معاون وزیر علوم: تجاری‌سازی پژوهش‌ها نیازمند بازنگری در ساختار دانشگاه‌ها است
تقویت این حوزه و حمایت از شکل‌گیری شرکت‌های برآمده از ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها می‌تواند به تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی و افزایش سهم دانش در تولید ثروت کمک کند.
محمدنبی شهیکی تاش روز چهارشنبه در بازدید از دانشگاه شهرکرد افزود: توسعه زیرساخت‌ها به‌تنهایی برای رشد اقتصاد دانش‌بنیان کافی نیست، بلکه باید در کنار تامین فضا، خدمات لازم برای حمایت از ایده‌های نوآورانه، تشکیل تیم‌های تخصصی، توسعه محصولات و ورود آن‌ها به بازار نیز فراهم شود. وی با اشاره به عملکرد اقتصادی شرکت‌های دانش‌بنیان چهارمحال و بختیاری در سال ۱۴۰۴ اظهار داشت: مجموع فروش این شرکت‌ها حدود ۹۴ میلیارد تومان بوده است که ۸۰ درصد آن‌ها در پارک‌های علم و فناوری مستقر هستند و بخشی دیگر نیز در مجموعه‌های صنعتی فعالیت می‌کنند.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: حدود یک‌هزار و ۵۰ نفر در این حوزه اشتغال دارند که ۷۰ درصد آنان در شرکت‌های دانش‌بنیان مشغول به فعالیت هستند. وی با اشاره به وضعیت چهارمحال و بختیاری در شاخص‌های اقتصادی کلان از جمله تولید ناخالص داخلی، درآمد و اشتغال اظهار کرد: با وجود ظرفیت‌های موجود، عملکرد استان در برخی از این شاخص‌ها با سطح مطلوب فاصله دارد و توسعه فناوری و نوآوری می‌تواند یکی از مسیرهای موثر برای بهبود این وضعیت باشد.
شهیکی تاش افزود: برای افزایش سهم اقتصاد دانش‌بنیان در اقتصاد استان، زیرساخت‌های فناوری باید به‌گونه‌ای توسعه یابند که شرکت‌ها بتوانند مراحل مختلف رشد، از شکل‌گیری ایده و تشکیل تیم‌های نوآور تا تولید محصول، تجاری‌سازی و ورود به بازار را طی کنند. وی با اشاره به تحولات سریع فناوری و تغییر نیازهای بازار کار گفت: دانشگاه‌ها برای ایفای نقش موثرتر در توسعه اقتصادی باید ارتباط میان آموزش، پژوهش و فناوری را تقویت کنند تا دستاوردهای علمی به محصولات و خدمات کاربردی تبدیل شوند.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری افزود: دانشگاه‌ها در کنار رشته‌های موجود باید به توسعه رشته‌ها و گرایش‌های جدید و متناسب با نیازهای صنعت و بازار کار توجه کنند تا دانش‌آموختگان از مهارت‌های مورد نیاز برای ورود به محیط‌های حرفه‌ای برخوردار شوند. وی با اشاره به تجربه دانشگاه اراک در تطبیق برخی رشته‌ها با نیازهای صنعت بیان کرد: در این الگو، آموزش دانشجویان به کلاس درس محدود نمی‌شود و بخشی از فرایند یادگیری در محیط صنعت و متناسب با نیازهای تخصصی آن دنبال می‌شود.
به گفته وی، توسعه چنین الگوهایی می‌تواند مهارت‌آموزی دانشجویان را تقویت کند و زمینه ارتباط موثرتر میان آموزش دانشگاهی و نیازهای واقعی بازار کار را فراهم آورد. شهیکی تاش بر ضرورت ارتقای اثربخشی پژوهش‌های دانشگاهی تاکید کرد و گفت: در کنار تولید مقالات علمی، باید زمینه تبدیل نتایج پژوهش‌ها به فناوری، محصولات قابل عرضه به بازار و شرکت‌های نوآور فراهم شود.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به اهمیت توسعه فناوری‌های عمیق افزود: تقویت این حوزه و حمایت از شکل‌گیری شرکت‌های برآمده از ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها می‌تواند به تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی و افزایش سهم دانش در تولید ثروت کمک کند. هم‌افزایی ساختارهای دانشگاهی برای توسعه نوآوری وی با تاکید بر ضرورت هماهنگی میان مجموعه‌های فعال در حوزه فناوری دانشگاه‌ها اظهار داشت: مراکز رشد، دفاتر ارتباط با صنعت، مراکز کارآفرینی و پردیس‌های فناوری باید با ماموریت‌های روشن و هماهنگ فعالیت کنند تا از هم‌پوشانی وظایف و پراکندگی ظرفیت‌ها جلوگیری شود.
شهیکی تاش افزود: پردیس‌های فناوری دانشگاهی زمانی می‌توانند اثربخشی بیشتری داشته باشند که از هویت مشخص، برنامه عملیاتی و ارتباط روشن با پارک‌های علم و فناوری و بخش صنعت برخوردار باشند. معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: بازنگری در ساختارهای موجود و ایجاد هماهنگی میان این مجموعه‌ها می‌تواند به شکل‌گیری نهادی منسجم برای حمایت از مهارت‌های نوظهور، آموزش مبتنی بر همکاری با صنعت و اجرای پروژه‌های مشترک دانشگاهی و صنعتی کمک کند.
وی ادامه داد: هدف از این رویکرد، ایجاد ارتباطی پیوسته میان آموزش دانشگاهی، مهارت‌آموزی، نیازهای صنعت و کارآفرینی است تا ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها با اثربخشی بیشتری در خدمت تولید و اقتصاد قرار گیرد. شهیکی تاش با اشاره به اهمیت مشارکت بخش خصوصی در توسعه زیرساخت‌های نوآوری گفت: تجربه مجموعه‌هایی همچون سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران نشان می‌دهد که بهره‌گیری از ظرفیت سرمایه‌گذاران و تقویت نگاه بازارمحور می‌تواند به پویایی بیشتر زیرساخت‌های پژوهشی و فناورانه کمک کند.
وی افزود: پارک‌های علم و فناوری برای توسعه فعالیت‌های خود به منابع مالی پایدار و مشارکت موثر بخش خصوصی نیاز دارند و جذب سرمایه غیردولتی می‌تواند زمینه گسترش خدمات، توسعه کسب‌وکارهای فناور و افزایش فرصت‌های تجاری‌سازی را فراهم کند. شهیکی تاش با تاکید بر ضرورت تدوین نقشه راه زیست‌بوم نوآوری استان اظهار کرد: در این برنامه باید نقش دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری، صندوق‌های پژوهشی، صنایع و سرمایه‌گذاران مشخص شود تا فعالیت‌ها در مسیری هماهنگ و مکمل یکدیگر پیش برود.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تخصصی‌سازی پردیس‌های فناوری را یکی از راهکارهای توسعه این زیست‌بوم دانست و افزود: ایجاد پردیس‌هایی با ماموریت مشخص، از جمله در حوزه فناوری کشاورزی و محصولات راهبردی، می‌تواند زمینه تمرکز ظرفیت‌های تخصصی، استفاده از تجربه کارشناسان و ارتباط هدفمندتر با بازار را فراهم کند. وی همچنین بر ضرورت تجمیع و استفاده مشترک از زیرساخت‌های دانشگاهی تاکید کرد و گفت: بهره‌گیری یکپارچه از کارگاه‌ها و تجهیزات، در کنار ایجاد آزمایشگاه‌های طراحی و فراهم کردن امکانات ساخت نمونه اولیه محصول، می‌تواند هزینه‌های توسعه فناوری را کاهش دهد و فرصت بیشتری برای تجربه عملی و نوآوری در اختیار دانشجویان قرار دهد.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: تقویت زیرساخت‌های مشترک، اصلاح الگوهای آموزشی و پژوهشی، توسعه همکاری دانشگاه و صنعت و فراهم کردن مسیر تجاری‌سازی محصولات، از الزامات توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و بهره‌گیری موثرتر از ظرفیت علمی کشور است. ضرورت ایجاد پارک فناوری دانشگاهی رییس دانشگاه شهرکرد با تاکید بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های فناوری و نوآوری در این دانشگاه گفت: ایجاد پارک فناوری دانشگاهی در کنار پارک علم و فناوری استان می‌تواند زمینه تداوم فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان پس از خروج از مراکز رشد و تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت را فراهم کند.
سعید کریمی با اشاره به جایگاه دانشگاه شهرکرد به‌عنوان دانشگاه مادر استان اظهار داشت: هم اکنون مرکز رشد دانشگاه بستر شکل‌گیری و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کرده است، اما با افزایش تعداد این شرکت‌ها، ایجاد زیرساختی برای ادامه فعالیت و گسترش کسب‌وکارهای فناور ضروری به نظر می‌رسد. وی افزود: شرکت‌هایی که مراحل اولیه رشد را در مراکز رشد پشت سر می‌گذارند، برای توسعه فعالیت‌های خود به فضای مناسب، امکانات تخصصی و ارتباط موثر با بازار نیاز دارند؛ از این رو، ایجاد پارک فناوری دانشگاهی می‌تواند حلقه تکمیلی این فرایند باشد و زمینه پیوند بیشتر شرکت‌ها با زیست‌بوم نوآوری استان را فراهم کند.
رییس دانشگاه شهرکرد بیان کرد: استفاده از تجربه‌های موفق دانشگاهی و توسعه همکاری میان مجموعه‌های فعال در حوزه فناوری می‌تواند به طراحی الگوی متناسب با ظرفیت‌های چهارمحال و بختیاری کمک کند. کشاورزی و منابع آب؛ ظرفیت‌های راهبردی توسعه فناوری کریمی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و طبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: برخورداری دانشگاه شهرکرد از دانشکده‌های کشاورزی، دامپزشکی و منابع طبیعی، زمینه مناسبی برای توسعه فعالیت‌های فناورانه در حوزه امنیت غذایی و کشاورزی فراهم کرده است.
وی گیاهان دارویی و زینتی را از دیگر زمینه‌های مستعد فعالیت‌های دانش‌بنیان در استان دانست و افزود: تمرکز بر این حوزه‌ها و پیوند دادن ظرفیت‌های علمی دانشگاه با نیازهای بخش تولید می‌تواند به شکل‌گیری شرکت‌های فناور و توسعه محصولات با ارزش افزوده بیشتر منجر شود. رییس دانشگاه شهرکرد همچنین با اشاره به چالش‌های منابع آبی و تغییرات اقلیمی اظهار کرد: خشکی چشمه‌ها و تغییر الگوی بارش‌ها، ضرورت توسعه پژوهش و فناوری در زمینه مدیریت منابع آب، سازگاری با خشکسالی و استفاده از فناوری‌های نوین برای کاهش آثار تغییرات اقلیمی را دوچندان کرده است.
کریمی با تاکید بر ضرورت استفاده هماهنگ از ظرفیت‌های موجود دانشگاهی گفت: پراکندگی کارگاه‌ها و تجهیزات می‌تواند بهره‌وری زیرساخت‌ها را کاهش دهد؛ بنابراین، حرکت به سمت تجمیع امکانات و ایجاد آزمایشگاه‌های پیشرفته و فضاهای تخصصی ساخت نمونه اولیه محصولات ضروری است. وی افزود: ایجاد آزمایشگاه طراحی و توسعه امکانات نمونه‌سازی می‌تواند فرصت بیشتری برای تبدیل ایده‌های دانشگاهی به محصولات کاربردی فراهم کند و زمینه تعامل دانشجویان، پژوهشگران و شرکت‌های فناور را افزایش دهد.
رییس دانشگاه شهرکرد با اشاره به ضرورت توسعه پردیس‌های فناوری تخصصی بیان کرد: دانشگاه می‌تواند با اجرای طرح‌های آزمایشی در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، زمینه ایجاد پردیس‌هایی با ماموریت مشخص را فراهم کند. وی تاکید کرد: این پردیس‌ها باید بر اساس نقشه راه روشن، منابع مالی مشخص و اهداف قابل ارزیابی فعالیت کنند تا ضمن پرهیز از موازی‌کاری، پاسخگوی نیازهای واقعی صنعت و اقتصاد استان باشند.
کریمی با تاکید بر اهمیت مشارکت بخش خصوصی در توسعه زیست‌بوم نوآوری گفت: پایداری فعالیت‌های فناورانه تنها با اتکا به منابع دولتی امکان‌پذیر نیست و جذب سرمایه‌گذاران خصوصی و گسترش تعامل میان دانشگاه و صنعت باید در برنامه‌های توسعه فناوری مورد توجه قرار گیرد. وی استفاده از تجربه‌های موفق داخلی و بین‌المللی در طراحی پارک‌ها و پردیس‌های فناوری را نیز ضروری دانست و گفت: بهره‌گیری از این تجربه‌ها می‌تواند به انتخاب ساختار مناسب، جلوگیری از تکرار مشکلات اجرایی و تقویت نقش دانشگاه شهرکرد در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان استان کمک کند.
ضرورت حمایت هدفمند از شرکت‌های دانش‌بنیان در مناطق محروم رییس بنیاد نخبگان چهارمحال وبختیاری بر ضرورت حمایت هدفمند و پایدار از شرکت‌های دانش‌بنیان در مناطق محروم چهارمحال و بختیاری و تشکیل کارگروهی با محوریت استانداری برای بررسی وضعیت زیست‌بوم نوآوری استان و شناسایی موانع توسعه این شرکت‌ها تاکید کرد. یعقوب طادی افزود: در این زمینه، توزیع نامتوازن زیرساخت‌ها و امکانات نوآوری، دشواری دسترسی شرکت‌های مستقر در مناطق دور از مرکز به خدمات حمایتی و ضرورت تقویت ماندگاری کسب‌وکارهای دانش‌بنیان از جمله موضوعات مورد توجه است.
وی تاکید کرد: حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در مناطق محروم نباید فقط به پرداخت تسهیلات مالی محدود شود، بلکه لازم است با رویکردی ساختاری، زمینه توسعه فعالیت، تجاری‌سازی محصولات و ایجاد فرصت‌های اقتصادی پایدار در این مناطق فراهم شود. طادی اضافه کرد: شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در شهرستان‌ها، در صورت برخورداری از حمایت‌های مالی، زیرساختی و تخصصی متناسب با نیازهای خود، می‌توانند ضمن تثبیت فعالیت‌های خود، به تقویت اقتصاد محلی و افزایش ماندگاری نیروی انسانی متخصص در استان کمک کنند.
تشکیل کارگروه برای بررسی زیست‌بوم نوآوری استان رییس بنیاد نخبگان چهارمحال و بختیاری گفت: تشکیل کارگروهی با محوریت معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری چهارمحال و بختیاری برای بررسی جامع وضعیت زیست‌بوم نوآوری استان را ضروری عنوان کرد. طادی ادامه داد: این کارگروه می‌تواند با شناسایی ظرفیت‌ها، نقاط ضعف، موانع و نیازهای شرکت‌های دانش‌بنیان، حوزه‌های اولویت‌دار برای حمایت و مداخله را مشخص کند و زمینه هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های فعال در حوزه فناوری را فراهم آورد.
وی اضافه کرد: همچنین، تدوین برنامه‌ای مشخص برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در مناطق کمتر برخوردار و تعیین وظایف دستگاه‌های مسوول، از جمله اقداماتی است که می‌تواند اثربخشی حمایت‌ها را افزایش دهد. طادی افزود: نبود برنامه‌ریزی منسجم و دستورالعمل‌های مشخص در برخی دوره‌ها، زمینه پراکندگی فعالیت‌ها و دشواری ارزیابی نتایج اقدامات را فراهم کرده است؛ از این رو، ارائه گزارش‌های منظم از عملکرد کارگروه و میزان پیشرفت برنامه‌ها ضروری است.
چهارمحال و بختیاری ۱۲ شهرستان با بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارد.
