرد: بهره‌برداران برای دسترسی به منابع غذایی زنبورها ناگزیرند در طول سال چند مرحله کوچ کنند که این موضوع هزینه‌های قابل‌توجهی برای حمل‌ونقل و جابه‌جایی به آنان تحمیل می‌کند.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان، مواجهه با مخاطرات و بلایای طبیعی و نبود امنیت کافی در برخی نقاط برای استقرار زنبورستان‌ها را از دیگر دغدغه‌های تولیدکنندگان عنوان کرد. حسینی بر ضرورت تقویت حمایت‌های بیمه‌ای و اختصاص اعتبارات پشتیبان تاکید کرد و افزود: حمایت از زنبورداران در برابر خسارات ناشی از خشکسالی و سایر مخاطرات، می‌تواند به کاهش ریسک تولید و پایداری فعالیت آنان کمک کند.

چهار راهبرد برای توسعه زنبورداری استان معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با تشریح برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای رفع موانع این بخش اظهار کرد: برای توسعه زنبورداری و تثبیت اشتغال، چهار راهبرد اصلی با مشارکت دستگاه‌های مرتبط دنبال می‌شود. وی، توسعه زنجیره ارزش از طریق ایجاد و حمایت از تعاونی‌های زنبورداری را نخستین راهبرد برشمرد و گفت: تجمیع عسل تولیدی، بسته‌بندی استاندارد، بازاریابی هدفمند و فراهم کردن زمینه صادرات، می‌تواند به افزایش قدرت رقابت تولیدکنندگان کمک کند.

حسینی، مدیریت هوشمند کوچ را دومین محور برنامه‌ها دانست و افزود: تدوین و ابلاغ تقویم جامع کوچ با هماهنگی دستگاه‌های اجرایی مرتبط، می‌تواند در کاهش هزینه‌های جابه‌جایی و ارتقای بهره‌وری زنبورستان‌ها موثر باشد. وی ادامه داد: آموزش و ترویج، سومین راهبرد توسعه این صنعت است که برگزاری دوره‌های تخصصی مبارزه با آفات، مدیریت کلونی‌ها و ارتقای دانش فنی زنبورداران با رویکردهای علمی را در بر می‌گیرد.

معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان، حمایت مالی و بیمه‌ای را چهارمین محور برنامه‌ها عنوان کرد و گفت: پیگیری تسهیلات ارزان‌قیمت برای جبران خسارات خشکسالی و افزایش ضریب نفوذ بیمه کندوها از جمله اقداماتی است که برای پشتیبانی از بهره‌برداران دنبال می‌شود. تقسیم وظایف دستگاه‌ها برای تقویت زنجیره تولید حسینی با تاکید بر اینکه رفع چالش‌های زنبورداری بدون همکاری میان دستگاه‌های اجرایی امکان‌پذیر نیست، تصریح کرد: افزایش تولید و بهره‌وری در این بخش به مشارکت موثر نهادهای مسئول و تشکل‌های غیردولتی نیاز دارد.

وی درباره وظایف دستگاه‌های مرتبط بیان کرد: سازمان جهاد کشاورزی مسئولیت آموزش، ترویج، توزیع کندو و هدایت تسهیلات مشاغل روستایی را بر عهده دارد. اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت نیز در زمینه صدور مجوزهای صادرات، ساماندهی بسته‌بندی و ایجاد واحدهای فرآوری ایفای نقش می‌کند.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان افزود: اداره‌کل دامپزشکی نیز بر پایش سلامت کندوها و کنترل آفات، به‌ویژه کنه واروا، تمرکز دارد و هماهنگی میان این دستگاه‌ها می‌تواند زمینه توسعه زنجیره تولید، افزایش کیفیت محصول و بهبود وضعیت اقتصادی زنبورداران را فراهم کند.