اعلام مهم‌ترین عوامل وقوع تصادفات در معابر شهری و جاده‌ای برای کاهش تصادفات شهری چه کنیم؟
کاهش پایدار تصادفات و تلفات ترافیکی در گروی هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و اجرای مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه زیرساخت، مدیریت ترافیک، ایمنی وسایل نقلیه و آموزش و امداد است؛
سرهنگ شکیبایی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به عوامل مؤثر در وقوع تصادفات اظهار کرد: بررسی تصادفات باید بر مبنای مؤلفه‌های اصلی ایمنی ترافیک شامل انسان، راه و وسیله نقلیه و همچنین عوامل مدیریتی و محیطی انجام شود. تجربه کشورهای موفق در حوزه ایمنی ترافیک نشان می‌دهد که مسئولیت کاهش تصادفات نباید صرفاً بر عهده کاربران راه باشد، بلکه باید با اصلاح زیرساخت‌ها و مدیریت ایمنی، احتمال تبدیل خطای انسانی به حادثه‌ای مرگبار کاهش یابد. وی با بیان اینکه عدم توجه به جلو، سرعت غیرمجاز و تخطی از سرعت مطمئنه از مهم‌ترین عوامل خطر در تصادفات هستند، افزود: استفاده از تلفن همراه، ارسال پیامک، کار با نمایشگرها و مسیریاب‌ها می‌تواند تمرکز راننده را کاهش دهد و احتمال برخورد با سایر خودروها و عابران پیاده را افزایش دهد.
رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا ادامه داد: سرعت نامتناسب با شرایط هندسی معبر، حجم ترافیک و میزان دید راننده نیز علاوه بر افزایش احتمال وقوع تصادف، شدت جراحات و احتمال مرگ‌ومیر را افزایش می‌دهد. این موضوع به‌ویژه در معابر بزرگراهی و شریانی شهری اهمیت بیشتری دارد. رفتارهای پرخطر و نقص زیرساخت‌ها؛ عوامل مؤثر در تصادفات شکیبایی با اشاره به آسیب‌پذیری عابران پیاده و موتورسیکلت‌سواران در تصادفات گفت: عبور عابران از نقاط غیرمجاز و کم‌نور، به ویژه در بزرگراه‌ها، و استفاده نکردن از گذرگاه‌های ایمن از جمله عوامل افزایش خطر برای این گروه است.
همچنین تردد موتورسیکلت‌ها در پیاده‌روها و خطوط ویژه، استفاده نکردن از کلاه ایمنی و انجام حرکات ناگهانی و مارپیچ می‌تواند احتمال وقوع حوادث را افزایش دهد. وی عدم رعایت حق تقدم، گردش‌های غیراصولی، تغییر مسیر ناگهانی، سبقت‌های پرخطر و رانندگی تهاجمی را از دیگر عوامل مؤثر در وقوع تصادفات برشمرد و افزود: خستگی و خواب‌آلودگی، مصرف مواد یا داروهای کاهنده تمرکز و رعایت نکردن مقررات رانندگی نیز در افزایش خطر تصادفات نقش دارند. رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا با تأکید بر نقش وضعیت راه در ایمنی تردد، اظهار کرد: طراحی نامناسب تقاطع‌ها، قوس‌های غیراستاندارد، نبود جزایر ایمنی، فقدان تجهیزات آرام‌سازی ترافیک در مجاورت مدارس و مناطق مسکونی و وجود نقاط حادثه‌خیز، احتمال بروز تصادفات را افزایش می‌دهد.
به گفته وی، روشنایی ناکافی معابر، نقص خط‌کشی‌ها و تابلوهای ترافیکی، لغزندگی سطح راه در زمان بارندگی، چاله‌ها و مشکلات زهکشی نیز از جمله عواملی هستند که می‌توانند ایمنی تردد را تحت تأثیر قرار دهند. شکیبایی با اشاره به نقش وضعیت فنی وسایل نقلیه در وقوع حوادث، تصریح کرد: نقص در سیستم ترمز و فرمان، لاستیک‌های فرسوده و چراغ‌های معیوب از جمله مواردی هستند که باید در بازرسی‌های فنی مورد توجه قرار گیرند. همچنین استفاده نکردن از کمربند ایمنی، صندلی کودک و کلاه ایمنی، به ویژه در زمان وقوع تصادف، می‌تواند پیامدهای حادثه را تشدید کند.
وی توقف‌های دوبله و غیرمجاز، اشغال خطوط عبوری، مدیریت نامناسب کارگاه‌های عمرانی، نبود علائم هشداردهنده کافی و تداخل مسیر حرکت خودروها، موتورسیکلت‌ها و عابران پیاده را از دیگر عوامل مؤثر در افزایش خطر تصادفات شهری دانست. رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا همچنین بر اهمیت مدیریت تقاطع‌ها، تنظیم مناسب زمان‌بندی چراغ‌های راهنمایی و توجه به ایمنی پس از وقوع حادثه تأکید کرد و گفت: تأخیر در امدادرسانی و انتقال مصدومان به مراکز درمانی می‌تواند پیامدهای تصادفات را تشدید کند؛ بنابراین، کاهش زمان رسیدن نیروهای امدادی و ارتقای کیفیت رسیدگی به مصدومان نیز باید بخشی از برنامه‌های ایمنی ترافیک باشد. اصلاح مهندسی معابر و نظارت هوشمند برای کاهش تصادفات شکیبایی در تشریح راهکارهای کاهش تصادفات شهری و جاده‌ای، اظهار کرد: تحقق این هدف نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه مهندسی ترافیک، اعمال قانون، ارتقای ایمنی وسایل نقلیه، آموزش عمومی و بهبود خدمات امدادی است و نمی‌توان انتظار داشت که یک اقدام به تنهایی به کاهش پایدار تصادفات منجر شود.
وی با تأکید بر ضرورت اجرای رویکرد «سیستم ایمن»، افزود: بازطراحی معابر مسکونی و تجاری، اجرای طرح‌های استاندارد آرام‌سازی ترافیک، اصلاح هندسی تقاطع‌ها، ایمن‌سازی ورودی و خروجی بزرگراه‌ها و رفع نقاط حادثه‌خیز باید در اولویت قرار گیرد. همچنین کاهش سرعت در محدوده مدارس، مناطق مسکونی و مراکز پرتردد می‌تواند خطر تصادفات و شدت پیامدهای آن را کاهش دهد. رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا توسعه سامانه‌های هوشمند ثبت تخلف را از دیگر راهکارهای مؤثر دانست و گفت: گسترش سامانه‌های ثبت سرعت لحظه‌ای و متوسط، عبور از چراغ قرمز، تخلفات مربوط به خطوط ویژه و استفاده غیرمجاز از تلفن همراه هنگام رانندگی، می‌تواند به افزایش پوشش نظارتی و کاهش تخلفات حادثه‌ساز کمک کند.
وی همچنین بر ضرورت ساماندهی تردد موتورسیکلت‌ها، تأکید کرد و افزود: پایش هوشمند پلاک، برخورد با رفتارهای پرخطر و بررسی امکان ایجاد مسیرهای ایمن و اختصاصی موتورسیکلت در معابر واجد شرایط، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش تعارض میان جریان‌های مختلف ترافیکی کمک کند. شکیبایی با اشاره به لزوم ارتقای ایمنی عابران پیاده، گفت: مناسب‌سازی گذرگاه‌های عابر پیاده، ایجاد جزایر پناهگاهی در معابر عریض، تأمین روشنایی کافی در محل عبور عابران و بهبود دسترسی به پل‌های عابر پیاده از جمله اقداماتی است که باید متناسب با شرایط هر معبر اجرا شود. وی افزود: ایمن‌سازی مسیرهای پیرامون مدارس از طریق ایجاد گذرگاه‌های برجسته استاندارد، نصب علائم هشدار دهنده، تأمین روشنایی، مدیریت سرعت و استفاده از نیروهای مراقب عبور دانش‌آموزان نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
حمل‌ونقل عمومی و فرهنگ‌سازی؛ دو محور مکمل ایمنی ترافیک رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا توسعه حمل‌ونقل عمومی را یکی از راهکارهای کاهش حجم ترافیک و خطر تصادفات عنوان کرد و گفت: تقویت سامانه‌های حمل‌ونقل انبوه‌بر از جمله مترو و اتوبوس تندرو می‌تواند وابستگی به سفرهای تک‌سرنشین با خودرو و موتورسیکلت را کاهش دهد و در نتیجه، از حجم ترافیک و تعارض‌های حرکتی در معابر شهری بکاهد. وی مدیریت توقف‌های حاشیه‌ای، برخورد با پارک دوبله، ساماندهی محل توقف خودروهای باری و تحویل کالا و استانداردسازی روشنایی و علائم هدایت مسیر را از دیگر اقدامات ضروری برای ارتقای ایمنی معابر دانست. شکیبایی با تأکید بر ضرورت تقویت نظارت داده‌محور، اظهار کرد: یکپارچه‌سازی اطلاعات مربوط به تصادفات، تخلفات، حجم ترافیک و خدمات امدادی می‌تواند به شناسایی نقاط پرخطر و هدفمند شدن اقدامات کنترلی کمک کند.
همچنین شناسایی رانندگان پرخطر، بازآموزی متخلفان حادثه‌ساز و استفاده از سازوکارهای قانونی و بازدارنده باید با هدف کاهش تکرار تخلفات دنبال شود. لزوم آموزش حقوق شهروندی و مقررات عبور و مرور از سنین پایه وی فرهنگ‌سازی مستمر را نیز یکی از ارکان کاهش تصادفات دانست و افزود: آموزش حقوق شهروندی و مقررات عبور و مرور از سنین پایه، اطلاع‌رسانی درباره خطرات استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی و ترویج رعایت حق تقدم عابران پیاده می‌تواند به اصلاح رفتار کاربران راه کمک کند. رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا، تأکید کرد: دستیابی به معابر شهری ایمن و روان، مستلزم اجرای هم‌زمان نظارت هوشمند و اعمال قانون بازدارنده، اصلاح مهندسی معابر با اولویت کاربران آسیب‌پذیر و فرهنگ‌سازی مستمر است.
همچنین بهبود امدادرسانی پس از تصادف و انتقال سریع مصدومان به مراکز درمانی باید در کنار اقدامات پیشگیرانه مورد توجه قرار گیرد. وی در پایان خاطرنشان کرد: کاهش پایدار تصادفات و تلفات ترافیکی در گروی هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و اجرای مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه زیرساخت، مدیریت ترافیک، ایمنی وسایل نقلیه و آموزش و امداد است؛ اقداماتی که می‌توانند هم احتمال وقوع تصادف و هم شدت پیامدهای آن را کاهش دهند. رئیس پلیس ترافیک شهری فراجا با تشریح مهم‌ترین عوامل وقوع تصادفات در معابر شهری و جاده‌ای، بر ضرورت اصلاح نقاط حادثه‌خیز، توسعه نظارت هوشمند، کنترل رفتارهای پرخطر رانندگان و ایمن‌سازی مسیرهای تردد عابران پیاده و موتورسیکلت‌سواران تأکید کرد.
