عراقچی: گردشگری و صنایع‌دستی باید به پیشران‌های دیپلماسی اقتصادی و ارزآوری کشور تبدیل شوند

سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه عصر شنبه ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در نشست شورای معاونان، مشاوران و مدیران‌کل ستادی و استانی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با تشریح الزامات تقویت تاب‌آوری اقتصادی کشور در برابر فشار‌های خارجی، بر ضرورت فعال‌سازی ظرفیت‌های مغفول گردشگری، صنایع‌دستی و میراث‌فرهنگی در چارچوب دیپلماسی اقتصادی تاکید کرد. وزیر امور خارجه با اشاره به تجربه ایران در مواجهه با فشار‌های خارجی و تحولات جنگ اخیر، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های کشور، انسجام و ایستادگی مردم و توانمندی‌هایی است که در عرصه‌های مختلف به نمایش گذاشته شده است.

این ظرفیت‌ها باید به‌درستی شناخته و برای تقویت قدرت ملی و عبور از محدودیت‌های اقتصادی به کار گرفته شوند. عراقچی با تاکید بر اینکه آمادگی و تقویت توانمندی‌های ملی، یکی از عوامل بازدارندگی در برابر تهدید‌های خارجی است، افزود: همان‌گونه که باید در عرصه نظامی به نقطه‌ای برسیم که دشمن از دستیابی به اهداف خود ناامید شود، در حوزه اقتصادی نیز باید شرایطی ایجاد کنیم که فشار تحریم‌ها نتواند کشور را به تسلیم وادار کند.

وی تاب‌آوری اقتصادی را از ماموریت‌های مهم دستگاه دیپلماسی برشمرد و تصریح کرد: وزارت امور خارجه در کنار پیگیری مسیر‌های سیاسی و مذاکرات برای رفع تحریم‌ها، وظیفه دارد ظرفیت‌های اقتصادی کشور را نیز به‌گونه‌ای فعال کند که تحریم‌ها از کارآمدی و اثربخشی مورد انتظار تحریم‌کنندگان برخوردار نباشند. وزیر امور خارجه با اشاره به اهمیت توسعه دیپلماسی استانی در سیاست خارجی کشور، این رویکرد را فرصتی موثر برای گسترش همکاری‌های اقتصادی، تسهیل مبادلات تجاری و فعال‌سازی ظرفیت‌های گردشگری مناطق مرزی دانست و گفت: دیپلماسی استانی می‌تواند فراتر از حل‌وفصل مسائل مرزی، زمینه‌ساز همکاری‌های گسترده میان استان‌های همجوار ایران و کشور‌های منطقه باشد.

عراقچی با اشاره به امکان برقراری ارتباط مستقیم میان مسئولان استان‌های مرزی دو کشور افزود: برای نمونه، ارتباط سازمان‌یافته میان مسئولان استان خوزستان و استان بصره عراق می‌تواند به حل بخشی از مسائل تجاری و مرزی کمک کند و زمینه را برای تسریع همکاری‌ها بدون ارجاع همه موضوعات به پایتخت‌ها فراهم آورد. وی ادامه داد: ظرفیت استان‌ها تنها به مبادلات مرزی محدود نیست و این مناطق می‌توانند در تامین کالا‌های مورد نیاز، توسعه تجارت، تسهیل مبادلات مالی و رفع موانع اقتصادی نقش مؤثری ایفا کنند.

وزیر امور خارجه با تاکید بر قابلیت تعمیم این الگو به حوزه گردشگری اظهار کرد: دیپلماسی استانی در گردشگری نیز می‌تواند بسیار مؤثر باشد، چراکه استان‌های مرزی و همجوار از ظرفیت‌های ارزشمندی برای جذب گردشگران کشور‌های پیرامونی برخوردارند و با ایجاد ارتباطات مستقیم و هدفمند می‌توان زمینه بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها را فراهم کرد. عراقچی با اشاره به جایگاه گردشگری در تامین منابع ارزی کشور، برخورداری ایران از میراث تاریخی، جاذبه‌های طبیعی، تنوع فرهنگی و ظرفیت‌های مردمی را مزیتی راهبردی دانست و گفت: گردشگری یکی از منابع مهم ارزآوری کشور است و ایران همچون ذخایر بزرگ نفت، گاز و معادن، از گنجینه ارزشمند گردشگری نیز برخوردار است، گنجینه‌ای که هنوز به‌طور کامل از ظرفیت‌های آن استفاده نشده است.

وی با اشاره به ظرفیت بازار گردشگری عراق و پیوند‌های فرهنگی و مذهبی دو کشور افزود: در شرایط کنونی حدود سه میلیون زائر عراقی به مشهد سفر می‌کنند و با توجه به میزان هزینه‌کرد گردشگران، این جریان سفر می‌تواند منابع ارزی قابل‌توجهی برای کشور به همراه داشته باشد. وزیر امور خارجه با اشاره به بررسی راهکار‌های افزایش شمار زائران و گردشگران عراقی در نشست مشهد و آستان قدس رضوی ادامه داد: در این نشست درباره افزایش شمار زائران از سه میلیون به پنج میلیون نفر بحث شد و با برنامه‌ریزی، توسعه زیرساخت‌ها و سرمایه‌گذاری مناسب، امکان افزایش این ظرفیت تا ۱۰ میلیون نفر نیز قابل بررسی است.

عراقچی با تاکید بر ضرورت توسعه مقاصد سفر گردشگران عراقی فراتر از شهر مشهد اظهار کرد: علاقه‌مندی گردشگران عراقی برای بازدید از شهر‌هایی مانند اصفهان و مناطق شمالی کشور رو به افزایش است و می‌توان با برنامه‌ریزی مناسب، زمینه سفر آنان به سایر استان‌ها و بهره‌مندی از جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی ایران را فراهم کرد. وی افزود: تسهیل ورود گردشگران کشور‌های همسایه با خودرو‌های شخصی و ایجاد شرایط مناسب برای سفر‌های زمینی، می‌تواند به توزیع متوازن‌تر منافع گردشگری در استان‌های مختلف کمک کند.

در این زمینه، استان‌های مرزی نقش دروازه‌های ارتباطی کشور با بازار‌های گردشگری منطقه را برعهده دارند. وزیر امور خارجه خطاب به مدیران وزارت میراث‌فرهنگی تاکید کرد: باید از ظرفیت استان‌های مرزی و همجوار برای جذب گردشگر استفاده کنیم و زمینه‌ای فراهم آوریم تا مردم کشور‌های همسایه برای بازدید از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی ایران به کشور سفر کنند.

دیپلماسی استانی می‌تواند در ایجاد این ارتباط و تسهیل رفت‌وآمد گردشگران نقش مؤثری داشته باشد. عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر ضرورت استفاده حداکثری از ظرفیت نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی، گفت: به سفیران و همکاران وزارت امور خارجه ماموریت داده‌ام که از هیچ فرصت اقتصادی، تجاری و اشتغال‌زایی چشم‌پوشی نکنند.

حتی یک دلار درآمد ارزی بیشتر، یک قلم کالای صادراتی بیشتر و ایجاد یک فرصت شغلی نیز در شرایط کنونی کشور ارزشمند است. وی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از همه فرصت‌های موجود در تجارت خارجی افزود: در شرایط فشار اقتصادی، نباید فرصت‌های کوچک تجاری را نادیده گرفت، زیرا مجموعه این فرصت‌ها می‌تواند به تقویت توان اقتصادی کشور و کاهش آثار محدودیت‌های خارجی کمک کند.

وزیر امور خارجه با اشاره به نقش سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های دیپلماتیک در حمایت از بخش‌های اقتصادی کشور تصریح کرد: این نمایندگی‌ها می‌توانند در شناسایی فرصت‌های بازار‌های هدف، معرفی ظرفیت‌های تولیدی و صادراتی ایران و ایجاد ارتباط میان فعالان اقتصادی کشور با طرف‌های خارجی نقش‌آفرینی کنند. عراقچی در همین زمینه، صنایع‌دستی ایران را از حوزه‌های مستعد برای گسترش همکاری‌های اقتصادی و فرهنگی دانست و گفت: نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور می‌توانند در معرفی محصولات صنایع‌دستی، بازاریابی بین‌المللی و توسعه بازار‌های صادراتی این محصولات نقش مؤثری ایفا کنند.

وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر آمادگی این وزارتخانه برای همکاری همه‌جانبه با وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اظهار کرد: وزارت امور خارجه در خدمت وزارت میراث‌فرهنگی است و زمینه‌های همکاری میان دو مجموعه در حوزه‌های گردشگری، صنایع‌دستی و میراث‌فرهنگی بسیار گسترده است. وی تسهیل صدور روادید، توسعه ارتباطات با کشور‌های هدف گردشگری و تقویت همکاری‌های بین‌المللی را از زمینه‌های مهم تعامل دو وزارتخانه برشمرد و افزود: در حوزه گردشگری باید هماهنگی بیشتری برای تسهیل سفر گردشگران خارجی و گسترش ارتباط با بازار‌های هدف صورت گیرد.

عراقچی با اشاره به اهمیت معرفی ظرفیت‌های صنایع‌دستی ایران در عرصه بین‌المللی ادامه داد: سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران می‌توانند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های دیپلماتیک خود، زمینه معرفی گسترده‌تر صنایع‌دستی کشور و دسترسی تولیدکنندگان ایرانی به بازار‌های جدید را فراهم کنند. وزیر امور خارجه همچنین ثبت‌جهانی آثار و میراث‌فرهنگی ایران را از مسئولیت‌های مهم تاریخی و نسلی کشور دانست و تاکید کرد: در زمینه ثبت‌جهانی میراث‌فرهنگی ایران، همکاری نزدیک و هماهنگی میان وزارت امور خارجه و وزارت میراث‌فرهنگی ضرورت دارد و این مسئولیت باید با هم‌افزایی مجموعه‌های مرتبط دنبال شود.

وی با اشاره به وجود زمینه‌های همکاری میان دو وزارتخانه خاطرنشان کرد: هماهنگی‌های مناسبی در جلسات مشترک انجام شده است و امیدواریم این تعامل در همه حوزه‌ها تداوم یابد تا بتوانیم از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی، گردشگری و اقتصادی کشور به بهترین شکل استفاده کنیم. عراقچی در پایان با تاکید بر نقش مکمل گردشگری، صنایع‌دستی و میراث‌فرهنگی در تقویت اقتصاد ملی، آمادگی وزارت امور خارجه را برای حمایت از برنامه‌های این وزارتخانه از طریق سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور اعلام کرد.