شرایط سیاسی ادامه جنگ را برای هر دو طرف پر هزینه کرده است

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا یکی از متغیرهای مهم در تعیین فضای سیاسی جنگ ایران و آمریکا است، اما به‌تنهایی سرنوشت این بحران را مشخص نمی‌کند. اکبر حیدیری در یادداشتی با عنوان "تقویم واشنگتن و سرنوشت میدان" در روزنامه اطلاعات نوشت: ملاحظات امنیتی، پرونده هسته‌ای ایران، وضعیت تنگه هرمز، نقش اسرائیل و مسیر مذاکرات همچنان در این معادله تعیین‌کننده‌اند.

- واقعیت آن است که انتخابات می‌تواند هزینه سیاسی ادامه جنگ را برای واشنگتن افزایش دهد، اما تضمینی برای توقف درگیری نیست. - سرنوشت بحران بیش از هر چیز به این بستگی دارد که آیا دو طرف می‌توانند میان اهداف امنیتی، ملاحظات داخلی و هزینه‌های فزاینده تقابل، راهی برای کاهش تنش و رسیدن به توافق پیدا کنند یا خیر.

متن کامل این یادداشت را می توانید در ادامه بخوانید. اکبر حیدری روزنامه اطلاعات نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر ۲۰۲۶، بار دیگر رابطه پیچیده میان سیاست داخلی و تصمیمات نظامی واشنگتن را در کانون توجه قرار داده است.

در شرایطی که جنگ با ایران هزینه‌های امنیتی، اقتصادی و دیپلماتیک قابل‌توجهی ایجاد کرده، پرسش اساسی این است که آیا ملاحظات انتخاباتی می‌تواند بر زمان‌بندی ادامه درگیری، مسیر مذاکرات و احتمال تشدید یا مهار تنش‌ها تأثیر بگذارد؟ پاسخ به این پرسش مستلزم تفکیک واقعیت‌های سیاسی از گمانه‌زنی‌های نظامی است؛ زیرا نزدیکی انتخابات، به‌خودی‌خود، نه نشانه قطعی آغاز جنگ است و نه تضمینی برای توقف آن.

برای دولت دونالد ترامپ، مدیریت پیامدهای جنگ در آستانه انتخابات اهمیتی فراتر از سیاست خارجی دارد. قیمت انرژی، فشار تورمی، هزینه عملیات نظامی و نگرانی خانواده‌های آمریکایی از گسترش درگیری، همگی می‌توانند به موضوعاتی اثرگذار در رقابت‌های انتخاباتی تبدیل شوند.

جمهوری‌خواهان برای حفظ موقعیت خود در کنگره ناگزیرند نسبت به پیامدهای اقتصادی و امنیتی تصمیمات دولت پاسخ‌گو باشند؛ همان‌گونه که دموکرات‌ها نیز می‌توانند عملکرد دولت را در حوزه مدیریت بحران، هزینه‌های عمومی و تحقق اهداف اعلام‌شده به چالش بکشند. در چنین شرایطی، کاخ سفید با معادله‌ای دشوار روبه‌روست: ادامه عملیات نظامی بدون دستیابی به نتیجه‌ای روشن، هزینه‌های سیاسی را افزایش می‌دهد؛ در مقابل، پایان دادن به جنگ بدون دستاوردی قابل دفاع در عرصه عمومی، ممکن است از سوی منتقدان به عقب‌نشینی تعبیر شود.

همین دوگانگی می‌تواند دولت آمریکا را به سمت ترکیبی از فشار نظامی، تهدید دیپلماتیک و تلاش برای دستیابی به توافق سوق دهد؛ رویکردی که هدف آن، حفظ قدرت چانه‌زنی در کنار کنترل هزینه‌های داخلی است.بااین‌حال، انتخابات لزوماً عامل بازدارنده جنگ نیست. گاهی فشار افکار عمومی برای پایان دادن به درگیری، انگیزه مصالحه را تقویت می‌کند؛ اما در شرایط دیگر، نگرانی از متهم شدن به ضعف می‌تواند تصمیم‌گیران را به نمایش قدرت وادار سازد.

بنابراین، تقویم انتخاباتی ممکن است هم‌زمان دو نیروی متضاد ایجاد کند: تمایل به کاهش تنش و انگیزه برای اجتناب از عقب‌نشینی سیاسی. نتیجه نهایی به ارزیابی دولت از هزینه ادامه جنگ، اهداف نظامی و امکان دستیابی به توافق بستگی خواهد داشت.

در سوی مقابل، تهران نیز می‌تواند پیامدهای داخلی جنگ برای واشنگتن را در محاسبات دیپلماتیک خود لحاظ کند. افزایش هزینه‌های انرژی، نگرانی از اختلال در تجارت منطقه‌ای و احتمال گسترش بحران به دیگر کشورهای خاورمیانه، عواملی هستند که می‌توانند فشار بر دولت آمریکا را افزایش دهند.

بااین‌حال، اتکا به این فشارها بدون توجه به خطر واکنش متقابل، محاسبه‌ای پرریسک خواهد بود. تشدید تنش ممکن است به‌جای تسریع مصالحه، زمینه عملیات گسترده‌تر و افزایش هزینه‌های انسانی و اقتصادی برای طرفین را فراهم کند.

مهم‌ترین خطر در چنین وضعیتی، شکل‌گیری چرخه‌ای از محاسبات اشتباه است؛ چرخه‌ای که در آن هر طرف تصور می‌کند زمان به سود او حرکت می‌کند. اگر واشنگتن فشار بیشتر را راهی برای تحمیل خواسته‌های خود بداند و تهران نیز هزینه‌های انتخاباتی جنگ را عامل عقب‌نشینی آمریکا تلقی کند، امکان دارد فضای لازم برای توافق محدود شود.

در این میان، یک حادثه نظامی، حمله محدود یا شکست مذاکرات می‌تواند روند تحولات را به‌سرعت تغییر دهد. در مجموع باید گفت، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا یکی از متغیرهای مهم در تعیین فضای سیاسی جنگ ایران و آمریکا است، اما به‌تنهایی سرنوشت این بحران را مشخص نمی‌کند.

ملاحظات امنیتی، پرونده هسته‌ای ایران، وضعیت تنگه هرمز، نقش اسرائیل و مسیر مذاکرات همچنان در این معادله تعیین‌کننده‌اند.