ناوگان یخچالی صادراتی در مرزها بلاتکلیف است افزایش ۱۵۰ درصدی هزینه‌های حمل‌ونقل صادراتی

محمد حجارزاده روز چهارشنبه در نشست خبری با اشاره به اهمیت حمل ونقل جاده‌ای اظهار داشت: نزدیک به ۹۲ تا ۹۳ و در برخی آمارها تا ۹۵ تا ۹۶ درصد سهم حمل ونقل جاده ای در حوزه حمل ونقل کشور است و با توجه به سهمی که این بخش در تولید ناخالص داخلی دارد، حدود ۱۴ درصد از جایگاه این صنعت را به خود اختصاص داده است که نشاندهنده اهمیت بخش حمل ونقل جادهای است. حجارزاده با بیان اینکه در حوزه حمل بار جاده ای سالانه حدود ۶۰۰ میلیون تن بار در کشور جابه جا می‌شود، افزود: از این میزان حدود ۳۳ میلیون تن معادل ۵.۶ درصد به محصولات کشاورزی و حدود ۴۵ میلیون تن معادل ۷.۵ درصد به صنایع غذایی اختصاص دارد. وی گفت: از حدود ۲۵۰ هزار کامیون و کشنده موجود در کشور، ۱۴ هزار دستگاه در صنعت یخچالی فعال هستند؛ اما بر اساس آماری که از همکاران این صنعت داریم، تنها هزار تا هزار و ۵۰۰ دستگاه در حوزه صادرات فعالیت دارند که حدود ۱۰ درصد از این ناوگان را شامل می‌شود و این موضوع جای تأمل دارد.

حجارزاده با اشاره به مشکلات شرکتهای ناوگان‌دار تصریح کرد: هزینه‌های سرباری که امروز در صنعت ناوگان و کامیون بر دوش شرکتهای بزرگ‌مقیاس است و روز به روز افزایش می‌یابد، مشکلات این بخش را دوچندان کرده است؛ هر جفت لاستیک امروز در کشور حدود ۱۵۰ میلیون تومان قیمت دارد و در سطح کشور با مشکل تأمین قطعات نیز مواجه هستیم. وی با بیان اینکه صنعت یخچالی شرایط متفاوتی دارد، افزود: کشنده یخچالی به‌دلیل اینکه بدنه آن باید از استاندارد فیزیکی مشخصی برخوردار باشد و تجهیزات تخصصی ترموکینگ و قطعات یدکی که استفاده میکند، هزینه‌های هنگفتی را به همراه دارد؛ مهمترین بخش نیز بحث سوخت است که ناوگان حمل ونقل یخچالی با آن مواجه است. حجارزاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات ناوگان یخچالی در مبادی صادراتی گفت: در مسیر صادراتی مرز تفتان و مرز ریمدان ناوگان ما با توقف‌های طولانی مواجه بود، اما امروز مرز تفتان به‌طور کامل بسته شده و آخرین ماشینی که در مرز ریمدان داشتیم، به‌دلیل اینکه صاحب کالا موفق نشد بارش را صادر کند، حدود ۴۰ روز معطل مانده است.

وی افزود: در حوزه یخچالی تفاوت با صنعت سیمانی که صادر می‌شود در همین نکته است؛ اگر ماشین در مرز توقف کند، ناوگان باید روشن بماند و یخچال آن برای محافظت از بار صادراتی مصرف سوخت داشته باشد. وقتی چنین معضلی پیش می‌آید، راننده مجبور است هر لیتر گازوئیل را حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان در مرز تهیه کند که حاشیه سود این صنعت را به شدت پایین آورده است. این فعال صنعت حمل ونقل با اشاره به اینکه خود یخچال هیچ سهمیه‌ای ندارد، گفت: یکی از مشکلات ما همین است که سهمیه سوخت خود ناوگان بر اساس پیمایش لحاظ نمی‌شود؛ یعنی اگر ماشین ۴۰ روز پیمایش نداشته باشد اما ۴۰ روز روشن باشد، سهمیه‌ای برای آن در نظر گرفته نمی‌شود.

حجارزاده با اشاره به برگزاری جلسه با وزارت نفت و شرکت پخش بیان کرد: یکی از موارد مطرح شده این بود که ماشین‌هایی که بنا به هر دلیلی پیمایش ندارند، اما مجبوریم از صنعت و از کالای صادراتی محصولات کشاورزی حفاظت کنیم، قطعاً باید سهمیه برایشان در نظر گرفته شود و امیدواریم رابطه بین شرکت نفت و سازمان راهداری موضوع را حل‌وفصل کند. به حرفهای ما با دید مثبت نگاه شد و این موضوع نیاز به پیگیری دارد. وی در ادامه با اشاره به نبود انگیزه سرمایه‌گذاری در این صنعت گفت: به‌عنوان یک شرکت انتظار نداریم بتوانیم سرمایه‌گذاری کلان و رشد آنچنانی داشته باشیم و به سمت شرکتهای بزرگ‌مقیاسی که مانند حوزه حمل‌ونقل ترکیه سرمایه‌گذاری می‌کنند حرکت کنیم؛ این شرایط ایجاد انگیزه نخواهد کرد.

حجارزاده با اشاره به بحث روابط بین کشورها در حوزه کانتینری گفت: بعد از جنگ، با توجه به شرایطی که در خلیج فارس اتفاق افتاد، بخش عمدهای از کانتینرهایی که میخواست به سمت بندرعباس بیاید به سمت کراچی سرازیر شد؛ یعنی حدود ۲۰ هزار کانتینر در کراچی دپو شده بود که اساساً همه مال ایرانی‌ها بود و با این نیت که با پاکستان روابطی ایجاد شود که این کانتینرها از مسیر جادهای وارد کشور شوند. وی با بیان اینکه از این ۲۰ هزار TEU حتی یک کانتینر هم تاکنون وارد کشور نشده است، تصریح کرد: همه به‌اجبار در آنجا دپو شده‌اند و نهایتاً از مسیرهای دیگر از جمله مسیر عمان و مسیرهای فیدری استفاده می‌کنیم که هزینه‌های ما را دوچندان میکند. حجارزاده خاطرنشان کرد: طبق اعلام دبیر انجمن کشتیرانی، در حال حاضر ۱۲ هزار کانتینر معطل مانده و هزینه‌های حمل ونقل صادراتی حدود ۱۵۰ درصد افزایش یافته است؛ در حوزه‌های مختلف این نرخها متفاوت است، اما به طور کلی حدود ۱۵۰ درصد هزینه‌های ما افزایش پیدا کرده است.

قیمت ۲۸ میلیارد تومانی ناوگان یخچالی حجارزاده با اشاره به سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای خرید ناوگان گفت: کشنده‌هایی که اخیراً خریداری کرده‌ایم، هر کدام حدود ۲۰ میلیارد تومان قیمت دارند و اگر یخچال را نیز به آن اضافه کنیم، هزینه هر دستگاه به حدود ۲۸ میلیارد تومان می‌رسد. وی افزود: از حدود ۲۵۰ هزار کامیون و کشنده موجود در کشور، حدود ۱۴ هزار دستگاه در حوزه حمل‌ونقل یخچالی فعالیت دارند، اما برآورد ما این است که تنها حدود ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ دستگاه از این ناوگان قابلیت فعالیت تخصصی در حوزه صادرات را دارند. از سوی دیگر هزینه حمل دریایی یک کانتینر از چین که سال گذشته حدود ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار بود، اکنون به حدود ۴ تا ۴.۵ هزار دلار رسیده است.