جهانگیر: تمرکز سازمان بازرسی بر مسائل کلان و دانه‌درشت‌ها / اثربخشی گزارش‌ها، معیار ارزیابی بازرسان / همکاری با کمیسیون اصل ۹۰ برای شناسایی گلوگاه‌های فساد

اصغر جهانگیر رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تاکید بر ضرورت همکاری و هم‌افزایی میان سازمان بازرسی و کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی گفت: رویکرد جدید سازمان بازرسی، حرکت از رسیدگی به مسائل خرد و موردی به سمت شناسایی و اصلاح فرایندهای معیوب و گلوگاه‌های فساد، با تمرکز بر مسائل کلان و مؤثر بر زندگی مردم است. به نقل از روابط عمومی سازمان بازرسی کل کشور، اصغر جهانگیر در دیدار با رئیس و اعضای کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، ضمن قدردانی از همکاری و تعامل این کمیسیون با سازمان بازرسی، بر ضرورت توسعه همکاری‌های مشترک در راستای حل مسائل و آسیب‌های اساسی کشور تاکید کرد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به تجربه همکاری مشترک با کمیسیون اصل ۹۰ در دوره مسئولیت خود در معاونت پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه اظهار کرد: در آن مقطع، آسیب‌شناسی نظام گمرکی با همکاری کمیسیون اصل ۹۰ انجام شد و گزارش تهیه‌شده به برگزاری جلسه شورای عالی پیشگیری از وقوع جرم و تصویب مصوبات مؤثر در این حوزه منجر گردید. وی افزود: این تجربه نشان داد که کار و پیگیری مشترک در نظام حکمرانی می‌تواند منشأ آثار و نتایج مهمی باشد و بر همین اساس، آمادگی داریم در حوزه‌های مختلف، کارگروه‌های مشترکی میان سازمان بازرسی و کمیسیون اصل ۹۰ تشکیل شود.

ضرورت آسیب‌شناسی مستمر نظام‌های اجرایی جهانگیر با بیان اینکه نظارت باید از جنبه‌های مختلف مورد توجه قرار گیرد، گفت: بخشی از نظارت‌ها باید ناظر بر عملکرد سیستم‌ها باشد تا مشخص شود آیا دستگاه‌ها به وظایف خود به‌درستی عمل می‌کنند، قوانین و مقررات مناسب و شفاف هستند و آیا خلأهای قانونی، زمینه ایجاد امضاهای طلایی، فساد و مشکلات دیگر را فراهم کرده‌اند یا خیر. رئیس سازمان بازرسی کل کشور ادامه داد: مجلس شورای اسلامی در سال‌های گذشته برای شناسایی خلأهای قانونی و رفع مشکلات، اقدامات مهمی انجام داده است، اما در کنار قانونگذاری، آسیب‌شناسی مستمر فرایندها و شناسایی نقاط ضعف نظام‌های اجرایی نیز ضروری است.

وی با اشاره به برخی مشکلات موجود در نظام اقتصادی کشور، بر ضرورت بررسی و اصلاح ساختارها و فرایندهای اقتصادی تاکید کرد و گفت: باید به‌گونه‌ای عمل شود که افرادی که قانون و الزامات شرعی را رعایت می‌کنند، با کسانی که از مسیرهای قانونی و مالیاتی فرار می‌کنند، در یک شرایط قرار نگیرند و ساختارهای موجود زمینه سوءاستفاده و ایجاد روابط ناسالم را فراهم نکند. حرکت سازمان بازرسی به سمت مسائل کلان و دانه‌درشت‌ها جهانگیر با تشریح رویکرد جدید سازمان بازرسی در دوره مدیریتی فعلی اظهار کرد: در هفته‌های اخیر، بازنگری سریعی در برنامه‌های سازمان انجام داده‌ایم تا موضوعات خرد به بدنه اجرایی دستگاه‌ها واگذار شود و مدیران دستگاه‌ها خودشان وظیفه نظارت مؤثر بر زیرمجموعه‌هایشان را انجام دهند.

وی با اشاره به برگزاری قریب به ۱۵۰ جلسه در یک و ماه نیم اخیر با مسئولان مختلف، افزود: در یک ماه اخیر با ۱۳ وزیر و مسئول دستگاه‌های اجرایی جلساتی برگزار شده و تاکید کرده‌ایم که مدیران ارشد دستگاه‌ها در درجه نخست باید بر مجموعه تحت مدیریت خود نظارت کنند تا سازمان بازرسی بتواند ظرفیت خود را برای پرداختن به مسائل کلان و دانه‌درشت‌ها اختصاص دهد. رئیس سازمان بازرسی کل کشور تصریح کرد: اگر زمان، هزینه و توان سازمان صرف مسائل کوچک شود، با توجه به محدودیت منابع و ظرفیت‌ها، فرصت پرداختن به مسائل اساسی از دست خواهد رفت و سازمان همچنان درگیر مسائل خرد باقی خواهد ماند.

بررسی فرایندهای کلان در حوزه نفت، کالاهای اساسی و مسکن وی با اشاره به موضوع نفت و گاز به‌عنوان یکی از مسائل مهم کشور گفت: منابع درآمدی کشور از مرحله تولید تا توزیع، فروش و مصرف، دارای فرایندهای پیچیده‌ای است که در برخی بخش‌ها با کاستی‌های نظارتی مواجه بوده و همین امر می‌تواند زمینه‌ساز فساد، زدوبند و ایجاد مشکلات برای مردم شود. جهانگیر افزود: سازمان بازرسی اصلاح و بازنگری این فرایند را به‌عنوان یک کار کلان در دستور کار قرار داده و در این مسیر به کمک مجلس شورای اسلامی و کمیسیون اصل ۹۰ نیازمند است.

رئیس سازمان بازرسی همچنین با اشاره به موضوع کالاهای اساسی و مایحتاج روزمره مردم اظهار کرد: فرایند تامین کالاهای اساسی از مرحله تولید و واردات تا توزیع و مصرف و رسیدن کالا به دست مصرف‌کننده واقعی باید به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد و برای اصلاح آن، جلسات و اقدامات مختلفی در حال انجام است. وی با اشاره به برگزاری جلسات با صاحب‌نظران اقتصادی گفت: در این جلسات از صاحب‌نظران و مدیران با گرایش‌های مختلف دعوت شده و از آنان خواسته‌ایم به جای آسیب‌شناسی گذشته، راهکارهای عملیاتی برای حل مشکلات اقتصادی و بهبود وضعیت معیشتی مردم ارائه کنند.

جهانگیر افزود: راهکارهای مطرح‌شده نیز به معاونت‌های مربوطه اعلام شده تا در صورت تأیید دستگاه‌های اجرایی، اجرایی شود و در صورت عدم پذیرش، دستگاه مربوطه دلایل خود را اعلام کند تا جلسات به گفت‌وگو و طرح مسائل محدود نماند و به اقدامات عملیاتی منجر شود. رئیس سازمان بازرسی کل کشور همچنین با اشاره به مشکلات حوزه مسکن و تعاونی‌های مسکن، بر ضرورت بررسی فرایندهای مربوط به واگذاری زمین، تسهیلات و پروژه‌های مختلف مسکن تاکید کرد و گفت: مسائل مربوط به تعاونی‌های مسکن، مسکن مهر، مسکن ملی و سایر طرح‌های مسکن از جمله موضوعاتی است که باید با نگاه کلان و با هدف حل مشکلات مردم مورد بررسی قرار گیرد.

مردم‌محوری و مسئله‌محوری؛ رویکرد سازمان بازرسی وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از مسائل مطرح‌شده از سوی نمایندگان مجلس، مستقیما با زندگی مردم ارتباط دارد، اظهار کرد: رویکرد سازمان در دوره جدید، مردم‌محوری و مسئله‌محوری است؛ به این معنا که موضوعاتی در اولویت قرار می‌گیرند که بخش گسترده‌ای از جامعه، به‌ویژه اقشار ضعیف و آسیب‌پذیر را تحت تأثیر قرار داده و حل آنها می‌تواند آثار ملموسی در زندگی مردم داشته باشد. جهانگیر با تاکید بر نقش نمایندگان مجلس در شناسایی و پیگیری مسائل کشور گفت: هر نماینده، اگرچه نماینده یک شهر یا استان است، اما در مقام تصمیم‌گیری، نماینده کل ملت محسوب می‌شود و طبیعی است که دغدغه‌های ملی داشته باشد.

وی اعلام کرد: سازمان بازرسی آمادگی دارد در موضوعات مختلف، با نمایندگان مجلس و کمیسیون اصل ۹۰ همکاری کند و نمایندگان سازمان در ستاد و استان‌ها نیز می‌توانند مسائل و موضوعات را با نمایندگان مجلس در میان گذاشته و پروژه‌های مشترک را به‌صورت جدی دنبال کنند. اثربخشی گزارش‌ها، ملاک ارزیابی عملکرد بازرسان رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تاکید بر تغییر رویکرد این سازمان در ارزیابی عملکرد بازرسان اظهار کرد: تعداد گزارش‌ها و پرونده‌های تشکیل‌شده دیگر ملاک ارزیابی عملکرد سازمان نیست؛ بلکه آنچه اهمیت دارد، نتیجه و اثربخشی گزارش‌ها و میزان تأثیرگذاری آنها در جامعه است.

وی افزود: از همان هفته نخست، نظام ارزیابی گزارش‌های سازمان مورد بازنگری قرار گرفت و معیارها به سمت سنجش اثربخشی و نتایج اقدامات سوق داده شد. جهانگیر تصریح کرد: اگر گزارشی منجر به تشکیل پرونده شود اما نتیجه آن در زندگی مردم و اصلاح امور دیده نشود، برای سازمان بازرسی امتیاز محسوب نمی‌شود؛ آنچه اهمیت دارد، گزارشی است که بتواند به اصلاح امور، جلوگیری از فساد و حل مسئله منجر شود.

تاکید بر پیشگیری از تعارض منافع و حفظ استقلال بازرسان وی در ادامه با اشاره به ضرورت سالم‌سازی درون سازمانی گفت: مجموعه سازمان بازرسی مجموعه‌ای سالم است، اما حتی یک مورد نیز ممکن است ذهنیتی در جامعه ایجاد کند؛ بنابراین باید از هر اقدامی که می‌تواند شائبه ارتباط ناسالم یا تعارض منافع ایجاد کند، جلوگیری شود. رئیس سازمان بازرسی کل کشور افزود: از جمله در نخستین روزهای مسئولیتم تاکید کردم بازرسی که برای انجام مأموریت به یک دستگاه اجرایی اعزام می‌شود، نباید پس از آن به همان دستگاه مأمور یا منتقل شود؛ چراکه چنین اقدامی می‌تواند شائبه ایجاد کند که میان بازرسی و مجموعه اجرایی ارتباطی شکل گرفته است.

وی تاکید کرد: اگر قرار باشد بازرسی تحت تأثیر وعده‌ها، روابط یا پیشنهادهای مختلف قرار گیرد و از کارکرد واقعی خود فاصله بگیرد، هدف اصلی نظارت و رضایتمندی مردم محقق نخواهد شد و سازمان بازرسی با جدیت از شکل‌گیری چنین رویه‌هایی جلوگیری خواهد کرد. لزوم تقویت امید مردم با اقدام عملی جهانگیر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط کشور، بر ضرورت حفظ انسجام ملی و تقویت امید مردم تاکید کرد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری باید در کنار مردم باشیم و با اقدامات عملی، حمایت خود را نشان دهیم.

وی افزود: صرف اینکه به مردم بگوییم در کنار شما هستیم، برای ایجاد امید کافی نیست؛ مردم باید در عمل احساس کنند که دولت، مجلس و قوه قضاییه در میدان حضور دارند و برای حل مشکلات آنان تلاش می‌کنند. رئیس سازمان بازرسی کل کشور خاطرنشان کرد: در حوزه مبارزه با فساد، شناسایی گلوگاه‌های فساد، برخورد با دانه‌درشت‌ها و تشکیل و پیگیری پرونده‌های مرتبط، سازمان بازرسی موضوعات مطرح‌شده از سوی نمایندگان را تا حصول نتیجه دنبال خواهد کرد.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد در جلسات آینده سازمان بازرسی و کمیسیون اصل ۹۰، به جای طرح صرف مسائل، گزارش اقدامات و نتایج پروژه‌های مشترک ارائه شود و گفت: امیدواریم با کار گروهی و همکاری مشترک، بتوانیم از بروز فساد جلوگیری کرده، گلوگاه‌های فساد را شناسایی و در نهایت مسائل مردم را حل کنیم. در ابتدای این نشست، رئیس و اعضای کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی موضوعات و دیدگاه‌های خود را مطرح کردند.