تشویق به جای تنبیه؛ تراکتور در دوراهی انصاف و انکار/ دفاع از فحاشی، بدترین تصمیم یک باشگاه فرهنگی ورزشی!
پس از انتشار فایل صوتی منتسب به خداداد عزیزی، مدیر تیم تراکتور، واکنش این باشگاه به جای شفاف‌سازی به تهدید به شکایت تبدیل شد که انتقادات زیادی را برانگیخته است.
دیدار تراکتور و گل‌گهر سیرجان در هفته ششم لیگ برتر اگرچه با برتری یک بر صفر نماینده تبریز به پایان رسید، اما سوت پایان مسابقه نقطه پایان حواشی آن نبود. اتفاقات پس از بازی و انتشار فایل صوتی منتسب به خداداد عزیزی مدیر تیم تراکتور، فضای فوتبال ایران را تحت تأثیر قرار داد؛ اتفاقی که فارغ از نتیجه مسابقه، اکنون واکنش باشگاه تراکتور را به موضوع اصلی بحث تبدیل کرده است.
بر اساس فایل صوتی منتشرشده، ادبیاتی به خداداد عزیزی نسبت داده شده که در صورت احراز صحت آن، با شأن یک مدیر تیم فوتبال و چهره شناخته‌شده ورزش ایران فاصله‌ای جدی دارد. با این حال، باشگاه تراکتور به جای تمرکز بر اصل رفتار و بررسی مسئولیت مدیر تیم خود، در بیانیه‌ای انتشار فایل را هدف قرار داده و از پیگیری قضایی موضوع سخن گفته است.
اصل ماجرا نباید زیر سایه حاشیه گم شود تردیدی نیست که اگر فایل صوتی دستکاری، تقطیع یا خارج از چارچوب قانونی تهیه و منتشر شده باشد، باشگاه تراکتور حق دارد از مسیر‌های قانونی موضوع را پیگیری کند. حتی می‌توان پذیرفت که انتشار گزینشی یک فایل صوتی ممکن است تصویری ناقص از یک اتفاق ارائه دهد، اما مسئله اینجاست که اثبات یا رد تخلف در نحوه انتشار فایل، پاسخ روشنی به محتوای آن نمی‌دهد.
اگر باشگاه معتقد است فایل تحریف شده، راه روشن است؛ نسخه کامل را بررسی و مستندات خود را ارائه کند و توضیح دهد چه بخشی از محتوای منتشرشده نادرست یا خارج از سیاق بوده است در غیر این صورت، صرف طرح ادعای «تقطیع» نمی‌تواند افکار عمومی را از اصل اتفاق منحرف کند. تراکتور باید از مدیرش توضیح بخواهد باشگاه حرفه‌ای پیش از آنکه مدافع یک فرد باشد، مسئول حفظ اعتبار مجموعه‌ای است که نمایندگی می‌کند.
اگر یکی از اعضای تیم یا مدیران باشگاه متهم به استفاده از ادبیات توهین‌آمیز شده اولین وظیفه مدیریت، بررسی دقیق ماجراست؛ نه اینکه پیش از روشن شدن ابعاد آن موضعی بگیرد که شائبه حمایت بی‌قیدوشرط از رفتار فردی را ایجاد کند. حتی اگر ثابت شود طرف مقابل نیز مرتکب توهین شده، این موضوع نمی‌تواند به‌تنهایی رفتار متقابل را توجیه کند.
فوتبال برای رسیدگی به چنین اختلافاتی، سازوکار انضباطی دارد و قرار نیست پاسخ هر توهین، توهینی شدیدتر باشد. مسئله فقط خداداد عزیزی نیست اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر می‌شود که نام خداداد عزیزی طی سال‌های گذشته نیز بار‌ها در حاشیه‌های مرتبط با ادبیات تند و رفتار‌های جنجالی مطرح شده است؛ بنابراین اگر در یک مورد خاص، تخلفی احراز شود، نمی‌توان انتظار داشت با یک توضیح کلی، مسئله برای همیشه مختومه شود.
اتفاقاً اینجا همان نقطه‌ای است که باشگاه تراکتور می‌تواند تفاوت یک مدیریت حرفه‌ای با مدیریت واکنشی را نشان دهد؛ اگر رفتار نادرستی رخ داده، باید برخورد کند تا هزینه تکرار آن برای فرد خاطی روشن باشد. واکنش باشگاه‌ها به رفتار مدیران و بازیکنانشان، فقط یک موضع‌گیری رسانه‌ای نیست؛ این واکنش می‌تواند برای سایر اعضای فوتبال نیز پیام داشته باشد.
وقتی باشگاهی در برابر رفتار نادرست احتمالی برخورد جدی نشان می‌دهد، پیام آن روشن است و آن این است که جایگاه، سابقه و شهرت، مصونیت ایجاد نمی‌کند، اما اگر نخستین واکنش، دفاع و تهدید به شکایت باشد این نگرانی ایجاد می‌شود که اصل رفتار در اولویت دوم قرار گرفته است. این موضوع برای تراکتور حساس‌تر است؛ باشگاهی که عنوان «فرهنگی‌ورزشی» را با خود یدک می‌کشد و به همین دلیل انتظار از آن در حوزه رفتار حرفه‌ای و اخلاقی، طبیعتاً بیشتر از یک مجموعه عادی است.
تراکتور هنوز می‌تواند ورق را برگرداند راه اصلاح این وضعیت چندان پیچیده نیست. باشگاه می‌تواند همزمان با پیگیری هرگونه تخلف احتمالی در تهیه و انتشار فایل، درباره رفتار منتسب به مدیر تیم خود نیز بررسی داخلی انجام دهد و در صورت احراز تخلف، بدون ملاحظه با آن برخورد کند.
این اتفاق نه‌تنها اعتبار باشگاه را کاهش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از اقتدار مدیریتی باشد. فوتبال ایران برای مقابله با چرخه تکراری فحاشی، درگیری و جنجال بیش از هر چیز به بازدارندگی نیاز دارد؛ بازدارندگی که از باشگاه‌ها شروع می‌شود نه از بیانیه‌های متقابل.
در نهایت، تراکتور برابر یک انتخاب روشن قرار دارد. می‌تواند این ماجرا را با ادامه جنگ رسانه‌ای و حقوقی طولانی‌تر کند یا با بررسی شفاف، پذیرش مسئولیت و در صورت احراز تخلف برخورد قاطع، پرونده را در مسیر درست قرار دهد.
با این وجود تیم فوتبال تراکتور به جای رفتار مجرمانه مدیر خود را تطهیر کند، بهتر است ابتدا یک عذرخواهی به فوتبال ایران ادا کند و در ادامه مسیر این اتفاق را دنبال کند و یک پاسخ شفاف و نه از روی غرض به رسانه‌ها اعلام کند.
