مرشایمر: ایران و روسیه آمریکا را تهدید وجودی می‌دانند/ واشنگتن قادر به تسلیم تهران نیست
مرشایمر در این گفت‌وگو گفت: مهم است به خاطر داشته باشیم که هم روس‌ها و هم ایرانی‌ها، آمریکا را یک تهدید وجودی می‌دانند.
مرشایمر در گفت‌وگو با «گلن دیسن» درباره تحولات خاورمیانه، جنگ ایران و آمریکا، آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه و همچنین جنگ روسیه و اوکراین، دو پرونده ایران و روسیه را از این جهت مشابه دانست که به گفته او، هر دو کشور معتقدند آمریکا تهدیدی برای بقای آنها به‌عنوان قدرت‌های مستقل است. مرشایمر در این گفت‌وگو گفت: مهم است به خاطر داشته باشیم که هم روس‌ها و هم ایرانی‌ها، آمریکا را یک تهدید وجودی می‌دانند.
مسکو از ابتدای جنگ اوکراین این برداشت را داشته که آمریکا درصدد خارج کردن روسیه از جمع قدرت‌های بزرگ است. این استاد دانشگاه افزود: اگر روسیه با چنین تهدیدی مواجه باشد، تسلیم نخواهد شد و برای مقابله با آن به مقاومت ادامه خواهد داد.
اگر آمریکا در برخورد با روسیه از این واقعیت غفلت کند، خطر درگیری هسته‌ای نیز وجود خواهد داشت. مرشایمر سپس همین استدلال را درباره ایران مطرح کرد و گفت: کاملاً روشن است که ایران با یک تهدید وجودی مواجه است.
او با اشاره به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ایران گفت که به شمارش او، ترامپ تاکنون هفت بار ایران را به نابودی تهدید کرده و آخرین مورد نیز در سازمان ملل مطرح شده است. او ادامه داد: ایرانی‌ها تسلیم نخواهند شد.
آنها هر کاری بتوانند انجام می‌دهند تا مانع پیروزی آمریکا شوند. این مسئله محدودیت‌هایی جدی برای آنچه آمریکا می‌تواند در خلیج فارس به دست آورد ایجاد می‌کند.
مرشایمر با شروع جنگ ۴۰ روزه در اواخر فوریه و تشدید فشارهای اقتصادی واشنگتن بر تهران گفت: از ۲۸ فوریه فشار عظیمی بر اقتصاد و مردم ایران وارد شده و آمریکا در حال افزایش این فشار است، اما هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که ایران در حال تسلیم شدن باشد. این استاد دانشگاه با اشاره به قدرت مفهوم ناسیونالیسم تصریح کرد: اگر به ایران حمله کنیم، ایرانی‌ها سرسختانه و با تمام توان می‌جنگند، زیرا ناسیونالیسم نیرویی فوق‌العاده قدرتمند است و هیچ مردمی دخالت بیگانگان را برای تعیین سرنوشت سیاسی کشورشان نمی‌پذیرند.
واشنگتن و مسکو پیش‌تر این مقاومت را در افغانستان و عراق تجربه کرده‌اند. مرشایمر در ادامه گفت: شواهد نشان می‌دهد که ایالات متحده هیچ تمایلی به تشدید تنش نظامی ندارد.
با وجود حملات در تنگه هرمز، واشنگتن از ورود به چرخه حملات تلافی‌جویانه نظامی خودداری کرده است، زیرا این استراتژی در گذشته کارآمد نبوده و تنها به هدررفت مهمات ارزشمند آمریکا انجامیده است. او این وضعیت را مشابه وضعیت روسیه و جنگ فرسایشی در اوکراین دانست و گفت: همان‌طور که نشانه‌ای از آمادگی مسکو برای تسلیم وجود ندارد، درباره تهران نیز چنین نشانه‌ای دیده نمی‌شود.
اما واشنگتن در یک جنگ فرسایشی قرار گرفته و امیدوار است با فشار اقتصادی، تهران را وادار به تسلیم کند. این استاد دانشگاه در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به نابودی و آسیب‌های جدی وارد شده به پایگاه‌های آمریکا در منطقه، درباره آینده حضور آمریکا در غرب آسیا گفت: اگر واشنگتن به تدریج از تعهدات امنیتی خود در منطقه عقب‌نشینی کند، کشورهای عربی خلیج فارس دیگر نمی‌توانند مانند گذشته صرفاً به چتر امنیتی آمریکا تکیه کنند.
او گفت: کشورهای منطقه در چنین شرایطی با دو گزینه اصلی روبه‌رو خواهند بود، یا باید به دنبال ایجاد نوعی «همزیستی» با ایران باشند یا به سمت ایجاد ظرفیت بازدارندگی مستقل، از جمله توانمندی هسته‌ای، حرکت کنند. مرشایمر با اشاره به عربستان سعودی و جنگ این کشور علیه یمن گفت: ریاض ممکن است همچنان تا حدی بتواند روی آمریکا حساب کند، اما این رابطه مانند گذشته نخواهد بود.
او همچنین تأکید کرد که روسیه و چین نیز نمی‌توانند به‌طور معناداری جایگزین چتر امنیتی آمریکا برای کشورهای منطقه شوند و در بهترین حالت می‌توانند در حاشیه به آنها کمک کنند. او در همین زمینه گفت: برای کشورهای منطقه، «راه اصلی» این است که نوعی سازوکار همزیستی با ایران پیدا کنند.
مرشایمر این وضعیت را برای عراق ساده‌تر دانست، اما گفت برای کشورهای عربی اهل تسنن منطقه، چنین مسیری دشوارتر خواهد بود. مرشایمر در ادامه مستقیماً درباره سیاست آمریکا در قبال ایران گفت که از نظر او «کار هوشمندانه» برای واشنگتن این است که نوعی توافق برای همزیستی با ایران ایجاد و روابط دو کشور را تغییر دهد.
او گفت که «ایران، برخلاف تصویری که در رسانه‌های جریان اصلی آمریکا ارائه می‌شود، کشوری نیست که دائماً در حال آغاز جنگ و درگیری باشد.» مرشایمر با اشاره به تاریخ ایران تأکید کرد: در تاریخ دولت-ملت ایران شواهدی از آغاز جنگ توسط این کشور وجود ندارد و ایران زمانی که با تجاوز آمریکا یا اسرائیل مواجه شده، واکنش تهاجمی نشان داده است. او افزود: ایده اینکه ایران مصمم به آغاز درگیری، آغاز جنگ و فتح سرزمین‌های مختلف است، کاملا بی اساس است، من هیچ شواهدی برای آن نمی‌بینم.
تنها مانع رسیدن آمریکا به همزیستی با ایران اسرائیل است. مرشایمر تصریح کرد: اسرائیل نمی‌خواهد چنین رابطه‌ای میان آمریکا و ایران شکل بگیرد و تل‌آویو ایران را تهدیدی مرگبار می‌داند.
در همین راستا، اسرائیل به دنبال تضعیف و تجزیه ایران است و تلاش می‌کند با ایران همان کاری را انجام دهد که در سوریه انجام شده است. او در عین حال گفت: همین مسئله باعث می‌شود تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران بسیار دشوار باشد، زیرا اسرائیل نفوذ بسیار زیادی بر سیاست خاورمیانه‌ای واشنگتن دارد.
حتی اگر این تعبیر که اسرائیل «سیاست خارجی آمریکا را کنترل می‌کند» بیش از حد قوی باشد، این رژیم در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا نفوذی بسیار نزدیک به چنین سطحی دارد. در مقابل، مرشایمر معتقد است آمریکا نیز به دلیل هزینه‌های حضور نظامی گسترده در منطقه، به‌سادگی نمی‌تواند سیاست فعلی خود را ادامه دهد، چرا که «حفظ یک نیروی نظامی قدرتمند در خاورمیانه در ابعادی که تا پیش از ۲۸ فوریه وجود داشت، تقریباً غیرممکن خواهد بود.» در همین راستا او مجددا تأکید کرد: واشنگتن از یک سو برای دستیابی به نوعی رابطه جدید با ایران با مانع اسرائیل روبه‌روست و از سوی دیگر نمی‌تواند حضور نظامی سابق خود در منطقه را حفظ کند؛ این شرایط، آمریکا را در یک معضل عظیم در منطقه مواجه کرده است.
مرشایمر در بخش دیگر این گفت‌وگو به جنگ اوکراین، گسترش ناتو و نزدیک شدن اوکراین به غرب پرداخت. او استدلال کرد که روسیه گسترش نفوذ آمریکا و ناتو در نزدیکی مرزهایش را تهدیدی علیه موقعیت خود به‌عنوان یک قدرت بزرگ می‌داند و همین مسئله در محاسبات امنیتی مسکو نقش اساسی داشته است.
او در پایان این بخش، با اشاره به ملی‌گرایی روسیه گفت تصور اینکه مسکو به دنبال تصرف بخش بزرگی از اروپای شرقی، از جمله لهستان و کشورهای بالتیک، باشد را غیرمنطقی می‌داند. مرشایمر استدلال کرد روسیه از تجربه اتحاد جماهیر شوروی آموخته است که اداره سرزمین‌هایی با جمعیت ملی‌گرا و مخالف، هزینه بسیار سنگینی دارد.
