کارشناس روس: پیشنهاد پزشکیان در اجلاس مشترک‌المنافع، ضربه به کارزار ضدایرانی بود
نکته مهم این است که در طول ۳۵ سال فعالیت اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، تنها سران کشورهای عضو در اجلاس‌های آن شرکت می‌کردند و حضور سران سایر کشورها در آن پیش‌بینی نشده بود.
فرهاد ابراهیم‌اُف روز چهارشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا در مسکو افزود: نکته مهم این است که در طول ۳۵ سال فعالیت اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، تنها سران کشورهای عضو در اجلاس‌های آن شرکت می‌کردند و حضور سران سایر کشورها در آن پیش‌بینی نشده بود. وی اظهار داشت: با اینکه ایران از وجود این سازوکار همکاری منطقه‌ای کاملاً آگاه بود، اما هرگز در امور آن مداخله یا مشارکت نکرده بود.
این کارشناس روس خاطرنشان کرد: امروز شاهد تغییر در چشم‌انداز ژئوپلیتیک هستیم؛ ایران نه تنها در منطقه، بلکه در سطح جهان یکی از مهم‌ترین کشورهاست. این کشور با تجاوز ایالات متحده و اسرائیل روبرو بوده و در مقابل آن ایستادگی می‌کند؛ رویکردی که طبیعتاً وزن ژئوپلیتیک قابل‌توجهی، چه در سطح منطقه‌ای و چه جهانی، به ایران می‌بخشد.
وی تأکید کرد: کشورهای عضو اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع به خوبی درک می‌کنند که همسایگی و نزدیکی به ایران، بستری حیاتی برای گسترش روابط سیاسی، تجاری-اقتصادی و فرهنگی-انسانی ما فراهم می‌کند؛ حضور رئیس‌جمهور پزشکیان در این اجلاس بر همین واقعیت تأکید دارد. ابراهیم‌اُف ادامه داد: بنابراین، بدون هیچ اغراقی می‌توان گفت که اهمیت حضور رئیس‌جمهور ایران در اجلاس مشترک‌المنافع‌ها بسیار زیاد و در واقع حیاتی است.
وی افزود: ایران ظرفیت‌های بسیاری برای ارائه به این کشورها دارد؛ از جمله بازاری بزرگ با جمعیت ۹۰ میلیون نفر، قلمرویی وسیع و دسترسی به آب‌های آزاد. این تحلیلگر مسائل بین‌الملل یادآور شد: علاوه بر این، ایران و ما کشورهای مستقل مشترک‌المنافع منافع مشترکی داریم؛ به‌ویژه هدف مشترک برای ایجاد جهانی چندقطبی.
پیشنهاد پزشکیان حاکی از یک تحول ژئوپلیتیک بود پژوهشگر دانشگاه مالی روسیه در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار ایرنا درباره پیشنهاد رئیس‌جمهوری اسلامی ایران درباره شکل‌گیری قالب همکاری «کشورهای مستقل مشترک‌المنافع + ایران» (CIS+۱) نیز گفت: این پیشنهاد را یک رویداد فوق‌العاده و در واقع، یک تحول ژئوپلیتیک بزرگ می‌دانم. وی اظهار داشت: ما قطعاً بر این باور هستیم که گسترش روابط ایران با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، برای این کشورها اهمیتی حیاتی دارد.
به همین دلیل، من به این پیشنهاد نگاه بسیار مثبتی دارم چرا که مشارکت ایران به توسعه و پیشرفت این سازمان شتاب خواهد بخشید. ابراهیم‌اُف یادآور شد: روسیه، بلاروس، جمهوری آذربایجان و کشورهای آسیای مرکزی همگی در این امر ذی‌نفع هستند.
از این رو، مشارکت ایران در اجلاس سران این جامعه و به‌ویژه پیشنهاد قالب CIS+۱ رویکردی سازنده و مورد استقبال این کشورها بود. وی خاطرنشان کرد: تحقق پیشنهاد ایران به تقویت همگرایی و امنیت در سراسر منطقه اوراسیا منجر خواهد شد و در چارچوب این همکاری، ما می‌توانیم ضمن تقویت مناسبات اقتصادی، حاکمیت فناورانه خود را تقویت کنیم و پیوندهای فرهنگی و انسانی‌مان را استحکام بخشیم.
ابراهیم‌اُف یادآور شد: در موضوع پیوندهای فرهنگی باید به این موضوع اشاره کرد که هم‌اینک زبان فارسی در روسیه بسیار محبوب شده و در آسیای مرکزی و بلاروس نیز علاقه به آن رو به افزایش است. به عقیده من، زبان فارسی همچون زبان روسی یکی از گنجینه‌های بزرگ جهان و ادبیات علمی و بین‌المللی به شمار می‌رود.
وی اظهار داشت: ایران و کشورهای مستقل مشترک‌المنافع می‌توانند درباره تقویت همه ابعاد همکاری‌ها گفت‌وگو کنند و این موضوع شامل همکاری‌های اقتصادی از جمله در بستر این سازوکار همکاری است و ایران به این شکل می‌تواند تضمین کند که نقشه‌های خصمانه آمریکا و اسرائیل برای منزوی‌کردن آن خنثی و ناکام شود. این تحلیلگر مسائل بین‌المللی گفت: تقویت همکاری‌ها با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، می‌تواند در مقابله با کارزار ضد ایرانی، ضربه‌ای به آمریکا و اسرائیل باشد و قطعاً واشنگتن و تل‌آویو، انتظار چنین ابتکار عملی از سوی تهران در تقویت پیوندهای همگرایی با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع را نداشتند.
دو اجلاس بین‌المللی در «آوازه» ترکمن‌باشی ترکمنستان روز جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ و با حضور پزشکیان رئیس‌جمهور، نویدبخش تقویت همگرایی در اوراسیا با مشارکت کشورهای منطقه و همچنین حفظ چرخه حیات در دریای خزر بود. اجلاس نخست، نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع بود که در سی‌وپنجمین سالگرد تأسیس اتحادیه، کارت دعوت شرکت در اجلاس خود را نخستین‌بار برای رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به عنوان مهمان ویژه فرستاد.
سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (همسود) که در نشست مهر ۱۴۰۴ خود تصمیم به گسترش تعاملات خود با سایر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی گرفته بودند، پس از ارسال نخستین کارت دعوت خود به تهران، جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ در نشست «آوازه» پیشنهاد پزشکیان رئیس‌جمهور ایران را شنیدند که از سازوکار همسود پلاس در قالب «کشورهای مشترک‌المنافع به علاوه یک (ایران)» سخن گفت. ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه نیز در سخنانی در نشست شورای سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، به این کشورها پیشنهاد داد که با ایجاد و تقویت زیرساخت‌های مالی پایدار و مستقل از نفوذ و تأثیرگذاری عوامل خارجی، به طور مؤثر به چالش‌های پیش‌رو در تعاملات مشترک پاسخ دهند.
نشست قالب گسترده این اجلاس با حضور رؤسای جمهور جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان، بلاروس، قرقیزستان، قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان و نخست‌وزیر ارمنستان برگزار شد. سران اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در پایان نشست خود در مرکز گردشگری «آوازه» در ترکمن‌باشی ترکمنستان، بر تقویت همکاری و پیوندهای دوستی و همچنین گسترش همکاری برای تأمین امنیت منطقه اوراسیا تأکید و ۱۵ سند همکاری امضا کردند.
کشورهای مستقل مشترک‌المنافع یا اتحادیه کشورهای مستقل همسود (CIS)، یک سازمان منطقه‌ای بین‌دولتی در اوراسیا است که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ تشکیل شد. هدف این اتحادیه، تقویت همکاری در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی و نظامی بین کشورهای عضو است.
