لزوم تقویت پیوندهای فرهنگی برای مقابله باآسیب‌های اجتماعی در محلات قم
این ویژگی‌ها اقتضا می‌کند که فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در قم با نگاهی ویژه دنبال شود و تجربه‌های موفق این استان بتواند به الگویی برای سایر مناطق کشور تبدیل شود.
اکبر بهنام‌جو در نشست شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اشاره به ظرفیت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی استان قم افزود: تجربه‌ها و اقدامات فرهنگی انجام شده در استان باید شناسایی و تقویت شوند و با بهره‌گیری از ظرفیت نهادهای تخصصی و مجموعه‌های مردمی، زمینه توسعه برنامه‌های مؤثر و هماهنگ در حوزه آسیب‌های اجتماعی فراهم گردد. وی با اشاره به اهمیت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، فرهنگی و اجتماعی افزود: فعالیت‌های فرهنگی زمانی اثربخشی بیشتری خواهند داشت که با برنامه‌ریزی مشخص، آموزش نیروهای فعال و مشارکت مردم همراه باشند.
وی گفت: اقدامات میدانی نیز باید به‌گونه‌ای سامان‌دهی شوند که به افزایش اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی منجر گردد، نه اینکه با روش‌های نادرست، پیامدهای منفی به دنبال داشته باشند. استاندار قم با تأکید بر اهمیت مدارس در تربیت نسل آینده تصریح کرد: تجربه اجرای برخی برنامه‌های تربیتی در مدارس استان، نتایج مثبتی به همراه داشته است، ارتباط مؤثر مدیران و کادر تربیتی با دانش‌آموزان، تقویت فعالیت‌های دینی و برگزاری برنامه‌های هدفمند می‌تواند زمینه افزایش مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی را فراهم کند، ازاین‌رو، ضروری است برنامه‌های تربیتی مدارس با رویکردی منسجم و آگاهانه دنبال شود.
بهنام‌جو همچنین با اشاره به نقش محلات در پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی خاطرنشان کرد: محله یکی از مهم‌ترین بسترهای شکل‌گیری روابط اجتماعی و حمایت از افراد آسیب‌دیده است و باید از این ظرفیت برای بازگشت مؤثر افراد به جامعه استفاده کرد. وی با اشاره به ضرورت توجه به چرخه بازگشت افراد به اعتیاد گفت: صرف درمان و ترک اعتیاد برای حل این معضل کافی نیست؛ زیرا اگر فرد پس از درمان به همان محیط و روابط آسیب‌زا بازگردد و از حمایت اجتماعی و فرصت اشتغال برخوردار نباشد، احتمال بازگشت او به شرایط گذشته افزایش می‌یابد.
وی ادامه داد: در همین راستا، تقویت پیوند میان افراد بهبودیافته و ظرفیت‌های حمایتی محلات، همراه با فراهم‌کردن زمینه اشتغال و همکاری دستگاه‌های مسئول، از جمله اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، می‌تواند به قطع چرخه بازگشت به اعتیاد کمک کند. مدیران و فعالان محلی نیز باید با رویکردی حمایتی، افراد بهبودیافته را در مسیر بازگشت به زندگی سالم و مسئولانه همراهی کنند.
وی با اشاره به ضرورت توسعه اقدامات زیرساختی در حوزه آسیب‌های اجتماعی افزود: بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی و تقویت همکاری میان دستگاه‌های اجرایی می‌تواند به ایجاد راهکارهای تخصصی‌تر برای مقابله با اعتیاد و سایر آسیب‌های اجتماعی منجر شود. در این زمینه، پیگیری طرح‌های علمی و توسعه ظرفیت‌های پژوهشی مرتبط باید با جدیت دنبال شود.
بهنام‌جو همچنین بر ضرورت پیوند فعالیت‌های ورزشی و اجتماعی با برنامه‌های فرهنگی تأکید کرد و گفت: حضور ورزشکاران، گروه‌های مختلف اجتماعی و مجموعه‌های فعال در استان، فرصتی برای تعامل فرهنگی و ترویج ارزش‌های اجتماعی است. برنامه‌ریزی و هماهنگی پیش از برگزاری رویدادها می‌تواند زمینه استفاده بهتر از این ظرفیت‌ها را فراهم کند و از بروز سوءتفاهم‌ها و تنش‌های احتمالی جلوگیری کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، مشارکت و حضور مردم در عرصه‌های اجتماعی را فرصتی ارزشمند برای تقویت انسجام اجتماعی دانست و اظهار کرد: باید از ظرفیت مشارکت مردمی در مسیر فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی به‌درستی استفاده کرد و زمینه حضور مؤثر گروه‌های مختلف مردم را در برنامه‌های سازنده فراهم ساخت. استاندار قم در پایان بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های مسئول، نهادهای فرهنگی و مجموعه‌های مردمی تأکید کرد و بهره‌گیری از ظرفیت مدارس، دانشگاه‌ها، محلات و مراکز تخصصی را از محورهای مهم پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و کاهش مشکلات مرتبط با اعتیاد دانست.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در این نشست با تأکید بر جایگاه ویژه فرهنگی و حوزوی قم، این استان را دارای ظرفیت تبدیل‌شدن به الگویی ملی در عرصه فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی و هماهنگی دستگاه‌های مسئول برای پیگیری و اجرای مصوبات فرهنگی تأکید کرد. حجت‌الاسلام و المسلمین حمید پارسانیا با اشاره به جایگاه این شورا در ساختار شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: مصوبات شورای حوزوی، در چارچوب اختیارات و ضوابط مربوط، قابلیت پیگیری در سطوح بالاتر را دارد و بخشی از مصوبات آن نیز در حوزه سیاست‌ها و اقدامات مرتبط با عفاف و حجاب قرار می‌گیرد.
وی با بیان اینکه قم به دلیل برخورداری از حوزه علمیه، مراکز علمی و فرهنگی و ظرفیت‌های دینی و اجتماعی، شرایطی متمایز از سایر استان‌ها دارد، افزود: این ویژگی‌ها اقتضا می‌کند که فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در قم با نگاهی ویژه دنبال شود و تجربه‌های موفق این استان بتواند به الگویی برای سایر مناطق کشور تبدیل شود. پارسانیا با اشاره به اهمیت جایگاه قم در عرصه فرهنگی کشور تصریح کرد: ظرفیت‌های علمی، حوزوی و فرهنگی موجود در این استان، زمینه مناسبی برای طراحی و اجرای برنامه‌های مؤثر فرهنگی فراهم کرده است و ضروری است از این ظرفیت‌ها برای مواجهه هوشمندانه با مسائل و چالش‌های فرهنگی بهره گرفته شود.
وی با اشاره به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه عفاف و حجاب، چهار مصوبه مهم این حوزه را شامل «اصول و مبانی و روش‌های اجرایی گسترش فرهنگ عفاف»، مصوبه «راهبردهای گسترش فرهنگ عفاف»، مصوبه مربوط به «تکالیف دستگاه‌ها در اجرای اقدامات مرتبط با عفاف و حجاب» و مصوبه «هماهنگی اقدامات و فعالیت‌های فرهنگی در زمینه عفاف و حجاب» برشمرد. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: این مصوبات در چارچوب سیاست‌گذاری‌های فرهنگی کشور، مبنایی برای اقدامات دستگاه‌های اجرایی و قضایی به شمار می‌روند و پیگیری اجرای آن‌ها، نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها و ایجاد هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول باید مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به تجربه فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در تهران گفت: در این زمینه، مجموعه‌هایی برای پیگیری و هماهنگی اقدامات دستگاه‌ها شکل گرفته‌اند و گزارش فعالیت نهادهای مرتبط ارائه می‌شود؛ تجربه‌ای که می‌تواند در بررسی راهکارهای متناسب با شرایط استان قم نیز مورد استفاده قرار گیرد. پارسانیا همچنین بر ضرورت شناسایی و بررسی فعالیت‌های دستگاه‌ها و نهادهای فرهنگی استان تأکید کرد و افزود: استفاده از ظرفیت مراکز علمی و پژوهشی، نهادهای حوزوی و مجموعه‌های فرهنگی می‌تواند به شناخت دقیق‌تر مسائل و تدوین راهکارهای هماهنگ و مؤثر کمک کند.
وی در پایان، هدف از برگزاری این نشست را بررسی وضعیت فرهنگی استان، بهره‌گیری از دیدگاه‌های مسئولان و کارشناسان و فراهم‌کردن زمینه هماهنگی بیشتر برای پیگیری مسائل و اجرای مصوبات فرهنگی عنوان کرد
