از زباله زایمانی تا نجات جان کودکان؛ روایت یک پیوند موفق با خون بندناف ۱۵ ساله

در آستانه ۱۵ نوامبر (۲۴ آبان) روز جهانی خون بند ناف، اهدایی که سال‌ها پیش صورت گرفته بود، به نجات جان یک کودک انجامید. خون بند ناف که هنوز هم در بسیاری از زایمان‌ها جزو ضایعات دفعی به شمار می‌رود، قابلیت این را دارد که تنها راه نجات و درمان قطعی یک کودک مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج باشد و این بار اهداکننده سازمان انتقال خون، نجات‌بخش جان یک کودک سه ساله شد. بر اساس این گزارش، یک اهداکننده خون بند ناف ۱۵ سال قبل هنگام وضع حمل، خون بند ناف نوزاد خود را برای استفاده عمومی به سازمان انتقال خون اهدا کرد.

اما همین بند ناف، امروز که آن نوزاد به نوجوانی برومند تبدیل شده است، با خون کودک دیگری سازگار شد و او را به زندگی بازگرداند. دکتر نسیم عزتی، رئیس گروه خون بند ناف سازمان انتقال خون، از ابتلای این کودک بیمار به نقص ایمنی خبر داد و افزود: در دستاوردی ارزشمند در حوزه درمان بیماری‌های نقص ایمنی، پیوند خون بندنافی که به مدت ۱۵ سال در بانک ملی خون بند ناف سازمان ذخیره شده بود، برای یک کودک سه‌ساله مبتلا به بیماری هایپر IgE در مرکز طبی کودکان با موفقیت انجام شد و این کودک پس از حدود سه ماه از انجام پیوند، با دستیابی به کایمریسم ۱۰۰ درصدی (استقرار و فعالیت کامل سلول‌های بنیادی اهداکننده سالم در بدن بیمار که نشانه موفقیت پیوند است) از بیمارستان ترخیص شد. دکتر عزتی گفت: این بیمار به‌دلیل نداشتن اهداکننده سازگار ژنتیکی در میان اعضای خانواده و بستگان، گزینه مناسبی برای پیوند نداشت و جست‌وجوها در بانک‌های اهداکنندگان سلول‌های بنیادی در داخل و خارج از کشور نیز به نتیجه نرسیده بود.

در نهایت، یک واحد خون بندناف اهدایی و ذخیره‌شده در بانک خون بندناف عمومی سازمان انتقال خون ایران که در سال ۱۳۹۰ جمع‌آوری شده بود، پس از گذشت حدود ۱۵ سال به‌عنوان منبع سلولی مناسب انتخاب شد. رئیس گروه خون بند ناف سازمان انتقال خون با تأکید بر اینکه ترخیص موفق بیمار پس از طی دوره درمان، نقطه امیدبخش دیگری به شمار می‌رود، یادآور شد: بانک خون بندناف عمومی سازمان انتقال خون ایران به‌عنوان تنها بانک عمومی (عام‌المنفعه) کشور، با گردآوری، پردازش و نگهداری واحدهای خون بندناف اهدایی، نقشی مؤثر در توسعه زیرساخت‌های درمانی ایفا می‌کند و تامین سلول‌های بنیادی در این مرکز هیچ هزینه‌ای برای بیماران در بر ندارد. بنابر اعلام وبدا، هایپر IgE (HIES) یک بیماری نادر و عمدتا ژنتیکی نقص سیستم ایمنی است که در آن بدن در مقابله با برخی عفونت‌ها دچار مشکل جدی می‌شود و تنها راه درمان قطعی آن، انجام پیوند سلول‌های بنیادی خونساز از یک اهداکننده سازگار ژنتیکی است.

بانک ملی سلول‌های بنیادی خون بند ناف سازمان انتقال خون تنها مرکز نگهداری خون بند ناف است که این خدمات اهدایی را به طور رایگان در اختیار بیماران قرار می‌دهد. گفتنی است؛ ۱۵ نوامبر مصادف با ۲۴ آبان ماه روز جهانی خون بند ناف نام‌گذاری شده است. **رئیس گروه خون بند ناف سازمان انتقال خون