شیعیان لبنان:امنیت و پایان اشغالگری تنها با مقاومت مسلحانه محقق می‌شود

تقریباً ۸۰ درصد از شیعیان لبنان انتظار دارند که شرایط زندگی در مقایسه با سال گذشته بدتر شود. با این حال، علیرغم عدم اطمینان درباره وضعیت اقتصادی و معیشتی، آنها گزینه مقاومت مسلحانه برای آزادسازی سرزمین را رها نکرده‌اند. برای ۶۲.۳ درصد از آنها، مهمترین مسئله پایان دادن به اشغالگری صهیونیست‌ها و موثرترین راه برای آزادسازی سرزمین و تضمین امنیت و حاکمیت لبنان، طبق گفته ۴۸.۴ درصد از پاسخ‌دهندگان شیعه، از طریق مقاومت مسلحانه است.

علاوه بر این، ۵۳.۵ درصد معتقدند که تصمیم جنگ و صلح باید صرفاً بر عهده مقاومت باشد وطبق گفته ۳۷.۶ درصد نیز از طریق توافق بین دولت و مقاومت گرفته شود. طبق گزارش روزنامه لبنانی الاخبار، در ادامه این نظرسنجی که توسط مرکز اسلامی مطالعات و اسناد برای تعیین «نظر جامعه شیعه در خصوص آزادی و موضع سیاسی» انجام شد، به این نتیجه رسید که وخامت شرایط زندگی عامل تعیین‌کننده‌ای در موضع آنها نیست. اشغالگری در سلسله مراتب اولویت‌ها بر معیشت اولویت دارد، سطح سیاسی فعلی کاملاً رد می‌شود، در حالی که ارتش پذیرفته می‌شود و هیچ رقیبی برای فهرست‌های انتخاباتی مقاومت وجود ندارد.

این نتایج از نظرسنجی از ۱۰۶۵ نفر از ساکنان شیعه لبنان به دست آمده است. این نمونه شامل تمام مناطقی است که شیعیان لبنان در آن ساکن هستند، از استان جنوب لبنان گرفته تا نبطیه، بعلبک-هرمل، دره بقاع مرکزی و غربی و تا بیروت و استان جبل لبنان، به ویژه ضاحیه جنوبی و شهرک‌های کفون و قماطیه. نتایج نظرسنجی در زمینه گزینه مقاومت قابل توجه است زیرا در زمانی رخ می‌دهد که حزب‌الله هنوز قصد خود را برای پرداخت کمک هزینه مسکن به صاحبان خانه‌های ویران شده توسط تجاوز اسرائیل آغاز یا اعلام نکرده است.

این امر بهانه «مصلحت سیاسی» یا تأثیر «پول سیاسی» بر نتایج را تضعیف می‌کند. شرکت‌کنندگان در نظرسنجی، تعهد خود را به مقاومت ابراز کردند، در حالی که همزمان عدم اطمینان اقتصادی و معیشتی را هم از نظر «ارزیابی وضعیت معیشتی در مقایسه با سال گذشته» و هم «انتظار از وضعیت معیشتی برای سال آینده» ابراز داشتند. تنها ۳ درصد از پاسخ‌دهندگان بهبود قابل توجه وضعیت معیشتی را پیش‌بینی کردند و ۲۰ درصد انتظار بهبود کلی اقتصاد را داشتند.

در مورد موضع شیعیان نسبت به اقتدار سیاسی در لبنان، ۵۶ درصد از پاسخ‌دهندگان به ارتش اعتماد داشتند، در حالی که بی‌اعتمادی مطلق خود را به ریاست جمهوری و عملکرد دولت فعلی نشان دادند. طبق نتایج این نظرسنجی، ۸۱ درصد از شیعیان به ریاست جمهوری اعتماد ندارند و این سوال مطرح می‌شود که بازدیدکنندگان شیعه کاخ بعبدا که از تریبون آن پایبندی خود را به «رئیس جمهور، مشروعیت لبنان و مذاکره با دشمن به‌عنوان راهی برای آزادی» اعلام می‌کنند، تا چه حد نماینده واقعی جامعه شیعه هستند. رضایت شیعیان لبنان از عملکرد دولت فعلی از ۱۲ درصد تجاوز نمی‌کند، در حالی که بی‌اعتمادی به آن به ۸۸ درصد رسیده است.

در یک سوال جداگانه، ۸۱ درصد از پاسخ‌دهندگان تمایل خود را برای تغییر دولت ابراز کردند. از این نقطه، بحث سیاسی در نظرسنجی انجام شده توسط مرکز اسلامی مطالعات و اسناد آغاز می‌شود و بر مسائل اصلی کشور مانند سلاح‌های مقاومت و زبان مرتبط در بیانیه‌های رسمی بنیانگذاری، مانند بیانیه وزارتی، تمرکز دارد. برای ۸۴ درصد از شیعیان، نقش سلاح‌های مقاومت «حفاظت و بازدارندگی تا زمانی که تهدید ادامه دارد» است.

در مقابل، تنها چهار درصد از شیعیان از انحصار دولت در استفاده از زور حمایت می‌کنند. بر اساس این یافته، نظرسنجی نشان می‌دهد که ۵۰ درصد از پاسخ‌دهندگان «مقاومت مسلحانه را مؤثرترین راه برای آزادسازی سرزمین و تضمین امنیت و حاکمیت لبنان» می‌دانند. پس از آن «مسیر ایرانی-آمریکایی» با ۱۶ درصد قرار دارد، در حالی که ۱۳ درصد معتقدند که «دیپلماسی و مذاکره» بهترین راه برای آزادسازی سرزمین و تضمین حاکمیت است.

در میان کسانی که مقاومت را به‌عنوان وسیله‌ای برای آزادسازی انتخاب کرده‌اند، ۵۴ درصد از آغاز عملیات نظامی علیه اشغالگران، حتی اگر منجر به بازگشت به جنگ شود، حمایت می‌کنند، در حالی که ۲۴ درصد از آغاز عملیات با سرعتی که منجر به بازگشت به جنگ نشود، حمایت می‌کنند. در همین زمینه، عدم اعتماد فعلی به نهاد سیاسی لبنان در موضع منفی ۸۶ درصد از شیعیان در مورد توافق‌نامه چارچوب امضا شده توسط مقامات سیاسی با اسرائیل و رد قاطع عادی‌سازی روابط با دشمن، که به ۹۷ درصد از افراد مورد بررسی می‌رسد، منعکس شده است. از سوی دیگر، این بی‌اعتمادی در پاسخ‌های شیعیان به این سوال همیشگی لبنانی‌ها که چه کسی باید قدرت تصمیم‌گیری در مورد جنگ و صلح را داشته باشد، منعکس نشده است.

هیچ بلوک بزرگ و متحدی در میان پاسخ‌دهندگان پدیدار نشد؛ بلکه درصدها متفاوت بود. ۵۳ درصد معتقدند که تصمیم در مورد جنگ و صلح صرفاً بر عهده مقاومت است، در حالی که ۳۷ درصد اجماع بین دولت و مقاومت را ترجیح می‌دهند. این «بلوک اجماع»، که شامل یک سوم از افراد مورد بررسی است، «ناچیز نیست».

درباره ارزیابی رأی‌دهندگان شیعه از نمایندگان خود و سایر گروه‌های سیاسی شیعه، دو معیار مطرح می‌شود: اول، شیعیان نمایندگان خود را بر اساس معیار «تأمین خدمات و توسعه» با نرخ ۳۲ درصد قضاوت می‌کنند و پس از آن نقش ملی با نرخ ۳۰ درصد قرار دارد، در حالی که عملکرد سایر نیروهای شیعه را بر اساس موضع آنها در قبال مقاومت علیه اسرائیل با نرخ ۷۰ درصد ارزیابی می‌کنند، در حالی که توسعه محلی در اینجا به نرخ ۱۵ درصد کاهش می‌یابد، که نشان می‌دهد هیچ رقیب واقعی برای مقاومت در انتخابات وجود ندارد، به ویژه از آنجا که ۷۷ درصد از افراد مورد بررسی تأیید می‌کنند که آرای آنها به لیست مقاومت یا افراد مورد حمایت آن در هر انتخابات پارلمانی، حتی اگر فردا برگزار شود، تعلق می‌گیرد. این نظرسنجی که توسط مرکز مطالعات و اسناد لبنان برای تعیین «نظر جامعه شیعه در مورد آزادسازی و موضع سیاسی» انجام شد، به این نتیجه رسید که وخامت شرایط زندگی عامل تعیین‌کننده‌ای در موضع آنها نیست. در مورد سلاح مقاومت، 84 درصد از شیعیان نقش این سلاح را در چارچوب حفاظت و بازدارندگی لبنان می‌دانند و تنها 4 درصد از آنها با انحصار سلاح در دست دولت موافق هستند.

نظریه «هویت جمعی در جنبش‌های اجتماعی»، توضیح می‌دهد که چگونه گروه‌های اجتماعی در شرایط بحرانی، هویت مشترک خود را نه بر پایه منافع مادی کوتاه‌مدت، بلکه براساس روایت تاریخی مقاومت، تجربه جمعی تهدید وجودی و مرزبندی با «دیگری» بازتولید می‌کنند.