از هوش مصنوعی تا امنیت ملی؛ استانداردها در عصر حکمرانی داده

ارژنگ جوادی در مراسم گرامیداشت روز ملی استاندارد با تأکید بر نقش راهبردی داده در قدرت و امنیت کشورها اظهارکرد: داده‌های معتبر و قابل اتکا، علاوه بر تأثیرگذاری بر تصمیم‌های فردی و اجتماعی، به یکی از ابزارهای مهم اقتدار ملی تبدیل شده‌اند و استانداردها در اعتبارسنجی این داده‌ها و اطمینان از صحت اطلاعات، نقشی تعیین‌کننده دارند. سرپرست پژوهشگاه استاندارد کشور بیان کرد: بخش قابل توجهی از تصمیم‌های روزمره ما، از انتخاب مسیر و دریافت اطلاعات هواشناسی تا خرید کالا و بررسی سلامت و کیفیت محصولات، بر پایه داده‌هایی شکل می‌گیرد که در اختیارمان قرار می‌گیرد.

هرچه این اطلاعات دقیق‌تر و معتبرتر باشد، امکان تصمیم‌گیری صحیح نیز افزایش می‌یابد. وی با بیان اینکه اطلاعات نادرست می‌تواند به تصمیم‌های اشتباه منجر شود، افزود: این مسئله در مقیاس ملی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا کشورها برای دستیابی به اطلاعات دقیق، شناخت محیط پیرامونی و تحلیل شرایط، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در حوزه‌هایی مانند ماهواره‌ها، تصویربرداری، زیرساخت‌های پردازشی و سامانه‌های تحلیل داده انجام می‌دهند.

جوادی با اشاره به گسترش کاربرد هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال تصریح کرد: این فناوری‌ها حجم گسترده‌ای از داده‌های فردی و اجتماعی را پردازش می‌کنند و همین موضوع ضرورت توجه جدی به اعتبار، امنیت و نحوه استفاده از اطلاعات را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، دسترسی به داده دقیق و قابل اعتماد می‌تواند بر کیفیت تصمیم‌گیری و توانمندی افراد، سازمان‌ها و کشورها اثر بگذارد.

وی با اشاره به تجربه‌های امنیتی و اهمیت اطلاعات دقیق در شناسایی اهداف و تحلیل شرایط گفت: داده و اطلاعات در معادلات جدید، نقشی فراتر از یک ابزار پشتیبان دارند و می‌توانند در تعیین میزان دقت و اثربخشی اقدامات مؤثر باشند. ازاین‌رو، کشورها ناگزیرند برای حفاظت از اطلاعات و افزایش توان تولید و تحلیل داده‌های معتبر، برنامه‌ریزی جدی‌تری داشته باشند.

سرپرست پژوهشگاه استاندارد در ادامه، نقش نظام استانداردسازی را در این عرصه مهم دانست و خاطرنشان کرد: فعالیت‌های استاندارد صرفاً به کنترل ویژگی‌های فیزیکی کالاها محدود نمی‌شود؛ بلکه تولید داده‌های فنی، ارزیابی اطلاعات و اعتبارسنجی نتایج نیز بخشی از این فرایند است. استانداردسازی با افزایش اطمینان از صحت اطلاعات، زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر را برای تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و سیاست‌گذاران فراهم می‌کند.

جوادی با تأکید بر ضرورت توسعه استانداردهای آینده‌نگر بیان کرد: در کنار استانداردهایی که برای پاسخ‌گویی به نیازها و مسائل موجود تدوین می‌شوند، باید تحولات فناوری و نیازهای آینده نیز مورد توجه قرار گیرد. در غیر این صورت، ممکن است با گسترش فناوری‌های جدید، تدوین الزامات فنی و استانداردهای موردنیاز با تأخیر مواجه شود.

وی با اشاره به تحولات اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی افزود: توسعه پلتفرم‌های دیجیتال، گسترش خدمات مبتنی بر فناوری و تغییر شیوه‌های ارائه خدمات، ضرورت بازنگری در رویکردهای استانداردسازی را افزایش داده است. در این حوزه‌ها نمی‌توان تنها بر الگوهای سنتی مبتنی بر کالاهای فیزیکی تکیه کرد، بلکه باید متناسب با ماهیت فناوری‌های جدید، استانداردهای لازم را از پیش شناسایی و تدوین کرد.

سرپرست پژوهشگاه استاندارد با اشاره به افزایش وابستگی فعالیت‌های روزمره به خدمات دیجیتال گفت: بخش قابل توجهی از امور مرتبط با خرید، خدمات اداری و فعالیت‌های شغلی به بسترهای دیجیتال منتقل شده است و انتظار می‌رود این روند ادامه پیدا کند. بنابراین، هرچه نقش فناوری در زندگی و اقتصاد پررنگ‌تر شود، اهمیت استانداردسازی در این حوزه‌ها نیز افزایش خواهد یافت.

جوادی ابراز امیدواری کرد با توسعه پژوهش‌های کاربردی و تدوین استانداردهای متناسب با تحولات فناوری، زمینه افزایش اعتبار داده‌ها، بهبود تصمیم‌گیری و تقویت نقش استاندارد در زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور فراهم شود.