درخواست صنایع آذربایجان شرقی از دولت «اولویت‌بندی هوشمند انرژی» به جای «محدودیت یکسان»

ناترازی انرژی در ایران دیگر تنها یک چالش فنی نیست، بلکه به یک بحران ساختاری تبدیل شده که ابعاد اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای را در بر می‌گیرد. در این میان، استان آذربایجان شرقی به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و دشواری‌های لجستیکی در انتقال سوخت، با پیچیدگی‌های مضاعفی روبروست.

با نزدیک شدن به فصل سرد، شکاف میان نیاز صنایع به سوخت جایگزین و ظرفیت‌های محدود توزیع، تصویری از یک «زمستان پرچالش» را ترسیم می‌کند؛ وضعیتی که در آن مدیریت صحیح، مرز باریک میان «تضمین پایداری شبکه» و «حفظ استمرار تولید و اشتغال» است. واقعیت‌های تلخ؛ زمستانی با محدودیت سوخت نیروگاهی اردشیر مذکوری، مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران، در این نشست با رویکردی واقع‌گرایانه، از شرایط اضطراری موجود خبر داد.

وی با تأکید بر اینکه کشور با ناترازی جدی مواجه است، اعلام کرد که محدودیت در تأمین سوخت نیروگاهی، زمستان پیش‌رو را دشوار خواهد کرد. وی با اشاره به کمبود تقریبی ۳۰ میلیون لیتر سوخت نیروگاهی و چالش‌های انتقال سوخت در نقاط صعب‌العبور آذربایجان، بر ضرورت استفاده از ظرفیت واردات برق و گاز و همچنین اجرای سیاست «تفویض اختیار» به استان‌ها برای مدیریت سهمیه‌ای مصرف تأکید کرد.

هشدار امنیت غذایی؛ نقد اعمال محدودیت‌های یکپارچه در سوی دیگر، یونس ژائله، رئیس اتاق بازرگانی تبریز، با انتقاد از رویکرد «تک‌بعدی» در اعمال محدودیت‌ها، هشدار داد که قطع یک‌باره انرژی در شهرک‌های صنعتی می‌تواند زنجیره تأمین کالاهای اساسی را مختل کند. وی با تأکید بر اینکه صنایع غذایی، لبنی و گوشتی از نظر حساسیت فرآیند تولید، با صنایع معدنی تفاوت بنیادین دارند، خواستار آن شد که در زمان بحران، انرژی بر اساس میزان «ارزش افزوده، اشتغال و امنیت غذایی» تخصیص یابد.

وی همچنین پیشنهاد کرد که به جای صادرات گاز به عنوان یک ماده اولیه، از این ظرفیت برای تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر در صنایع پتروشیمی داخلی استفاده شود. شکاف میان نیاز صنایع و ظرفیت ذخیره‌سازی یکی از چالش‌های کلیدی مطرح شده در نشست، عدم تناسب میان نیاز واقعی صنایع استان و میزان سوخت اختصاص یافته بود.

بر اساس گزارش اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان، نیاز صنایع برای سوخت ذخیره به حدود ۱۱۹ میلیون لیتر می‌رسد، در حالی که تنها ۸.۵ میلیون لیتر به استان اختصاص یافته است. صابر پرنیان، مدیرکل صمت استان، با تأکید بر ضرورت تأمین به‌موقع سوخت جایگزین، خاطرنشان کرد که برخی صنایع (مانند شیشه و پتروشیمی) به دلیل ماهیت «فرآیند تولید پیوسته»، حتی از توقف‌های کوتاه‌مدت نیز آسیب‌های جبران‌ناپذیری می‌بینند.

گروه‌بندی صنایع؛ راهکار مدیریت بحران در بخش گاز علیرضا شیخی، مدیرعامل شرکت گاز آذربایجان شرقی، با تأیید احتمال اعمال محدودیت‌های گاز از آذرماه تا اسفندماه، از مدل گروه‌بندی صنایع (A تا D) خبر داد. وی اعلام کرد که در صورت ضرورت اعمال محدودیت، اولویت با صنایع گروه‌های پایین‌تر خواهد بود و صنایع مرتبط با امنیت غذایی در اولویت نخست (گروه A) قرار دارند.

از سوی دیگر، مسئولان شبکه برق نیز با تأکید بر حفظ «فرکانس و پایداری شبکه»، بر ضرورت همکاری دوطرفه صنعت و تأمین‌کنندگان تأکید کردند. عبور از مدیریت بحران به سمت مدیریت هدفمند نتایج این نشست نشان می‌دهد که آذربایجان شرقی در آستانه یک دوره حساس اقتصادی است.

برای جلوگیری از آسیب‌های جدی به بخش تولید و اشتغال، نیاز مبرمی به گذار از «مدیریت مقطعی بحران» به سمت یک «نظام هدفمند تخصیص انرژی» احساس می‌شود؛ نظامی که در آن، در کنار تمرکز بر صرفه‌جویی، از طریق اولویت‌بندی علمی، امنیت غذایی و پایداری صنایع استراتژیک کشور در برابر پیامدهای ناترازی انرژی تضمین شود.