صالحی امیری: ضوابط سرمایه‌گذاری گردشگری باید بازنگری شود
صالحی امیری از مسئولان مربوطه خواست برنامه پنج‌ساله معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری را تدوین کنند تا تکالیف استان‌ها و شهرستان‌ها در چارچوب برنامه‌های ملی، استانی و محلی مشخص شود.
سیدرضا صالحی امیری یکشنبه ۱۹ مهر در نشست با معاونان سرمایه‌گذاری ادارات کل میراث فرهنگی استان‌ها که در شیراز برگزار شد، با اشاره به لزوم تحول در رویکردهای وزارتخانه اظهار کرد: اگر اصلاحات اساسی در این حوزه انجام نشود، فعالیت‌ها در مسیر توسعه واقعی قرار نمی‌گیرد و ممکن است مجموعه اقدامات به نتیجه مطلوب نرسد. وی با تأکید بر ضرورت مشارکت مدیران استانی در تصمیم‌گیری‌های وزارتخانه افزود: سیاست ما این است که معاونان، مشاوران و مدیران استان‌ها نیز در مباحث و تصمیم‌گیری‌ها حضور داشته باشند.
ازاین‌رو، مدیران کل استان‌ها باید زمینه ارتباط منظم معاونان سرمایه‌گذاری را با شورای معاونان وزارتخانه فراهم کنند تا مسائل و مشکلات استان‌ها با حضور مسئولان مربوطه بررسی شود. تغییر نگرش مدیریتی؛ نخستین گام تحول وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اصلاح تفکر را نخستین محور تحول در حوزه سرمایه‌گذاری دانست و گفت: در دهه‌های گذشته، نوعی تفکر مبتنی بر انسداد سرمایه‌گذاری و باور به دولت حداکثری و جامعه حداقلی وجود داشت؛ به‌گونه‌ای که حتی طرح دیدگاه‌هایی درباره کاهش مداخله دولت نیز با مخالفت مواجه می‌شد.
صالحی امیری افزود: بازنگری در این تفکر به معنای محکوم کردن افراد یا رویکردهای گذشته نیست، بلکه باید بپذیریم اصلاح نگرش، نقطه آغاز حرکت به سمت توسعه است. تغییر نگاه‌های بسته‌ای که گاهی مورد تقدیس قرار می‌گرفتند و حرکت به سوی تفکر باز، برای عبور از موانع سرمایه‌گذاری ضرورت دارد.
وی اصلاح نگرش را دومین محور تحول برشمرد و اظهار کرد: در ساختار نگرشی ما نوعی انحصارگرایی شکل گرفته است؛ به این معنا که گاهی خود را تصمیم‌گیرنده اصلی می‌دانیم و انتظار داریم دیگران صرفاً تصمیم‌های اتخاذشده را اجرا کنند. در چنین شرایطی، نگاه آمرانه جای نگاه عالمانه را می‌گیرد و دستگاه اجرایی تصور می‌کند اختیار تصمیم‌گیری دارد، درحالی‌که دیگران تنها مسئول اجرای تصمیم‌ها هستند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن از نگاه انحصاری و فردگرایانه گفت: حل مسائل امروز با مرزبندی‌های بسته و مطلق‌انگاری امکان‌پذیر نیست و باید به سمت تصمیم‌گیری مشارکتی و جمعی حرکت کنیم. شهرداری‌ها باید در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری مشارکت کنند صالحی امیری شهرداری‌ها را از مهم‌ترین شرکای وزارتخانه در حوزه سرمایه‌گذاری معرفی کرد و افزود: شهرداری‌ها، به‌ویژه در کلان‌شهرها، ظرفیت بزرگی برای حل مسائل این حوزه دارند و باید در فرآیند تصمیم‌گیری مشارکت داده شوند.
وی با اشاره به برگزاری نشست‌هایی با شهرداران کلان‌شهرها و آغاز جلسات دوجانبه و سه‌جانبه با آنان، از مسئولان استان فارس خواست جلسات مشترکی با محوریت استاندار، مجموعه میراث فرهنگی و شهرداری‌ها تشکیل دهند. به گفته وی، بخش زیادی از مسائل با اتخاذ رویکرد جمعی و حضور شهرداری‌ها در فرآیند تصمیم‌گیری قابل حل است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تأکید کرد: همکاری با شهرداری‌ها نباید بر مبنای گرایش‌های سیاسی ارزیابی شود، بلکه باید بررسی کرد که این مجموعه‌ها تا چه اندازه می‌توانند در حل مسائل مردم مؤثر باشند. صالحی امیری با اشاره به تجربه همکاری با شهرداری تهران بیان کرد: در یک جلسه دوساعته، حدود ۱۰ کلان‌پروژه تهران با ارزشی در حدود ۱۰۰ همت مورد پیگیری قرار گرفت و مسائل آن‌ها حل شد.
وی با طرح این پرسش که آیا منافع مردم از طریق تقابل با شهرداری تأمین می‌شود یا همکاری با آن، بر ضرورت اولویت دادن به حل مسائل مردم و استفاده از ظرفیت مدیریت شهری تأکید کرد. بازنگری در سیاست‌ها متناسب با شرایط روز وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، بازنگری در سیاست‌ها را سومین محور اصلاحی برای توسعه سرمایه‌گذاری گردشگری برشمرد و گفت: سیاست‌گذاری باید متناسب با تحولات اقتصادی و اجتماعی، تجربه‌های جهانی، شرایط کشورهای همسایه و اقتضائات زمانی تغییر کند.
صالحی امیری با اشاره به تجربه ترکیه در توسعه روابط اقتصادی و تجاری با ایران اظهار کرد: در دهه ۶۰ و در دوره جنگ تحمیلی و موشک‌باران تهران، مسئولان وقت ترکیه به ایران سفر می‌کردند و با حضور در وزارتخانه‌های مختلف قرارداد می‌بستند؛ همچنین هر روز حدود ۲ هزار کامیون کالا به سمت ایران ارسال می‌شد. وی این تجربه را نمونه‌ای از اهمیت رویکردهای فعال در روابط اقتصادی دانست و افزود: استفاده از تجربه کشورهای دیگر می‌تواند در تدوین سیاست‌های کارآمد مؤثر باشد.
نمی‌توان در گذشته زندگی کرد، بلکه باید متناسب با شرایط امروز تصمیم گرفت؛ زیرا برخی سیاست‌هایی که در مقطعی اتخاذ شده‌اند، ممکن است اکنون به بازنگری نیاز داشته باشند. صالحی امیری با اشاره به محدودیت‌های موجود در زمینه ساخت هتل‌های پنج‌ستاره و ضوابط مربوط به آن‌ها گفت: باید بررسی کنیم که آیا سیاست‌ها و مقررات گذشته همچنان با شرایط امروز تناسب دارند یا خیر.
نمی‌توان بدون بازنگری، تصمیم‌های گذشته را برای همیشه مبنای عمل قرار داد. وی توسعه بوم‌گردی و گردشگری روستایی را نیز از موضوعاتی دانست که باید با اصلاح نگرش و سیاست‌گذاری دنبال شود و اظهار کرد: اگر قرار است توسعه در روستاهای ایران اتفاق بیفتد، ابتدا باید اشتغال و معیشت روستاییان مورد توجه قرار گیرد.
نمی‌توان صرفاً با شعار حفظ روستاها انتظار داشت جمعیت روستایی در محل زندگی خود باقی بماند. وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: اگر روستا را بخشی از هویت کشور می‌دانیم و بر ماندگاری روستاییان تأکید داریم، باید نگاه خود را به توسعه روستایی اصلاح کنیم.
ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی و کارگاه‌های صنایع دستی در روستاها باید با برنامه‌هایی برای اشتغال‌زایی و بهبود معیشت جوامع محلی پیوند بخورد. صالحی امیری همچنین با اشاره به همکاری با بنیاد مستضعفان و پیگیری مسائل مناطق محروم، بر ضرورت هم‌افزایی دستگاه‌ها و پرهیز از رویکردهای سلیقه‌ای و جزیره‌ای در اجرای برنامه‌ها تأکید کرد.
تدوین برنامه پنج‌ساله برای سرمایه‌گذاری گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر اینکه اصلاح سیاست‌ها باید به برنامه‌های عملیاتی و کاربردی منتهی شود، خواستار تدوین برنامه‌ای جامع در سطوح ملی، استانی و محلی شد. صالحی امیری از مسئولان مربوطه خواست برنامه پنج‌ساله معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری را تدوین کنند تا تکالیف استان‌ها و شهرستان‌ها در چارچوب برنامه‌های ملی، استانی و محلی مشخص شود.
وی افزود: برای هر استان و شهرستان باید خطوط پروژه و مسئولیت‌ها روشن باشد تا مدیران بدانند چه برنامه‌ای را دنبال می‌کنند و ارزیابی عملکرد نیز بر اساس میزان پیشرفت برنامه‌ها انجام شود. در سفرهای استانی نیز باید گزارش اجرای برنامه‌ها و میزان تحقق اهداف از مدیران دریافت شود؛ بنابراین، برنامه‌ریزی باید به‌گونه‌ای باشد که مسیر حرکت و مسئولیت هر بخش به‌روشنی مشخص شود.
مقررات سخت‌گیرانه مانع سرمایه‌گذاری است صالحی امیری، بازنگری در ضوابط و روان‌سازی فرآیندهای اداری را از دیگر الزامات توسعه سرمایه‌گذاری دانست و گفت: ضوابط سخت‌گیرانه می‌توانند ما را به بن‌بست برسانند؛ ازاین‌رو باید مقررات بازنگری و فرآیندها تسهیل شوند. وی با تأکید بر ضرورت توجه به منافع مردم و سرمایه‌گذاران در تدوین مقررات اظهار کرد: باید از رویکرد خودحق‌بینی فاصله بگیریم و رویکردی عقلانی، منعطف و مبتنی بر مشارکت جمعی را جایگزین کنیم.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پیشنهاد کرد در نشست‌های آینده، سرمایه‌گذارانی از استان‌های مختلف حضور یابند تا بدون ملاحظه و با صراحت، مشکلات و موانعی را که دستگاه‌های اجرایی بر سر راه فعالیت آن‌ها ایجاد کرده‌اند، بیان کنند. صالحی امیری افزود: مدیران باید در چنین نشست‌هایی شنونده انتقادهای سرمایه‌گذاران باشند.
هدف نباید شنیدن تمجید از مسئولان باشد، بلکه باید موانع و چالش‌های واقعی سرمایه‌گذاری از زبان افرادی شنیده شود که با این مشکلات مواجه‌اند. بلاتکلیفی ۱۵ ساله یک پروژه هتل در شیراز وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به طولانی شدن روند تعیین تکلیف یک پروژه هتل در شیراز گفت: چگونه ممکن است یک هتل در شیراز ۱۵ سال بلاتکلیف بماند و سرمایه‌گذار در این مدت با مشکلات متعدد روبه‌رو شود؟
وی با اشاره به مراجعات مکرر سرمایه‌گذار این پروژه و مشکلاتی که طی این سال‌ها با آن مواجه شده است، اظهار کرد: هنگامی که مجوزی از سوی دستگاه‌های مربوطه صادر می‌شود و سپس میان این دستگاه‌ها اختلاف به وجود می‌آید، باید راه‌حلی کارشناسی برای تعیین تکلیف پروژه پیدا کرد. صالحی امیری با اشاره به موضوعات مرتبط با شهرداری و ضوابط شهری در این پرونده، بر ضرورت بررسی کارشناسی و یافتن راه‌حل برای خارج کردن پروژه از بلاتکلیفی تأکید کرد و گفت: چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهد که روابط میان دستگاه‌های اجرایی و سرمایه‌گذاران نیازمند اصلاح است و باید مشکلات فعالان اقتصادی به‌صورت مستقیم شنیده شود تا فرآیندهای اداری به درازا نکشد.
اصلاح ساختار متناسب با مأموریت‌های اقتصادی وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اصلاح ساختار را پنجمین محور تحول معرفی کرد و گفت: همان‌طور که لباس را متناسب با شرایط انتخاب می‌کنیم، ساختار نیز باید بر اساس نیازها و مأموریت‌ها طراحی شود. وی افزود: ساختار به‌خودی‌خود اصالت ندارد، بلکه باید در خدمت انسان و انجام مأموریت‌ها باشد.
ازاین‌رو، لازم است ساختاری برای وزارتخانه انتخاب شود که بتواند مسائل اقتصادی و سرمایه‌گذاری را به‌صورت جامع پوشش دهد و با نیازهای امروز کشور متناسب باشد. صالحی امیری با اشاره به تصمیم‌های اتخاذشده برای اصلاح ساختارهای مرتبط با سرمایه‌گذاری و امور بین‌الملل، بر اهمیت ایجاد ساختاری متناسب با مأموریت‌های اقتصادی و بین‌المللی وزارتخانه تأکید کرد.
وی با اشاره به تعاملات بین‌المللی کشور در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اظهار کرد: اگر قرار است با کشورهای هدف و سازمان‌های بین‌المللی همکاری کنیم، باید ساختار لازم برای انجام این مأموریت‌ها را در اختیار داشته باشیم. ساختار سرمایه‌گذاری نیز باید با سرعت بیشتری تقویت شود و این تقویت متناسب با نیازهای واقعی مجموعه و مأموریت‌های آن صورت گیرد.
