زمستان سخت گازی در انتظار ۱۱ استان؛ احتمال محدودیت گاز در مازندران، گلستان و خراسان شمالی

با نزدیک شدن به فصل سرما و افزایش تقاضا برای گاز، نگرانی‌ها درباره تامین پایدار این انرژی در زمستان پیش‌رو افزایش یافته؛ به‌ویژه آنکه با وجود بازگشت بخشی از ظرفیت تاسیسات آسیب‌دیده به مدار، همچنان بخشی از ظرفیت تامین احیا نشده و پیش‌بینی می‌شود ۱۱ استان کشور با محدودیت گاز مواجه شوند؛ شرایطی که بار دیگر ضرورت مدیریت مصرف را مورد توجه قرار می‌دهد. ایسنا در خبری نوشت: با نزدیک شدن به روزهای سرد سال و افزایش مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء، نگرانی‌ها درباره تأمین پایدار این انرژی در زمستان پیش‌رو افزایش یافته است؛ به‌ویژه آنکه بخشی از ظرفیت تأسیسات گازی کشور همچنان به مدار بازنگشته و پیش‌بینی می‌شود حدود ۱۱ استان با محدودیت گازی مواجه شوند.

در چنین شرایطی شناسایی مشترکان پرمصرف، اصلاح الگوی مصرف و بررسی راهکارهای کنترل مصرف‌های بالا در دستور کار قرار گرفته است. با کاهش دمای هوا تقاضا برای گاز طبیعی به‌ویژه در بخش خانگی افزایش می‌یابد به‌گونه‌ای که در روزهای اوج مصرف به ازای هر یک درجه کاهش دمای هوا حدود ۲۵ میلیون مترمکعب گاز معادل ظرفیت تولید یک فاز پارس جنوبی، به مصرف روزانه کشور افزوده می‌شود.

این افزایش تقاضا در شرایطی رخ می‌دهد که تامین گاز کشور همچنان با محدودیت‌هایی ناشی از ناترازی تولید و مصرف روبه‌روست. در همین زمینه آسیب‌دیدن بخشی از زیرساخت‌های گازی کشور در اواخر زمستان سال گذشته بر ظرفیت تامین گاز اثر گذاشت.

بر اساس اعلام مسئولان حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت مرتبط با این تأسیسات تحت تأثیر قرار گرفت که تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به مدار بازگشته است. به این ترتیب هنوز حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت احیا نشده و این مسئله در کنار ناترازی گذشته شرایط تأمین گاز در فصل سرد را با چالش مواجه می‌کند.

برآوردها نشان می‌دهد حدود ۱۱ استان کشور در زمستان پیش‌رو با تنش گازی مواجه می‌شوند که در این میان سه استان شمالی شامل مازندران، خراسان شمالی و گلستان به دلیل موقعیت جغرافیایی شرایط شبکه گازرسانی و محدودیت‌های تأمین گاز از حساسیت بیشتری برخوردارند. از سوی دیگر روند مصرف گاز نیز با ورود سامانه‌های بارشی و کاهش دما می‌تواند افزایشی باشد.

در پنج روز گذشته مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء حدود ۷۰ میلیون مترمکعب معادل ۳۰ درصد افزایش یافته است. با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی درباره بارندگی مناسب در مناطق غربی و شمال‌غربی کشور انتظار می‌رود کاهش دمای هوا به افزایش استفاده از وسایل گرمایشی و در نتیجه رشد مصرف گاز منجر شود.

تمرکز بر مشترکان پرمصرف برای مدیریت تقاضا در چنین شرایطی مدیریت مصرف در کنار تلاش برای افزایش ظرفیت تأمین گاز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. یکی از محورهای این سیاست اصلاح تعرفه مشترکان پرمصرف است موضوعی که پس از ۱۴ سال، در سال ۱۴۰۴ مورد بازنگری قرار گرفت.

سعید توکلی- مدیرعامل شرکت ملی گاز- اخیرا در گفت وگوی تصویری با اشاره به اصلاح تعرفه گاز مشترکان پرمصرف گفته است: حدود ۲ درصد از مشترکان کشور در گروه بسیار پرمصرف قرار دارند و در مجموع حدود ۶ درصد از گاز مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهند. تعرفه این گروه بر اساس مصوبه‌های مربوط و با هدف افزایش حساسیت نسبت به میزان مصرف اصلاح شده است.

وی با اشاره به آثار اجرای این سیاست افزود: سال گذشته، پس از اجرای اصلاح تعرفه‌ها مصرف گاز در بخش خانگی حدود ۵.۸ درصد کاهش یافت رقمی قابل توجه که نشان می‌دهد سیاست‌های اقتصادی در کنار فرهنگ‌سازی و اصلاح رفتار مصرف‌کنندگان می‌تواند بر مدیریت مصرف اثرگذار باشد. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران همچنین با تأکید بر ضرورت بررسی ابزارهای تکمیلی برای کنترل مصرف‌های بسیار بالا گفت: شرکت ملی گاز ایران مجری قوانین و مقررات ابلاغی است و تصمیم‌گیری درباره اصلاحات بیشتر در حوزه تعرفه‌ها و دیگر ابزارهای بازدارنده، نیازمند بررسی و تصمیم‌گیری در مراجع ذی‌صلاح است.

در همین راستا، محمدرضا عارف-معاون اول رئیس‌جمهوری-نیز با تأکید بر ضرورت مدیریت مصرف انرژی گفته است: ناگزیر به اصلاح قیمتی برای پرمصرف‌ها هستیم و اگر به میزان مصرف توجه نشود، مجبور خواهیم شد گاز آنها را قطع کنیم. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که با افزایش تقاضای گاز در روزهای سرد سال و محدودیت‌های موجود در بخش تامین، مدیریت مصرف‌های بالا می‌تواند یکی از محورهای کاهش فشار بر شبکه گازرسانی باشد.

در کنار شناسایی مشترکان پرمصرف، اصلاح رفتار مصرف‌کنندگان خانگی نیز می‌تواند در کاهش تقاضای گاز نقش داشته باشد. بر اساس آمار و ارقام ارائه‌شده، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مصرف گاز در بخش خانگی به گرمایش اختصاص دارد بنابراین بهینه‌سازی سامانه‌های گرمایشی و جلوگیری از هدررفت حرارت از جمله راهکارهای مؤثر برای کاهش مصرف انرژی به شمار می‌رود.

استفاده از درزگیر برای پنجره‌ها و درها، نصب پنجره‌های دوجداره، استفاده از پرده‌های ضخیم، تنظیم دمای پکیج در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد و تنظیم مناسب شعله بخاری از جمله اقدام‌هایی است که می‌تواند به کاهش مصرف گاز کمک کند؛ بنابراین اطلاع‌رسانی درباره روش‌های کاهش مصرف و ترغیب مشترکان به رعایت الگوی مصرف در کنار سیاست‌های تعرفه‌ای و نظارتی، می‌تواند به مدیریت تقاضا در روزهای سرد سال کمک کند. ۲۱۷