هشدار اقتصاددانان درباره شعله‌ور ماندن آتش تورم جهانی در پی جنگ خاورمیانه

از سال گذشته تاکنون بیش از یک تریلیون دلار در سراسر جهان در فناوری هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری شده است. این سرمایه‌گذاری‌ها باعث شده‌اند برخی اقتصادها در برهه‌ای که هزینه‌های زندگی خانوارها را تحت فشار و بر فضای سیاسی کشورها را تحت‌الشعاع قرار داده است، تاب‌آوری بیشتری از خود نشان دهند. عمده بانک‌های مرکزی جهان تاکنون تنها چند بار نرخ بهره را افزایش داده‌اند یا اصلا تغییری در آن ایجاد نکرده‌اند؛ با این حال، اگر فشارهای تورمی به بخش‌های بیشتری از اقتصاد تسری پیدا کند، احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره وجود دارد.

قیمت نفت خام از هفتم اکتبر تاکنون بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است و هفته گذشته نیز به بیش از ۱۱۷ دلار رسید که بالاترین سطح در ۶ ماه گذشته بود. از زمان آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران که حدود هشت ماه پیش در گرفت، قیمت نفت بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است. به نوشته رویترز، حتی آن دسته از افرادی که از ابتدا انتظار پایان سریع جنگ را نداشتند، اکنون درباره بازگشت موج تورمی نگرانی بیشتری از خود بروز می‌دهند.

بیش از ۵۰۰ اقتصاددان از سراسر جهان که رویترز در ماه جاری میلادی از آنها نظرسنجی کرده است، پیش‌بینی‌های خود از تورم سال ۲۰۲۷ را برای ۳۱ اقتصاد از مجموع ۵۰ اقتصاد مورد بررسی افزایش داده‌اند. جنت هنری، اقتصاددان ارشد جهانی در بانک «اچ‌اس‌بی‌سی HSBC»، با تاکید بر تشدید نگرانی خود درباره تورم، گفت: هرچه شرایط فعلی خاورمیانه طولانی‌تر شود و تنش‌ها بیشتر افزایش یابد و دامنه فشارهای قیمتی گسترده‌تر شود، احتمال اینکه با تورمی نه‌فقط بالاتر، بلکه ماندگارتر روبه‌رو شویم، بیشتر و بیشتر خواهد شد. اقتصاددانان در این نظرسنجی، پیش‌بینی تورم سال ۲۰۲۷ را برای ۱۵ اقتصاد از مجموع ۲۱ اقتصاد توسعه‌یافته افزایش داده‌اند و این موضوع نشان می‌دهد که نگرانی‌های تورمی در حال گسترش است و اقتصادهایی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد که به طور معمول با فشارهای قیمتی اندکی مواجه‌اند.

ست کارپنتر، اقتصاددان ارشد جهانی در بانک مورگان استنلی، در یادداشتی نوشته است که «پیامدهای افزایش قیمت انرژی همچنان در سراسر اقتصاد جهانی گسترش می‌یابد. چشم‌انداز تورم پیچیده‌تر شده است، زیرا نشانه‌هایی از انتقال اثر افزایش قیمت انرژی به شاخص‌های تورم پایه در حال پدیدارشدن است.» پیامدهای افزایش قیمت‌ها بر بودجه خانوارها به یکی از موضوعات محوری کارزارهای سیاسی در سراسر کشورهای جهان تبدیل شده است. نظرسنجی‌های افکار عمومی نشان می‌دهد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، هزینه‌های زندگی از مهم‌ترین دغدغه‌های رای‌دهندگان است.

انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل نیز که به انتخاب مجدد لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا برای چهارمین دوره غیرمتوالی انجامید، تحت‌الشعاع مسائل مربوط به هزینه‌های زندگی انجام شد. با وجود سرمایه‌گذاری کلان بیش از یک تریلیون دلاری در حوزه هوش مصنوعی طی سال گذشته که به تاب‌آوری برخی اقتصادها کمک کرده، اما تداوم تنش‌ها چشم‌انداز اقتصادی را پیچیده‌تر کرده است. بر اساس این گزارش، قیمت نفت خام از زمان آغاز جنگ علیه ایران در حدود هشت ماه پیش، بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته و همچنان بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه نوسان می‌کند؛ وضعیتی که بانک‌های مرکزی جهان را با چالش جدی برای تصمیم‌گیری درباره نرخ بهره مواجه ساخته است.

اقتصاددانان ارشد نهادهای مالی بزرگی چون «اچ‌اس‌بی‌سی» و «مورگان استنلی» هشدار داده‌اند که طولانی شدن شرایط بحرانی خاورمیانه، احتمال ماندگاری تورم بالا و تسری اثرات آن به تورم پایه را به‌شدت افزایش داده است.