پیروزی چشمگیر حزب راست افراطی در انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت و فروپاشی «دیوار آتش» در آلمان

پیروزی حزب راست افراطی آلمان در ایالت زاکسن-آنهالت که آلیس ویدال رهبر مشترک این حزب، آن را «تاریخی» خواند همچنین نشان داد در آلمان، همچون کشورهای دیگر سراسر اروپا، احزاب راست میانه به اندازه گذشته قوی نیستند. حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (ای اف دی) با کسب ۴۳.۸ درصد آرا، بیش از دو برابر نتیجه انتخابات قبلی خود رأی آورد و با فاصله‌ای چشمگیر حزب دموکرات مسیحی، یعنی حزب حاکم محافظه‌کار، را پشت سر گذاشت.

فردریش مرتس صدراعظم آلمان که همزمان با جشن گرفتن «نتیجه رویایی» انتخابات، توسط حزب آلترناتیو در شوک بسر می برد، اذعان کرد که این پیروزی اتحادیه دموکرات مسیحی را که دارای گرایشات محافظه‌کارانه است تکان داده و «تبعاتی» دارد که می تواند به سراسر منطقه برسد. در انتخابات روز یکشنبه، حزب مرتس نه تنها حمایت خود در مقابل حزب آلترناتیو، بلکه بیش از نیمی از آرای خود در سال ۲۰۲۱ را از دست داد و این در حالی بود که حزب راست افراطی آلمان سهم خود را در ایالت سابق شرقی آلمان دو برابر کرد.

حزب آلترناتیو تاکنون بزرگترین حزب اپوزیسیون این کشور در پارلمان فدرال در برلین بوده است. لفاظی های حزب اتحادیه دموکرات مسیحی در زمینه مهاجرت، محبوبیت حزب آلترناتیو را افزایش داده و باعث چرخش بیشتر به سمت راست‌گراها شده است.

براندماور یا «دیوار آتش علیه راست افراطی» در آلمان، استراتژی عدم همکاری، مرزبندی و سیاست‌زدایی توسط احزاب سیاسی جریان اصلی برای سرکوب نفوذ رو به رشد سیاست‌های راست افراطی است. اما از آنجا که این پیروزی به دست آمده، این دیوار آتش عملاً در حال فروپاشی است.

اکنون پرسش این است که استدلال های دموکراتیک تا چه اندازه می توانند این دیوار محافظتی را توجیه کنند؟ در پارلمان اروپا، در مجموع، احزاب راست‌گرای افراطی ۱۹۶ کرسی را در اختیار دارند و به نمایندگی از بیش از دوازده عضو اتحادیه فعالیت می کنند.

آن ها دومین نیروی بزرگ را در پارلمان اروپا تشکیل می دهند هر چند که به ندرت به عنوان یک بلوک مشترک رای می دهند. به رغم این که این احزاب از پست های کلیدی در اتحادیه اروپا دور هستند اما مباحث سازمانی در خصوص مهاجرت، کمک به اوکراین و «توافق سبز» را که هدف آن بی طرفی در حوزه آب و هوایی است، شکل می دهند.

در سطح ملی، احزاب راست افراطی در حال حاضر هدایت ائتلاف‌ها را در ایتالیا و در جمهوری چک برعهده دارند. در فنلاند، کرواسی، اسلواکی و سوئد شرکای کوچک ائتلاف حاکم هستند.

با این که راست افراطی قدرتی ندارد اما اصول مذاکرات را تشکیل می دهند. حزب فریدوم (آزادی) در اتریش در صدر آرای ملی در سال ۲۰۲۴ قرار گرفت.

حزب آزادی هلند به ریاست خیرت ویلدس یکی از بزرگترین احزاب این کشور را تشکیل می دهد هر چند که سال گذشته ائتلاف خود را از دست داد. در فرانسه حزب «اجتماع ملی» به ریاست مارین لو پن سالها حزبی محبوب بوده است.

در ایتالیا، جورجیا ملونی نخست وزیر این کشور چهار سال را صرف اثبات این موضوع کرد که حزبی با ریشه های پسافاشیستی می تواند بدون ایجاد هراس در بازارهای مالی حکمرانی کند. انتخابات ماه آوریل (فروردین) در مجارستان نشان داد که پیشروی جریان راست افراطی لزوماً روندی خطی و یک‌سویه نیست: حزب راست میانه «تیسا» به ریاست پیتر ماجار، حزب «فیدس» (با گرایش‌های غیرلیبرال) به رهبری ویکتور اوربان را با اکثریتی قاطع کنار زد؛ رویدادی که به ۱۶ سال حکمرانی اقتدارگرایانه پایان داد و ثابت کرد که حتی حاکمانِ مستقر و ریشه‌دار نیز ممکن است شکست بخورند.

با این حال، جریان راست افراطی نیازی ندارد که همواره و در همه جا پیروز شود؛ چرا که همین حالا نیز ماهیت چالش‌ها و محورهای رقابت انتخاباتی را برای احزاب جریان اصلی اروپا تغییر داده است. احزاب اصلی در اروپا، اکنون با افزایش فشارهای خارجی مواجه هستند.

این فشار فقط از سوی مسکو نیست بلکه واشنگتن و جنبش ماگا (آمریکا را دوباره بزرگ می کنیم) به ریاست دونالد ترامپ، این کشورها را تحت فشار قرار داده اند. ایلان ماسک کارآفرین و سرمایه دار بزرگ آمریکا در آستانه انتخابات فدرال سال گذشته از حزب آلترناتیو حمایت کرد.

جی دی ونس معاون رئیس جمهوری آمریکا نیز از فرصت سخنرانی در کنفرانس امنیتی مونیخ در سال ۲۰۲۵ استفاده کرد تا به طور مستقیم از دیوار محافظی راست افراطی در آلمان انتقاد کند و چند روز قبل از انتخابات با ویدال دیدار کرد. یک مقام ارشد سیاسی آلمان در زمان این سخنرانی، حمایت ونس را «امتیازی بزرگ برای راست افراطی در آلمان و اروپا» توصیف کرد.

با این حال هیچ‌یک از این موارد باعث نادیده گرفتن محبوبیت کاملاً واقعی و بومی احزاب راست افراطی در اروپا نمی شود؛ محبوبیتی که ریشه در نارضایتی‌های داخلی پیرامون مسائلی همچون مهاجرت، رکود دستمزدها، افول صنعتی و ناتوانی احزاب جریان اصلی در رسیدگی به این نارضایتی‌ها دارد. با این حال، مفهوم این تحول این است که صعود راست افراطی در اروپا فقط روندی خودجوش نیست؛ بلکه این روند به‌طور فعال توسط قدرت‌های خارجی تقویت می شود؛ قدرت هایی که انگیزه‌های خاص خود را اعم از ایدئولوژیک و ژئواستراتژیک، برای ایجاد شکاف در نظم سیاسی میانه‌رویِ حاکم بر اروپای پس از جنگ دارند.

اکنون سوال این است که روند قدرت گرفتن راست افراطی در اروپا واقعا تا چه اندازه توقف ناپذیر است. پاسخ این سوال را باید با تمرکز بیشتر بر هجده ماه آینده پیدا کرد که فرانسوی ها به سوی رقابت های ریاست جمهوری سال ۲۰۲۷ حرکت می کنند.

در حال حاضر لوپن در نظرسنجی ها محبوب است. در یک بازه زمانی کوتاه تر، رای دهندگان در برلین و مِکلِنبورگ (Mecklenburg) در شمال آلمان در کمتر از دو هفته آماده انتخابات می شوند.

این انتخابات های محلی می تواند نشان دهد که آیا نتیجه انتخابات این هفته در ایالت ساکسون آنهالت، نهایت افزایش قدرت گرفتن حزب راست افراطی در آلمان را نشان می دهد یا فقط تازه ترین کفِ آن است.