از رزرو آسان‌تر برای مهمان تا درآمد بیشتر میزبان؛ جاباما چه تغییراتی داشته است؟
مسافری که می‌خواهد سریع‌تر و راحت‌تر محل اقامتش را انتخاب کند و میزبانی که به‌دنبال رزرو بیشتر و درآمد قابل پیش‌بینی است.
جاباما با توسعه جست‌وجوی هوشمند، پرداخت اقساطی و ابزارهای درآمدزایی میزبانان، می‌خواهد تجربه رزرو اقامتگاه را از ابتدا تا انتها تغییر دهد. تصور کنید می‌خواهید چند روزی را در شمال کشور بگذرانید.
اقامتگاهی جنگلی در رامسر می‌خواهید که منظره دریا داشته باشد و برای سه نفر مناسب باشد. در روش معمول، باید وارد سایت رزرو اقامتگاه شوید، شهر و تاریخ را انتخاب کنید، چندین فیلتر را تغییر دهید و میان گزینه‌های مختلف بگردید تا شاید به اقامتگاه دلخواهتان برسید.
اما اگر بتوانید تمام خواسته‌هایتان را در یک جمله توضیح دهید و همان لحظه پیشنهادهای متناسبی دریافت کنید، چه؟ این یکی از تغییراتی است که جاباما با توسعه دستیار هوشمند خود دنبال می‌کند؛ تغییری که به گفته امین اسماعیلی، معاون محصول (VP of Product) جاباما، قرار است به‌تدریج شیوه جست‌وجو و انتخاب اقامتگاه را دگرگون کند.
اما برنامه‌های جاباما به هوش مصنوعی محدود نمی‌شود. این پلتفرم در ماه‌های اخیر ابزارهایی برای افزایش درآمد میزبانان، ساده‌تر کردن فرایند پشتیبانی و گسترش پرداخت اقساطی توسعه داده است.
اسماعیلی در گفت‌وگو با زومیت، از نتایج اولیه ریلیز تابستان ۱۴۰۵ و تغییرات و برنامه‌هایی می‌گوید که قرار است در نسخه‌های بعدی جاباما اجرایی شوند. وقتی به‌جای فیلتر کردن، با جاباما حرف می‌زنید در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی به یکی از موضوعات اصلی توسعه محصولات دیجیتال تبدیل شده است؛ اما پرسش اینجاست که قابلیت‌های مبتنی بر این فناوری تا چه اندازه مشکلات واقعی کاربران را حل می‌کنند؟
اسماعیلی معتقد است ارزش هوش مصنوعی زمانی مشخص می‌شود که بتواند فاصله میان آنچه کاربر در ذهن دارد و آنچه رابط کاربری از او می‌خواهد را کمتر کند. برای مثال، مسافری که به‌دنبال اقامتگاهی جنگلی با منظره دریا است، ممکن است مجبور شود هفت یا هشت ویژگی مختلف را در سیستم جست‌وجوی سنتی تنظیم کند.
دستیار هوشمند جاباما اما قرار است این فرایند را با دریافت درخواست متنی یا صوتی ساده‌تر کند. کاربر نیازش را به زبان معمولی توضیح می‌دهد و سیستم پیشنهادهای متناسب را پیدا می‌کند.
اسماعیلی توضیح می‌دهد که استفاده از الگوریتم‌ها موضوع تازه‌ای در جاباما نیست و تیم توسعه الگوریتم این مجموعه بیش از ۶ سال سابقه فعالیت دارد. آنچه اکنون تغییر کرده، استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ برای تبدیل جست‌وجو به یک مکالمه است.
هدف بلندمدت جاباما این است که کاربر برای پیدا کردن اقامتگاه، بیش از آن که درگیر انتخاب فیلترها شود، بتواند درباره سفر دلخواهش با سیستم گفت‌وگو کند. البته این تغییر هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد.
به گفته معاون محصول جاباما، دستیار هوشمند فعلا در اختیار حدود پنج تا ۱۰ درصد کاربران قرار گرفته تا رفتار آن‌ها و میزان استقبال از این تجربه بررسی شود. به گفته معاون محصول جاباما نتایج اولیه امیدوارکننده بوده است.
کاربرانی که با دستیار هوشمند تعامل داشته‌اند، به‌طور میانگین با ۲٫۵ پیام به نتیجه رسیده‌اند و نرخ خرید آن‌ها از کاربران جست‌وجوی کلاسیک بالاتر بوده است. در کنار دستیار هوشمند، جاباما قابلیت دیگری به نام «فیلترهای هوشمند» هم دارد.
براساس آمار اعلام‌شده از سوی شرکت، این فیلترها با پیشنهاد گزینه‌های مناسب در مراحل مختلف جست‌وجو، زمان تصمیم‌گیری برای خرید را ۴۰ درصد کاهش داده‌اند. آیا جست‌وجوی سنتی جاباما حذف می‌شود؟
جاباما می‌خواهد در آینده، جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی به بخش اصلی فرایند پیدا کردن اقامتگاه تبدیل شود؛ اما قرار نیست تمام کاربران یک‌شبه به استفاده از این روش منتقل شوند. اسماعیلی می‌گوید چنین تغییراتی باید مرحله‌به‌مرحله و براساس میزان پذیرش کاربران انجام شوند.
در مرحله فعلی، دستیار هوشمند در صفحه اصلی جاباما در دسترس گروهی از کاربران قرار دارد و حتی می‌تواند برای برنامه‌ریزی سفرهای طولانی‌تر هم استفاده شود. به گفته او، در مراحل بعدی رابط کاربری جست‌وجو تغییر خواهد کرد تا این ابزار به بخش اصلی فرایند کشف اقامتگاه تبدیل شود.
هدف اعلام‌شده جاباما رسیدن به استفاده ۵۰ درصد کاربران از سیستم جست‌وجوی هوشمند است. این عدد فعلاً هدفی برای آینده محسوب می‌شود، نه سهم کنونی کاربران این قابلیت.
هوش مصنوعی چگونه پشتیبانی جاباما را تغییر داده است؟ کاربرد هوش مصنوعی در جاباما به انتخاب اقامتگاه محدود نمی‌شود.
یکی دیگر از بخش‌هایی که این فناوری در آن به کار گرفته شده، پشتیبانی از مسافران است. اسماعیلی می‌گوید جاباما درخواست‌های پشتیبانی را به چهار دسته تقسیم کرده است.
- دسته اول، پرسش‌های ساده و پرتکرار هستند که به گفته او حدود ۵۰ درصد تماس‌ها را تشکیل می‌دهند. سیستم هوشمند می‌تواند بدون دخالت کارشناس به این پرسش‌ها پاسخ دهد.
- دسته دوم، درخواست‌هایی هستند که به ارتباط با میزبان نیاز دارند. جاباما برای این موارد زیرساختی فراهم کرده تا مسافر بتواند مستقیماً با میزبان گفت‌وگو کند و سیستم، مسیر ارتباط را مدیریت کند.
- در دسته سوم، مشکل به بررسی تخصصی نیاز دارد؛ برای مثال زمانی که مسافر اعلام می‌کند وجه رزرو لغوشده هنوز به حسابش برنگشته است. در چنین شرایطی، هوش مصنوعی موضوع را تشخیص می‌دهد، درخواست پشتیبانی ثبت می‌کند و آن را برای بررسی ارجاع می‌دهد.
به گفته اسماعیلی، به‌جای آنکه مسافر چندین دقیقه پشت خط منتظر بماند، سیستم می‌تواند پیگیری‌هایی مانند استعلام بانکی را انجام دهد و برای مثال، ۱۵ دقیقه بعد نتیجه را از طریق تماس اطلاع دهد. - دسته آخر نیز موارد اضطراری هستند که به‌صورت مستقیم به کارشناسان مرکز تماس متصل می‌شوند.
به این ترتیب، جاباما تلاش کرده پاسخ‌گویی به مسائل ساده را خودکار کند و رسیدگی انسانی را بیشتر به درخواست‌هایی اختصاص دهد که واقعاً به بررسی یا مداخله کارشناس نیاز دارند. مساله ۴۵ هزار اقامتگاه؛ چطور یک میزبان تازه‌کار دیده شود؟
تغییرات جاباما فقط برای کاربران مهمان نیست. بخش دیگری از برنامه‌های این شرکت بر مشکلات میزبانان تمرکز دارد؛ افرادی که باید اقامتگاه خود را در میان ده‌ها هزار گزینه دیگر به مسافران معرفی کنند.
اسماعیلی می‌گوید برای یک میزبان تازه‌کار، اولین رزرو ممکن است از سخت‌ترین مراحل فعالیت باشد. مسافر معمولاً به اقامتگاهی با سابقه فعالیت چندساله و صدها نظر ثبت‌شده بیشتر از اقامتگاهی اعتماد می‌کند که به‌تازگی وارد پلتفرم شده است.
حتی اگر احراز هویت میزبان، بررسی مدارک و تأیید اقامتگاه انجام شده باشد، نبود سابقه رزرو می‌تواند انتخاب مسافر را دشوار کند. جاباما برای حل این مشکل، محصولی به نام «دشت اول» توسعه داده است.
این طرح با پیشنهاد تخفیف‌هایی بین ۳۰ تا ۷۰ درصد به میزبانان تازه‌کار کمک می‌کند قیمت رقابتی‌تری ارائه دهند و شانس بیشتری برای جذب اولین مسافران داشته باشند. طبق آمار جاباما، میزبانانی که دشت اول را فعال کرده‌اند، در نیمی از زمان معمول به اولین رزرو خود رسیده‌اند.
زمان لازم برای رسیدن به پنجمین رزرو نیز حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. این اقدام قرار است به میزبان کمک کند سریع‌تر سابقه فعالیت و نظرهای اولیه مسافران را به دست بیاورد؛ عواملی که در انتخاب اقامتگاه توسط کاربران بعدی اهمیت دارند.
جاباما برای میزبانان چه برنامه‌ای دارد؟ اما مشکلات میزبانان با ثبت اولین رزرو تمام نمی‌شود.
مرحله بعد، رسیدن به درآمد بیشتر و در نهایت داشتن درآمدی قابل پیش‌بینی است. جاباما برای این مراحل دو ابزار دیگر در نظر گرفته است: «قیمت پیشنهادی» و «تضمین درآمد».
در قابلیت قیمت پیشنهادی، سیستم به میزبان کمک می‌کند قیمت اقامتگاه را متناسب با شرایط تنظیم کند تا روزهای خالی بیشتری رزرو شوند. منطق این قابلیت آن است که گاهی کاهش قیمت هر شب اقامت می‌تواند با افزایش تعداد شب‌های رزروشده، درآمد مجموع ماه را بیشتر کند.
این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که هزینه‌های ثابت نگهداری اقامتگاه، نظافت و استهلاک را نیز در نظر بگیریم. در مرحله بعد، جاباما محصول «تضمین درآمد» را برای میزبانانی طراحی کرده که می‌خواهند اطمینان بیشتری از میزان درآمد خود داشته باشند.
اسماعیلی سازوکار آن را این‌طور توضیح می‌دهد: سیستم برای اقامتگاه درآمدی پیش‌بینی می‌کند و در مقابل پذیرش شرایط منعطف‌تر از سوی میزبان، جاباما متعهد می‌شود همان درآمد پیش‌بینی‌شده را تضمین کند.- امین اسماعیلی، معاون محصول جاباما به گفته معاون محصول جاباما، این شرکت در برخی موارد توانسته تا ۱۴۰ درصد درآمد پیش‌بینی‌شده میزبانان را محقق کند. او هم‌چنین می‌گوید درآمد میزبانانی که در طرح‌های مختلف جاباما مشارکت کرده‌اند، در برخی موارد تا ۴۰ درصد افزایش یافته است.
البته این رقم میانگین رشد درآمد همه میزبانان نیست و نتایج هر طرح باید جداگانه بررسی شود. از مجموع این اقدامات می‌توان دریافت که جاباما می‌خواهد برای میزبانان در مراحل مختلف فعالیت، ابزار متفاوتی داشته باشد؛ از جذب اولین مسافر گرفته تا افزایش تعداد رزروها و دستیابی به درآمدی باثبات‌تر.
پرداخت اقساطی چقدر به فروش جاباما کمک کرده است؟ یکی دیگر از تغییرات جاباما به پرداخت هزینه سفر مربوط می‌شود.
با افزایش هزینه اقامت، امکان تقسیم مبلغ رزرو به چند پرداخت می‌تواند تصمیم‌گیری برای سفر را آسان‌تر کند. در همین دوره، سهم رزروهای اقساطی ۳ برابر شده و تعداد مسافرانی که نخستین رزرو خود را به‌صورت اقساطی انجام می‌دهند نیز در مقایسه با دوره مشابه، ۲٫۵ برابر شده است.
این آمار نشان می‌دهد پرداخت اقساطی برای بخشی از مشتریان جدید جاباما به یکی از مسیرهای ورود به پلتفرم تبدیل شده است. با این حال، پرداخت اقساطی همچنان محدودیت‌هایی دارد؛ از جمله تعداد اقساط که ممکن است برای سفرهای گران‌قیمت کافی نباشد.
جاباما توسعه روش‌های پرداخت متنوع‌تر را در برنامه دارد، اما اسماعیلی درباره زمان عرضه یا جزئیات احتمالی طرح‌های شش، ۹ یا ۱۲ ماهه وعده مشخصی نمی‌دهد. در نسخه‌های بعدی جاباما چه تغییراتی خواهیم دید؟
جاباما به گفته معاون محصول خود، چرخه‌های اصلی انتشار قابلیت‌های تازه را هر ۶ ماه، در فروردین و مهر[TM3]، به مناسبت فصل‌های پرتقاضای سفر در نوروز و تابستان برنامه‌ریزی می‌کند. برنامه‌های پیش‌رو شامل بهبود ابزارهای جست‌وجو، ارتقای کیفیت تصاویر و تکمیل اطلاعات اقامتگاه‌ها است.
توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، از جمله زیرساخت ابری و یکپارچه‌تر کردن رابط کاربری، نیز در این برنامه‌ها قرار دارد. اسماعیلی می‌گوید هدف این است که فرایندهایی مانند جست‌وجو، پرداخت و برنامه‌ریزی سفر ساده‌تر و بصری‌تر شوند.
با وجود این برنامه‌ها، هنوز نمی‌توان گفت جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی چه زمانی به تجربه اصلی تمام کاربران جاباما تبدیل خواهد شد. داده‌های فعلی بیشتر از نتایج اولیه و مسیر توسعه محصول خبر می‌دهند.
آنچه در تغییرات اخیر جاباما دیده می‌شود، تلاش برای حل مشکلات دو سوی بازار اقامتگاه است: مسافری که می‌خواهد سریع‌تر و راحت‌تر محل اقامتش را انتخاب کند و میزبانی که به‌دنبال رزرو بیشتر و درآمد قابل پیش‌بینی است. موفقیت این برنامه‌ها در مقیاس بزرگ‌تر، به نتایج نسخه‌های آینده و میزان استقبال کاربران بستگی خواهد داشت.