تقویت مهارت گفت‌وگو، مهم‌ترین نیاز امروز خانواده‌ها
یکی از مهم‌ترین نیازهای امروز خانواده‌ها، تقویت مهارت گفت‌وگو است؛ مهارتی که ابتدا باید در خود والدین شکل بگیرد تا بتوانند ارتباط مؤثری با فرزندانشان برقرار کنند.
زهرا بهروز آذر در همایش گرامیداشت پیوند اولیاء و مربیان با تأکید بر ضرورت تقویت پیوند میان اولیاء و مربیان اظهار کرد: باور دولت چهاردهم، ارتقای جایگاه نظام آموزش و پرورش در تربیت نیروی انسانی کشور است و توجه دولت و رئیس‌جمهور به مدرسه، از ارتقای عدالت آموزشی و نهضت مدرسه‌سازی تا بهبود کیفیت آموزش، از همین نگاه سرچشمه می‌گیرد. وی با بیان اینکه پیشرفت کشور و دستیابی به قله‌های توسعه در گرو توجه به سرمایه انسانی است، افزود: اگر می‌خواهیم ایران به جایگاه پیش‌بینی‌شده خود در مسیر پیشرفت برسد، باید برای کودکان و نوجوانان به‌عنوان سرمایه‌های بزرگ کشور اهمیت قائل شویم و زمینه رشد، پرورش و آمادگی آنان برای ساختن آینده ایران را فراهم کنیم.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با تأکید بر اینکه تمام بار تربیت بر دوش مدرسه نیست، خانواده را بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی دانست و گفت: اهمیت خانواده به اندازه‌ای است که اصل دهم قانون اساسی به این نهاد اختصاص دارد و بر ضرورت برنامه‌ریزی برای تشکیل، تعالی و حفظ قداست آن تأکید شده است. بهروز آذر ادامه داد: کودک نخستین مفاهیم زندگی اجتماعی، ارتباط با دیگران، ایثار، صبر، فداکاری، اصلاح الگوی مصرف و رعایت حقوق شهروندی را در خانواده می‌آموزد و پیش از ورود به مدرسه، بخش مهمی از بنیان‌های شخصیتی او شکل می‌گیرد.
مدرسه می‌تواند به تثبیت و تقویت آموخته‌های کودک در خانواده کمک کند، اما اگر این بنیان‌ها در خانواده شکل نگرفته باشند، مربیان برای جبران کاستی‌ها با دشواری بیشتری مواجه خواهند شد. وی با اشاره به چالش‌های پیش‌روی خانواده‌ها در دنیای امروز اظهار کرد: بر اساس گزارش سازمان ملل، چهار ابرچالش جهانی نهاد خانواده را تهدید می‌کند.
تغییرات فناوری‌های نوین، تغییرات اقلیمی، پدیده مهاجرت، مسائل جمعیتی و تحولات شهرنشینی از جمله عواملی هستند که خانواده‌ها را با شرایط و بحران‌های تازه‌ای مواجه کرده‌اند. معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با تأکید بر ضرورت توانمندسازی خانواده‌ها افزود: خانواده باید بتواند در مواجهه با این تحولات، مسیر درستی را برای تربیت فرزندان در پیش بگیرد تا کودکان و نوجوانان ضمن حفظ و انتقال سرمایه‌های فرهنگی کشور، برای ساختن آینده از توانمندی و تاب‌آوری بیشتری برخوردار شوند.
بهروز آذر با اشاره به اهمیت جایگاه انجمن اولیا و مربیان گفت: برای این انجمن ظرفیت ویژه‌ای قائل هستیم و خود را در کنار وزارت آموزش و پرورش تعریف می‌کنیم. در مسیر شکل‌گیری و تقویت این نهاد نیز تلاش کرده‌ایم موانع را برطرف کنیم و همچنان در این مسیر همراه خواهیم بود چراکه معتقدیم بهره‌گیری از ظرفیت انجمن اولیا و مربیان می‌تواند در سراسر کشور به خانواده‌ها کمک کند.
وی با اشاره به فشارهای روانی واردشده بر خانواده‌ها در یک سال گذشته اظهار کرد: خانواده‌ها در پی بحران‌های اخیر اضطراب‌های متعددی را تجربه کرده‌اند و با حضور طولانی‌تر فرزندان در خانه، مسئولیت بیشتری بر عهده والدین قرار گرفته است. در این مدت، پدران و مادران علاوه بر مسئولیت‌های معمول، ناچار بودند در آموزش فرزندان و همراهی با معلمان در آموزش‌های مجازی نیز نقش بیشتری ایفا کنند.
بهروز آذر افزود: گزارش‌هایی از افزایش تنش میان اعضای خانواده مشاهده می‌شد که نشان می‌داد خانواده‌ها بیش از گذشته به آموزش و توانمندسازی نیاز دارند. یکی از مهم‌ترین نیازهای امروز خانواده‌ها، تقویت مهارت گفت‌وگو است؛ مهارتی که ابتدا باید در خود والدین شکل بگیرد تا بتوانند ارتباط مؤثری با فرزندانشان برقرار کنند.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با تأکید بر ضرورت آموزش سه مهارت اساسی به خانواده‌ها گفت: نخستین مهارت، گفت‌وگوی مؤثر است که از شنیدن مؤثر، پرهیز از قضاوت و مواجهه با ذهنی باز آغاز می‌شود. دومین مهارت، کنترل و مدیریت خشم و سومین مهارت، مدیریت و حل تعارض است.
وی ادامه داد: اگر بتوانیم این سه مهارت را از ابتدا در خانواده‌ها تقویت کنیم و سپس در مدرسه به توسعه آن‌ها بپردازیم، می‌توان امیدوار بود نوجوانان در زمان ورود به عرصه تصمیم‌گیری، زندگی اجتماعی، کسب‌وکار و کارآفرینی، شهروندانی مسئولیت‌پذیرتر باشند که گفت‌وگو را می‌پذیرند و برای حل مسائل به دنبال راه‌حل هستند. بهروز آذر با قدردانی از مشارکت اولیا و مربیان در برنامه‌های آموزش و پرورش، از جمله نهضت مدرسه‌سازی و بازسازی مدارس، خواستار همراهی بیشتر این انجمن در توسعه مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی شد و گفت: بنا بر اعلام مطرح‌شده، بیش از ۴۰ درصد بازسازی مدارس با کمک اولیا و مربیان انجام شده است.
اکنون نیز انتظار داریم در کنار تلاش‌هایی که برای بهبود وضعیت مدارس صورت می‌گیرد، برای تقویت این سه مهارت در میان شهروندان و توانمندسازی خانواده‌ها همکاری بیشتری انجام شود. وی با اشاره به تغییر الگوهای تربیتی در خانواده‌ها اظهار کرد: در گذشته، به دلیل کمتر بودن فاصله میان نسل‌ها، بسیاری از مهارت‌های فرزندپروری به‌صورت طبیعی و ناخودآگاه در خانواده منتقل می‌شد، اما امروز تحت تأثیر مهاجرت، شهرنشینی و دیگر تحولات زندگی معاصر، با کاهش این مهارت‌ها مواجه هستیم.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده در پایان تأکید کرد: بنیان بسیاری از مهارت‌های فرزندپروری به توانایی گفت‌وگو، کنترل خشم و مدیریت حل تعارض بازمی‌گردد مهارت‌هایی که باید از خانواده آغاز شوند و با همراهی نظام آموزشی در جامعه گسترش یابند.
