حبیب‌زاده: اقدامات استاد جمشید ممتاز، میراثی ماندگار برای ایران در عرصه حقوق بین‌الملل است

در این مراسم توکل حبیب زاده رییس مرکز امور حقوقی بین المللی معاونت حقوقی ریاست جمهوری با بیان اینکه اساتید و حقوقدانانی که هم در فضای دانشگاه اعتبار و اثرگذاری دارند و هم تجربه مشارکت در مسایل واقعی و مهم حقوقی کشور را به همراه دارند، یکی از ارزشمندترین سرمایه های جامعه حقوقی کشور هستند، تصریح کرد: اساتیدی همچون استاد جمشید ممتاز متعلق به یک دانشگاه و حتی نسل حاضر نیستند بلکه بخشی از میراث حقوقی کشور هستند. رییس مرکز امور حقوقی بین المللی با بیان اینکه مراسم رونمایی از کتاب استاد ممتاز به عنوان یک اثر مهم حقوقی صرفاً ادای احترام به مولف این اثر علمی نیست، بلکه ادای دین مرکز امور حقوقی بین المللی به این استاد برجسته ایران در عرصه حقوق بین‌الملل است، گفت: این مراسم در حقیقت فرصتی برای یادآوری ارزش دانش عمیق، تجربه فراوان و استقلال علمی ایشان در حوزه حقوق بین الملل است، حوزه ای که در آن تصمیم‌ها و استدلال‌های حقوقی آثار مهم و گاه بلند مدت بر منافع و جایگاه یک کشور دارد.

حبیب زاده با اشاره به اینکه بزرگداشت استاد ممتاز بزرگداشت یک فرد به تنهایی نیست بلکه بزرگداشت دانش و تجربه است که از استاد به شاگرد و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود، افزود: به عنوان فردی که در سالهای اخیر با پرونده های ایران در عرصه حقوق بین الملل سر و کار داشته ام، ادای احترام به استاد ممتاز را تنها یک وظیفه رسمی نمی دانم، بلکه این مراسم فرصتی برای تجلیل از یک سرمایه علمی و حقوقی کشور است. رییس مرکز امور حقوقی بین المللی معاونت حقوقی ریاست جمهوری با بیان اینکه استاد ممتاز بخش بزرگی از زندگی پر بار خود را در راه توسعه و اعتلای دانش حقوق بین‌الملل و تربیت نسل‌های مختلف دانشجویان و خدمت به جامعه علمی کشور سپری کرده است، افزود: ارزش یک استاد را نمی‌توان در تعداد مقالات و کتب و مقام علمی یا سمت‌های اجرایی خلاصه کرد، بلکه بخشی از این میراث در اندیشه شاگردان او، بخشی در نظریات حقوقی که در مقاطع حساس ارایه کرده و بخشی در ارتقای دیدگاه مدیران و مسئولان نسبت به حقوق بین‌الملل به جا مانده است.

حبیب زاده در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه مرکز امور حقوقی بین المللی در پیگیری حقوق ملت ایران در عرصه بین الملل، گفت: استاد ممتاز قاضی موردی در دو پرونده بسیار مهم و حساس کشور در دیوان بین‌المللی دادگستری هستند که بیانگر سطح بالایی از اعتماد به دانش، تجربه، اعتبار علمی و توانایی‌های حقوقی ایشان است. رییس مرکز امور حقوقی بین المللی با تاکید بر اینکه انتخاب استاد ممتاز در پرونده های حساس و مهم، صرفا انتخاب یک متخصص برای حضور در یک فرایند قضایی نبوده بلکه بهره‌گیری از یک سرمایه حقوقی و علمی در یکی از مهمترین نهادهای قضایی بین‌المللی است، خاطرنشان کرد: مشاوره حقوقی در زمینه پرونده های حساس و پیچیده بین المللی تنها ارایه پاسخ به یک پرسش حقوقی نیست بلکه مستلزم شناخت درست از مسایل و درک واقعیت های سیاسی و بین المللی و توجه به پیامدهای عملی تصمیم ها و در عین حال حفظ استقلال علمی است.

حبیب زاده با اشاره به انتخاب استاد جمشید ممتاز به عنوان اولین ایرانی برای تصدی قاضی موردی دیوان بین المللی دادگستری افزود: قبل از انتخاب استاد ممتاز برای تصدی قاضی موردی دیوان بین المللی دادگستری، در بعضی پرونده های مربوط به ایران در دیوان، قضات موردی از میان اساتید و حقوقدانان برجسته خارجی انتخاب می‌شدند. رییس مرکز امور حقوقی بین المللی تصریح کرد: انتخاب یک حقوقدان برجسته ایرانی برای این جایگاه نقطه عطفی در این زمینه بود و نشان داد که جامعه حقوقی کشور از سرمایه های علمی برخوردار است که می توانند در بالاترین سطوح قضایی بین المللی نیز ایفای نقش کنند و خوشبختانه این تجربه ارزشمند در پرونده های بعدی نیز ادامه یافت و از اساتید و حقوقدانان کشور برای تصدی این جایگاه استفاده شد که رویه ای ارزشمند و قابل استمرار است.

حبیب زاده دقت، عمق علمی، شناخت رویه های قضایی و توجه به ظرایف واقعی را لازمه فعالیت در دعاوی نزد دیوان بین المللی دادگستری برشمرد و افزود: در کنار تجربه‌های قضایی، آنچه کارنامه استاد ممتاز را ممتاز می‌کند، پیوند میان دانشگاه و عمل حقوقی است زیرا حقوق بین‌الملل اگر چه در دانشگاه تدریس و در کتابها و مقالات تحلیل می شود اما در بسیاری از موارد در تصمیم گیری‌های واقعی دولت ها و در مواجهه با مسائل پیچیده بین المللی است که ارزش و کارآمدی خود را نشان می دهد. رییس مرکز امور حقوقی بین المللی یادآور شد: استادانی که بتوانند این دو عرصه را به هم پیوند دهند، نقشی فراتر از یک استاد دانشگاه ایفا می کنند و دانش را از سطح نظری فراتر می برند و آن را به ابزاری برای فهم و حل مسایل واقعی جامعه تبدیل می کنند و در عین حال مبانی علمی را قربانی ملاحظات کوتاه مدت نمی کنند.

حبیب زاده در پایان از دکتر عابدینی مدیر علمی پژوهشی مرکز امور حقوقی بین المللی و دکتر آذرپندار مترجم کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی» قدردانی و برای استاد ممتاز سلامتی و موفقیت روزافزون آرزو کرد. در ادامه این مراسم، نسرین مصفا رییس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با بیان اینکه کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی» ثمره تدریس استاد ممتاز در آکادمی حقوق بین‌الملل لاهه است، افزود: روش و منش استاد ممتاز همواره بر انتخاب موضوعات جدید و جذاب عرصه حقوق بین المللی برای تدریس و ارایه سخنرانی ها و مقالات استوار بوده است.

مصفا خاطرنشان کرد: کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی» نخستین کتاب در آکادمی حقوق بین‌الملل لاهه است که از سوی یک استاد ایرانی به عنوان اولین استاد آکادمی از قاره آسیا نگاشته شده است. رییس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با بیان اینکه استاد جمشید ممتاز در سال 2014 به عنوان نخستین استاد آسیایی آکادمی حقوق بین‌الملل لاهه تدریس خود را آغاز کردند گفت: این افتخار نه تنها برای ایران بلکه برای کشورهای آسیایی و کل کشورهای در حال توسعه است که استادی از این کشورها برای تدریس در آکادمی انتخاب شد.

مصفا با قدردانی از همراهی و نقش بی بدیل همسر استاد جمشید ممتاز در موفقیت های ایشان و اتمام این کتاب، گفت: برای استاد ممتاز سلامتی آرزو می‌کنم و از دکتر حبیب زاده و مجموعه مرکز امور حقوقی بین المللی و دکتر آذرپندار برای ترجمه کتاب ارزشمند استاد ممتاز با عنوان «سلسله مراتب نظم حقوقی بین المللی« تشکر فراوان دارم. رییس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با اشاره به شرایط بین المللی بر لزوم توجه به آخرین پاراگراف کتاب استاد ممتاز تاکید و خاطرنشان کرد: فقط بازگشت به روح منشور و پایان یافتن خودمحوری دولت ها می تواند روحی تازه در کالبد جامعه بین المللی بدمد و آنرا احیا کند که مستلزم توجه به ارزش های انسانی است و حقوق بین الملل حاصل آنهاست.

احمدرضا آذرپندار مترجم کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی»، ضمن خوش‌آمدگویی به اساتید و حاضران در مراسم، از راهنمایی‌های دکتر رضا موسی‌زاده برای ترجمه و تدوین این کتاب و حمایت‌های مرکز امور حقوقی بین‌المللی، به‌ویژه دکتر حبیب‌زاده و دکتر عابدینی و همچنین همسر خود قدردانی کرد و برای استاد ممتاز از خداوند سلامتی مسالت کرد. آذرپندار با بیان اینکه فرآیند ترجمه کتاب با جنگ دوازده روزه مقارن بود، افزود:کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی»، در شش فصل به مبانی، معیارهای شناسایی، انطباق اقدامات دولت‌ها و قطعنامه‌های شورای امنیت با هنجارهای آمره، مسئولیت ناشی از نقض و چالش مصونیت دولت‌ها و کارگزاران در برابر این هنجارها می‌پردازد که امیدوارم به غنای ادبیات حقوقی فارسی و توانمندسازی حقوقی ایران در عرصه بین‌الملل کمک کند.

مترجم کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی» در ادامه بر اهمیت کاربردی این کتاب برای ایران در چهار محور اساسی تأکید کرد و گفت: ممنوعیت تجاوز نظامی با توجه به شرایط مخاصمه فعلی، مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در دعاوی مطروحه در دیوان بینالمللی دادگستری، مصونیت دولت‌ها در برابر دعاوی خارجی (به‌ویژه در آمریکا و کانادا)، و مداخله بشردوستانه و مسئولیت حمایت از مهمترین محورهایی است که می تواند به ایران در دوران فعلی کمک شایان توجهی کند. همچنین در ادامه این مراسم، محسن عبداللهی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و هادی آذری عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در سخنانی به جایگاه بی بدیل استاد ممتاز در عرصه حقوق بین الملل پرداخته و بخش‌های مختلف کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بین‌المللی» را از منظر علمی تبیین کردند.