خرمای ایران پشت مرز‌ها متوقف شد / ۷ هزار کانتینر در انتظار خروج؛ صادرات چرا قفل شد؟

رئیس انجمن ملی خرمای ایران با بیان اینکه حدود ۱.۵ میلیون تن خرما معادل کل تولید امسال در سردخانه‌های کشور انباشت شده است، گفت: ۷۰۰۰ کانتینر خرما در مرز‌های صادراتی منتظر خروج هستند. محسن رشید فرخی- رئیس انجمن ملی خرمای ایران - در سومین بزرگداشت روز ملی خرمای ایران، با اشاره به شرایط خاص اقتصادی کشور اظهار کرد: امسال روز ملی خرما در شرایطی متفاوت از سال‌های گذشته برگزار می‌شود؛ شرایطی که علاوه بر تحریم‌ها و محدودیت‌های خارجی، مشکلات متعددی را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایجاد کرده و ضرورت همدلی و همکاری همه بخش‌ها را بیش از گذشته آشکار ساخته است.

وی با تاکید بر ضرورت تمرکز دستگاه‌ها و تشکل‌های اقتصادی بر مسئولیت‌های خود افزود: در شرایط کنونی، هر بخش باید وظایف خود را با جدیت بیشتری دنبال کند. همان‌طور که دستگاه‌های مسئول در حوزه دیپلماسی و دفاعی مأموریت‌های خود را انجام می‌دهند، فعالان اقتصادی و تشکل‌های بخش خصوصی نیز باید برای حفظ تولید، اشتغال و صادرات تمام توان خود را به کار بگیرند.

رشید فرخی با بیان اینکه صنعت خرما برای فعالان این حوزه از اهمیت راهبردی برخوردار است، تصریح کرد: در شرایط فعلی نباید صرفاً به ارائه گزارش عملکرد گذشته اکتفا کنیم، بلکه باید مشخص شود چه اقداماتی باقی مانده و برای رفع مشکلات موجود چه تصمیماتی باید اتخاذ شود. رئیس انجمن ملی خرمای ایران همچنین بر ضرورت انتقادپذیری و پذیرش چالش‌ها تاکید کرد و گفت: اگر قرار باشد در برابر انتقاد‌ها مقاومت کنیم و از پذیرش نقاط ضعف خودداری شود، مشکلات بیشتری به وجود خواهد آمد.

همه بخش‌ها باید نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشند و نقد و بررسی عملکرد‌ها در دستور کار قرار گیرد. افزایش ۱۲ برابری برخی هزینه‌های حمل‌ونقل صادراتی رشید فرخی با انتقاد از تداوم اجرای برخی مقررات اقتصادی متناسب با شرایط گذشته اظهار کرد: در وضعیت فعلی کشور به قوانین و تصمیمات فوری و متناسب با شرایط جدید نیاز داریم.

نمی‌توان با وجود تغییر شدید هزینه‌ها و محدودیت‌های تجاری، همچنان بر اجرای مقررات پیشین اصرار کرد. وی با اشاره به افزایش چشمگیر هزینه‌های صادراتی گفت: هزینه حمل برخی محموله‌ها با کانتینر نزدیک به ۱۲ برابر افزایش یافته است.

در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار داشت مبنای محاسبات و مقررات صادراتی همچنان مشابه دو سال گذشته باقی بماند. رئیس انجمن ملی خرمای ایران همچنین نسبت به نحوه تعیین قیمت‌های پایه صادراتی و اختلاف آن با واقعیت‌های بازار انتقاد کرد و افزود: زمانی که نرخ‌های ارزی و هزینه‌های تجارت تغییر کرده است، باید در شیوه محاسبات و الزامات صادراتی نیز بازنگری شود تا فشار مضاعفی به صادرکنندگان وارد نشود.

درخواست حذف سقف کارت‌های بازرگانی برای صادرات خرما وی یکی از مهم‌ترین مطالبات فعالان صنعت خرما را رفع محدودیت سقف کارت‌های بازرگانی عنوان کرد و گفت: از مسئولان مربوطه درخواست داریم با توجه به شرایط ویژه تولید و صادرات خرما، محدودیت سقف کارت‌های بازرگانی دست‌کم برای صادرات این محصول برداشته شود. رشید فرخی با اشاره به حجم تولید خرمای کشور اظهار کرد: امسال حدود یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تن خرما در کشور تولید شده و در شرایط فعلی، محدودیت‌های صادراتی می‌تواند مشکلات جدی برای عرضه و فروش این محصول ایجاد کند.

قوانین و مقررات تجاری باید با شرایط واقعی تولیدکنندگان و صادرکنندگان هماهنگ باشد و تصمیماتی اتخاذ شود که امکان خروج محصولات از کشور و حفظ بازار‌های صادراتی را فراهم کند. انباشت بیش از یک میلیون تن خرما در سردخانه‌های کشور رئیس انجمن ملی خرمای ایران با هشدار نسبت به وضعیت موجودی خرما در کشور گفت: در حال حاضر حدود یک میلیون و ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تن خرما در سردخانه‌های کشور نگهداری می‌شود که این حجم از موجودی، نشان‌دهنده شرایط غیرعادی بازار و ضرورت تصمیم‌گیری فوری برای تسهیل صادرات است.

وی با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید و نگهداری محصول طی دو سال گذشته افزود: بررسی روند قیمت خرما و هزینه‌های مرتبط با آن نشان می‌دهد تناسب لازم میان قیمت فروش و هزینه‌های تحمیل‌شده به فعالان این صنعت وجود ندارد و ادامه این وضعیت می‌تواند مشکلات اقتصادی تولیدکنندگان را تشدید کند. رشید فرخی همچنین با اشاره به تمرکز بخش عمده تولید خرما در استان‌های جنوبی و مرزی کشور اظهار کرد: بیش از ۹۰ درصد تولید خرمای ایران در استان‌های خرماخیز انجام می‌شود؛ مناطقی که به دلیل موقعیت جغرافیایی و شرایط اقتصادی، از تحولات و محدودیت‌های اخیر آسیب بیشتری دیده‌اند.

معیشت بخش قابل‌توجهی از جمعیت این مناطق به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم با فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با خرما پیوند خورده و به همین دلیل، مشکلات این صنعت تنها به تولیدکنندگان و صادرکنندگان محدود نمی‌شود. رئیس انجمن ملی خرمای ایران با اشاره به ضرورت خروج محصول از مناطق تولیدکننده تأکید کرد: باید به هر شکل ممکن شرایطی فراهم شود که خرمای تولیدشده در سال جاری از مناطق خرماخیز خارج و وارد بازار‌های مصرف داخلی و صادراتی شود.

انتظار ۷ هزار کانتینر در مرز‌های زمینی رشید فرخی در ادامه با اشاره به مشکلات حمل‌ونقل و خروج کالا از مرز‌ها گفت: در حال حاضر حدود ۷ هزار کانتینر در دو مرز زمینی کشور در انتظار خروج هستند و این وضعیت نشان می‌دهد که فرآیند‌های تجاری و صادراتی به تصمیمات فوری و متناسب با شرایط فعلی نیاز دارند. وی با تأکید بر اینکه مقررات گذشته پاسخگوی وضعیت کنونی نیست، افزود: نباید در شرایطی که هزینه‌ها و محدودیت‌های تجارت به شکل قابل‌توجهی تغییر کرده‌اند، همچنان با سازوکار‌های سابق عمل کرد.

لازم است دستگاه‌های مسئول برای رفع موانع موجود با سرعت بیشتری وارد عمل شوند. پیشنهاد تشکیل کمیته بحران خرما رئیس انجمن ملی خرمای ایران با تأکید بر ضرورت پیگیری مستمر مشکلات این صنعت، پیشنهاد تشکیل کمیته بحران خرما را مطرح کرد و گفت: با توجه به شرایط موجود، لازم است کمیته‌ای برای بررسی فوری مشکلات صنعت خرما تشکیل شود تا موضوعات مرتبط با صادرات، قیمت‌های پایه صادراتی، محدودیت‌های تجاری و سایر موانع به‌صورت مستمر پیگیری شود.

انجمن خرما آمادگی دارد در صورت ضرورت، هر ۱۰ روز یک‌بار گزارشی از مشکلات و موانع موجود را به مسئولان ارائه کند تا تصمیم‌گیری‌ها بر اساس شرایط واقعی بازار انجام شود. رشید فرخی همچنین با اشاره به ورود دستگاه قضایی و پلیس امنیت اقتصادی به بررسی برخی مشکلات این حوزه اظهار کرد: پیگیری موضوعاتی مانند قیمت‌های پایه صادراتی، انباشت خرما و موانع تجاری اهمیت زیادی دارد و لازم است دلایل شکل‌گیری این مشکلات و مسئولیت دستگاه‌های مرتبط به‌صورت دقیق بررسی شود.

وی با تاکید بر ضرورت پاسخگویی مسئولان و فعالان بخش خصوصی گفت: همه کسانی که در قبال اقتصاد کشور مسئولیت دارند، باید نسبت به وظایف خود پاسخگو باشند. بخش خصوصی نیز از این قاعده مستثنا نیست و انجمن ملی خرمای ایران آمادگی دارد عملکرد خود را در معرض نقد و بررسی قرار دهد.

رئیس انجمن ملی خرمای ایران در پایان با تأکید بر ضرورت همکاری دولت و بخش خصوصی خاطرنشان کرد: عبور از شرایط دشوار کنونی نیازمند همدلی، مسئولیت‌پذیری و اقدام مشترک همه دستگاه‌ها و فعالان اقتصادی است و باید با کنار گذاشتن موانع غیرضروری، زمینه حفظ تولید، معیشت نخلداران و استمرار صادرات خرمای ایران فراهم شود.