جامعه‌شناس: خیابان را از جوان‌ها نگیرید / چه کسی تعیین می‌کند حضور در خیابان ناهنجار است؟

مهدی قوامی‌پور، جامعه‌شناس، معتقد است خیابان همواره فراتر از یک مسیر عبور بوده و تعیین اینکه چه نوع حضوری در آن مطلوب یا نامطلوب است، به مسئله‌ای اجتماعی و مرتبط با قدرت تبدیل می‌شود. قوامی‌پور می‌گوید: «این اظهارات بیش از آنکه صرفاً توصیف یا نقدی بر رفتار جوانان باشد، می‌تواند بیانگر تصویری خاص از خیابان و نحوه حضور شهروندان در شهر باشد؛ گویی خیابان تنها راهی برای عبور است و حضور در آن زمانی معنا دارد که فرد مقصد مشخصی داشته باشد.» او با اشاره به اینکه حضور بدون مقصد گاهی به‌عنوان رفتاری بی‌معنا یا ناهنجار تعریف می‌شود، توضیح می‌دهد که نام‌گذاری رفتارهای شهروندان نیز بخشی از فرایند تعیین هنجارها در فضای عمومی است.

این جامعه‌شناس خیابان را فضایی برای مواجهه اجتماعی، نمایش سبک زندگی و شکل‌گیری روابط میان شهروندان می‌داند؛ فضایی که در آن افراد صرفاً از نقطه‌ای به نقطه دیگر نمی‌روند، بلکه بخشی از زندگی روزمره خود را تجربه می‌کنند. مشروح این گفت‌وگو با عنوان ماجرای «دور دور پیاده‌ها» در خیابان‌های تهران / جامعه‌شناس: خیابان را از جوان‌ها نگیرید/ جوان‌ها گاهی به خیابان می‌آیند چون جایی برای بودن ندارند منتشر شده است.

به گفته او، خیابان در مقاطع مختلف تاریخ معاصر ایران، از مشروطه و نهضت ملی شدن نفت تا انقلاب ۱۳۵۷، علاوه بر کارکرد روزمره، به محل حضور و مطالبه‌گری مردم نیز تبدیل شده است. به همین دلیل، خیابان همواره با مسئله کنترل فضای عمومی و تعیین حدود حضور شهروندان ارتباط داشته است.

قوامی‌پور تأکید می‌کند که این مسئله را نباید تنها به زمان اعتراض‌های سیاسی محدود کرد؛ حتی قدم‌زدن، معاشرت و تجمع جوانان در خیابان نیز بخشی از زندگی اجتماعی شهر است. او در جمع‌بندی دیدگاه خود می‌گوید: «خیابان فقط راهی نیست که از آن عبور می‌کنیم تا به جایی برسیم.

خیابان جایی است که در آن شهر را زندگی می‌کنیم.» از نگاه این جامعه‌شناس، پرسش اصلی فقط این نیست که جوانان چرا در خیابان قدم می‌زنند؛ بلکه باید پرسید چرا حضور آنها در فضای عمومی باید حتماً با داشتن مقصدی مشخص توجیه شود.